Ле́да (часціца) ’‑небудзь’ (Нас.), іван.ляда ’абы’ (ЖСт., 2, 146), леда ’ледзь’ (Сцяшк. Сл.). Ст.-бел.лада ’абы’ (XVI ст.) Запазычана са ст.-польск.leda (XVI ст., а пазней больш шырока lada) ’ледзь-ледзь, -небудзь’. Параўн. яшчэ ст.-чэш.leda ’абы, каб толькі’, чэш.leda, славац.leda ’ледзьве’. Укр.леда ’(хто) б ні, усялякі’, ’ледзь’, бук. ’ледзь-ледзь’ — з польск. мовы. Паўн.-слав.lěda/leda, якое з lě(le) ’толькі, але, ледзьве’ і da (сцвярджальная, узмацняльная часціца) (Брукнер, 289; Махэк₂, 324; Слаўскі, 4, 21–22; Баўэр, Stud. a prace lingv., 4, 1960, 304; ESSJ SG, 2, 408–409; Булыка, Запазыч., 186).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
verschíedenIa
1. ро́зны, усяля́кі;
~ an Größe ро́зны па велічыні́;
Verschíedenessubn ро́знае, мно́гае
2.adv:
~ lang ро́знай даўжыні́;
~ stark ро́знай сі́лы
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
уся́кі, ‑ая, ‑ае; займ.азначальны.
1. Кожны, любы. Усякі раз адно і тое ж. □ — Вы спачатку, таварыш Бялоў, разбярыцеся, у чым справа, — спакойна заўважыў Ладынін. — Я разабраўся. Дзяўчына прыйшла да мяне са слязамі. — Не ўсякім слязам трэба верыць, — уставіў Васіль...Шамякін.Усякая птушка сваё гняздо бараніць.Прыказка.//узнач.наз.уся́кі, ‑ага, м.; уся́кая, ‑ай, ж. Кожны, любы чалавек. [Бацька:] — Не ўсякі любіць горыч і кіслату, не ўсякі мае моц, сілу.Баранавых.
2. Розны, усялякі. Вокны забіты, заложаны лучынаю, усякім рыззём.Колас.Усякія наведванні страшэнна стамлялі нашага хворага і нават больш — чамусьці раздражнялі.Васілевіч./узнач.наз.уся́кае, ‑ага, н.— Глупства! — засмяяўся Гамрэкелі і дакрануўся да пляча Арцёма. — Між суседзямі ўсякае здараецца.Самуйлёнак.
3.(звычайнаўспалучэннізпрыназ. «без»). Які-небудзь, які б то ні быў. Без усякай мэты. Без усякіх цяжкасцей.
•••
Без усякай задняй думкігл. думка.
Без усякіх; без (усяго) усякага — адразу, прама; безагаворачна.
Ва ўсякім выпадкугл. выпадак.
Ва ўсякім разегл. раз 1.
На ўсякі выпадакгл. выпадак.
Усякая ўсячынагл. усячына.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
запа́см.
1. Vórrat m -(e)s, -räte (чаго-н. an D);
запа́сы харчава́ння Lébensmittelvorräte pl;
2. (наяўныстан) Bestánd m -(e)s, -stände;
авары́йны запа́с Nótvorrat m;
3.перан. Schatz m -es, Schätze;
запа́с слоў Wórtschatz m;
запа́с ве́даў Kénntnisse pl;
запа́с ча́су Zéitreserve [-və] f -, -n;
4.кравец.Éinschlag m -(e)s, -schläge;
5.вайск. Resérve [-və] f -, -n;
звальня́ць у запа́свайск. in die Resérve versétzen;
◊
мець у запа́се vórrätig háben;
на запа́с auf Vórrat; für álle Fälle (наусяляківыпадак);
◊
хто жыве́ без запа́су, той гі́не без ча́су≅ Vórsorge verhütet Náchsorge
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
all
[ɔl]1.
adj.
1) уве́сь, уся́, усё (pl.)
all Europe — уся́ Эўро́па
all the nation — уве́сь наро́д
2) усяля́кі, ко́жны
beyond all doubt — безь нія́кага сумле́ву
in all respects — з ко́жнага гле́дзішча
3) по́ўны
with all speed — на по́ўнай ху́ткасьці
4) то́лькі, адны́
all words and no thoughts — адны́ то́лькі сло́вы, а ду́мкі няма́
2.
pron.
уве́сь, усе́
All of us are going — Мы ўсе́ ідзём
all of the bread — уве́сь хлеб
all the time — уве́сь час
3.
n.
цэ́ласьць f., усё; усе́
all agree — усе́ згаджа́юцца
4.
adv.
зусі́м
all alone — зусі́м сам, сам адзі́н; самасто́йна
all tired out — зусі́м змо́раны
it is all the same to me — Мне ўсяро́ўна
•
- above all
- after all
- all along
- all but
- all in
- all in all
- all of
- all of a sudden
- all over
- all right
- all the better
- all the same
- all too soon
- at all
- for all that
- in all
- that is all
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)