ча́ша, -ы, мн. -ы, чаш, ж.

1. Старадаўняя круглая пасудзіна для піцця; кубак для віна (уст., паэт.).

Сярэбраная ч.

2. Якая-н. пасудзіна, ёмішча круглай формы.

У бронзавай чашы гарэў Вечны агонь.

3. перан. Вялікі натуральны або штучны рэзервуар.

Сіняя ч. возера.

Дом — поўная чаша — багаты, заможны.

Перапоўніць чашу цярпення (высок.) — пазбавіць сіл, магчымасці цярпець, выносіць што-н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

каплі́ца, ‑ы, ж.

Невялікі царкоўны або касцельны будынак з іконамі без алтара; малельня. На пагорку ўзвышалася капліца — сіняя, з залатым крыжам цэркаўка. Асіпенка. Змоўкнуў звон хаўтурны На старых капліцах. Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

по́перак, прысл. і прыназ.

Разм. Тое, што і папярок. Гарачы .. быў [Андрэй] — слова поперак не скажы. Пташнікаў. Я ляжу поперак воза і.. бачу, як далёка над лесам лягла сіняя хмара. Ракітны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

успы́рхнуць, ‑не; зак.

Хутка і лёгка ўзляцець (пра птушак, матылькоў і пад.). Раптам спалохана ўспырхнулі.. [вераб’і] і паселі на плот. Мурашка. Сіняя страказа, што сядзела на гарлачыку, успырхнула, павіслі над вадой. Хомчанка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

алавя́на-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. алавя́на-сі́ні алавя́на-сі́няя алавя́на-сі́няе алавя́на-сі́нія
Р. алавя́на-сі́няга алавя́на-сі́няй
алавя́на-сі́няе
алавя́на-сі́няга алавя́на-сі́ніх
Д. алавя́на-сі́няму алавя́на-сі́няй алавя́на-сі́няму алавя́на-сі́нім
В. алавя́на-сі́ні (неадуш.)
алавя́на-сі́няга (адуш.)
алавя́на-сі́нюю алавя́на-сі́няе алавя́на-сі́нія (неадуш.)
алавя́на-сі́ніх (адуш.)
Т. алавя́на-сі́нім алавя́на-сі́няй
алавя́на-сі́няю
алавя́на-сі́нім алавя́на-сі́німі
М. алавя́на-сі́нім алавя́на-сі́няй алавя́на-сі́нім алавя́на-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бе́ла-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бе́ла-сі́ні бе́ла-сі́няя бе́ла-сі́няе бе́ла-сі́нія
Р. бе́ла-сі́няга бе́ла-сі́няй
бе́ла-сі́няе
бе́ла-сі́няга бе́ла-сі́ніх
Д. бе́ла-сі́няму бе́ла-сі́няй бе́ла-сі́няму бе́ла-сі́нім
В. бе́ла-сі́ні (неадуш.)
бе́ла-сі́няга (адуш.)
бе́ла-сі́нюю бе́ла-сі́няе бе́ла-сі́нія (неадуш.)
бе́ла-сі́ніх (адуш.)
Т. бе́ла-сі́нім бе́ла-сі́няй
бе́ла-сі́няю
бе́ла-сі́нім бе́ла-сі́німі
М. бе́ла-сі́нім бе́ла-сі́няй бе́ла-сі́нім бе́ла-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

васілько́ва-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. васілько́ва-сі́ні васілько́ва-сі́няя васілько́ва-сі́няе васілько́ва-сі́нія
Р. васілько́ва-сі́няга васілько́ва-сі́няй
васілько́ва-сі́няе
васілько́ва-сі́няга васілько́ва-сі́ніх
Д. васілько́ва-сі́няму васілько́ва-сі́няй васілько́ва-сі́няму васілько́ва-сі́нім
В. васілько́ва-сі́ні (неадуш.)
васілько́ва-сі́няга (адуш.)
васілько́ва-сі́нюю васілько́ва-сі́няе васілько́ва-сі́нія (неадуш.)
васілько́ва-сі́ніх (адуш.)
Т. васілько́ва-сі́нім васілько́ва-сі́няй
васілько́ва-сі́няю
васілько́ва-сі́нім васілько́ва-сі́німі
М. васілько́ва-сі́нім васілько́ва-сі́няй васілько́ва-сі́нім васілько́ва-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бліску́ча-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бліску́ча-сі́ні бліску́ча-сі́няя бліску́ча-сі́няе бліску́ча-сі́нія
Р. бліску́ча-сі́няга бліску́ча-сі́няй
бліску́ча-сі́няе
бліску́ча-сі́няга бліску́ча-сі́ніх
Д. бліску́ча-сі́няму бліску́ча-сі́няй бліску́ча-сі́няму бліску́ча-сі́нім
В. бліску́ча-сі́ні (неадуш.)
бліску́ча-сі́няга (адуш.)
бліску́ча-сі́нюю бліску́ча-сі́няе бліску́ча-сі́нія (неадуш.)
бліску́ча-сі́ніх (адуш.)
Т. бліску́ча-сі́нім бліску́ча-сі́няй
бліску́ча-сі́няю
бліску́ча-сі́нім бліску́ча-сі́німі
М. бліску́ча-сі́нім бліску́ча-сі́няй бліску́ча-сі́нім бліску́ча-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бля́кла-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. бля́кла-сі́ні бля́кла-сі́няя бля́кла-сі́няе бля́кла-сі́нія
Р. бля́кла-сі́няга бля́кла-сі́няй
бля́кла-сі́няе
бля́кла-сі́няга бля́кла-сі́ніх
Д. бля́кла-сі́няму бля́кла-сі́няй бля́кла-сі́няму бля́кла-сі́нім
В. бля́кла-сі́ні (неадуш.)
бля́кла-сі́няга (адуш.)
бля́кла-сі́нюю бля́кла-сі́няе бля́кла-сі́нія (неадуш.)
бля́кла-сі́ніх (адуш.)
Т. бля́кла-сі́нім бля́кла-сі́няй
бля́кла-сі́няю
бля́кла-сі́нім бля́кла-сі́німі
М. бля́кла-сі́нім бля́кла-сі́няй бля́кла-сі́нім бля́кла-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

барво́ва-сі́ні

прыметнік, якасны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. барво́ва-сі́ні барво́ва-сі́няя барво́ва-сі́няе барво́ва-сі́нія
Р. барво́ва-сі́няга барво́ва-сі́няй
барво́ва-сі́няе
барво́ва-сі́няга барво́ва-сі́ніх
Д. барво́ва-сі́няму барво́ва-сі́няй барво́ва-сі́няму барво́ва-сі́нім
В. барво́ва-сі́ні (неадуш.)
барво́ва-сі́няга (адуш.)
барво́ва-сі́нюю барво́ва-сі́няе барво́ва-сі́нія (неадуш.)
барво́ва-сі́ніх (адуш.)
Т. барво́ва-сі́нім барво́ва-сі́няй
барво́ва-сі́няю
барво́ва-сі́нім барво́ва-сі́німі
М. барво́ва-сі́нім барво́ва-сі́няй барво́ва-сі́нім барво́ва-сі́ніх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)