welter
[ˈweltər]
1.
n.
сумбу́р, бязла́д -у m., блытані́на f.
2.
v.i.
1) патана́ць, бо́ўтацца, валя́цца
2) уздыма́цца
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
заноси́тьсяI несов., разг.
1. (гордиться) ганары́цца, задава́цца;
2. (слишком увлекаться чем-л.) захапля́цца; см. занести́сь;
3. страд. зано́сіцца, засыпа́цца; замята́цца; уно́сіцца, упі́свацца, запі́свацца, узніма́цца, уздыма́цца; см. заноси́тьI.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Засці́гнуць ’раптоўна захапіць, застаць’. Рус. застигнуть, укр. засти́гти, засти́гну, польск. zaścignąć, чэш. zastihnouti, славац. zastihnúť ’тс’, славен. zastígniti ’дацягнуць’, балг. застѝгна ’дагнаць, застаць’. Ст.-рус. застичи, застиг‑ ’знайсці, застаць’ (XVI ст.), ст.-бел. застичи ’тс’ (Скарына). Прасл. прэфіксальны дзеяслоў. Прасл. stignǫti звязана (з чаргаваннем галоснага) з сцёжка (гл.), узыходзіць да і.-е *steigh‑ ’ісці, падымацца’, літ. staigà ’знянацку’, лат. stiga ’след’, ням. steigen ’уздымацца’ і інш. Покарны, 1, 1017–1018; Фасмер, 3, 780.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
soar
[sɔr]
v.i.
1) высо́ка лята́ць, луна́ць; ляце́ць уго́ру
2) Figur. узно́сіцца; сяга́ць (пра амбі́цыі)
3) уздыма́цца, вы́сіцца (над навако́льлем)
4) пла́ўна ляце́ць (пра планёры, пту́шку)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ascend
[əˈsend]
1.
v.i.
1) падніма́цца, узьніма́цца, уздыма́цца; узыхо́дзіць (пра со́нца)
The airplane ascended higher and higher — Самалёт узьніма́ўся вышэ́й і вышэ́й
The sun ascended slowly — Со́нца паво́лі ўзыхо́дзіла
2) Mus. павыша́цца (пра тон)
2.
v.t.
1) узла́зіць, узьніма́цца, уздыма́цца (на гару́)
to ascend Mount Everest — узьня́цца на гару́ Э́вэрэст
2) узыхо́дзіць (на паса́д)
3) ісьці́ ўверх (па рацэ́)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
uprise
[ˈʌpraɪz]
1.
v., -rose, -risen, -rising
1) паўстава́ць, узьніма́ь паўста́ньне
2) уздыма́цца ўго́ру
3) прыбыва́ць (напр. пра ваду́ ў рацэ́)
2.
n.
паўстава́ньне; уздыма́ньне, прыбыва́ньне n.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
jeżyć się
jeży|ć się
незак.
1. шчацініцца, тапырыцца;
włosy mi się ~ły — у мяне валасы дыбам падымаліся;
2. уздымацца; тырчэць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
spire
I [spaɪr]
1.
n.
1) сьпіча́к -а́ m.; шпіль -я m. (ве́жы, хво́і)
2) пік -а m.
2.
v.i.
вы́сіцца, уздыма́цца ўго́ру
II [spaɪr]
n.
скру́так -ка m., сьпіра́ль f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
climb [klaɪm] v.
1. кара́скацца, кара́бкацца; узбіра́цца, узла́зіць; узніма́цца, уздыма́цца; падыма́цца, падніма́цца;
climb a rope узбіра́цца па кана́це;
climb a tree узле́зці на дрэ́ва
2. ві́цца (аб раслінах)
3. набіра́ць вышыню́
climb down [ˌklaɪmˈdaʊn] phr. v.
1. зла́зіць (з дрэва)
2. infml саступа́ць, уступа́ць, прызнава́ць свае́ памы́лкі
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Пу́рны ’пульхны; пышны (пра хлеб)’ (ТС), ’порысты, падышоўшы (пра хлеб)’ (стол., Жыв. НС). Відаць, утворана на базе прасл. *puriti sę ’падымацца, уздымацца’, параўн. чэш. Mūp.purit sa ’надувацца ад злосці’, ст.-чэш. ригпу́, чэш. vzpurny ’ўпарты’, серб.-харв. напу́рити ’раззлаваць’, напу́рити се ’зазлаваць, надуцца; пасварыцца’, напурен ’надзьмуты, самазадаволены’, якія Белеціч (JO, 49, 120) збліжае з пу́рити ’жарыць, пячы’, што ўзыходзяць да і.-е. риг‑ ’агонь’. Звязана з пу́рыць ’гнаць, выганяць’, (гл.) порай, ’хутка падымацца, расці’ з дадатковым адценнем’станавіцца рыхлым, кволым’, параўн. балг. дыял. пу́рек ’слабое, хілае і анемічнае дзіця’, рус. дыял. пу́рско ’мякка, рыхла’ і пад., генетычна звязаныя з літ. purėti ’станавіцца рыхлым’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)