КАРАДЖА́ЛЕ ((Caragiale) Іон Лука) (30.1.1852, с. Лука-Караджале, Румынія — 9.6.1912),

румынскі пісьменнік. Чл. Рум. АН (з 1949). Вучыўся ў Бухарэсцкіх кансерваторыі і ун-це. У 1888—89 дырэктар Нац. т-ра ў Бухарэсце. З 1904 у эміграцыі. Друкаваўся з 1873. У сатыр. камедыях «Бурная ноч» (1878), «Пан Леаніда твар у твар з рэакцыяй» (1879), «Згубленае пісьмо» (1884), псіхал. драме «Навала» (1890) выкрываў бездухоўнасць, мяшчанства і маральнае ўбоства, палітыканства і дэмагогію. Аўтар зб-каў апавяданняў, нарысаў і фельетонаў «Нататкі і апавяданні» (1892), «Апавяданні» (1897), «Моманты» (1901), «Моманты, замалёўкі, успаміны» (1908), памфлета «1907 год. Ад вясны да восені» (1907). Творы адметныя гратэскавасцю вобразаў і сітуацый, элементамі камічнага, афарыстычнасцю мовы.

Тв.:

Рус. пер. — Избранное. М., 1953;

Комедии, юморески, рассказы. М., 1963;

Потерянное письмо: Комедия;

Рассказы. М., 1974.

Літ.:

Константиновский И.Д. Караджале. М., 1970.

Е.​А.​Лявонава.

І.Л.Караджале.

т. 8, с. 44

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

РАСТО́ЎСКАЯ ФІНІ́ФЦЬ,

вырабы з металу, дэкарыраваныя эмалямі (фініфцю) і размаляваныя празрыстымі вогнетрывалымі фарбамі; рускі нар. маст. промысел. Існуе з 18 ст. ў г. Растоў Яраслаўскай вобл. Эмаллю запаўняюць дробныя выемкі ці паглыбленні, створаныя тонкімі метал. перагародкамі, або наносяць, як і размалёўку, суцэльным слоем. У 18—19 ст. у тэхніцы Р.ф. выраблялі пераважна абразкі, партрэты і пейзажы. У канцы 19 ст. промысел заняпаў, адроджаны ў 1920-я г. Сучасныя майстры ф-кі «Растоўская фініфць». (В.​Салдатава, І.​Салдатаў, А.​Кокін, В.​Горскі, А.​Ціхаў, А.​Хауноў) вырабляюць пудраніцы, куфэркі, кулоны, завушніцы, брошкі і інш. Акаймаваныя ажурнай філігранню са светлага, цёмнага ці пазалочанага серабра, эмалевыя ўстаўкі аздабляюць акварэльна-празрыстай размалёўкай у выглядзе кветак, пейзажаў, мініяцюрных сюжэтных кампазіцый.

Літ.:

Кривоносов В.Г. Огненное письмо: Ростовская финифть. Ярославль, 1977.

Я.​М.​Сахута.

Да арт. Растоўская фініфць. А.​Хауноў, І.​Салдатаў, А.​Ціхаў. Брошкі. 1970.

т. 13, с. 365

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

адпіса́ць сов.

1. см. апіса́ць 2;

2. отве́тить на письмо́, написа́ть в отве́т, отписа́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адпі́сваць несов.

1. см. апі́сваць 2;

2. отвеча́ть на письмо́, писа́ть в отве́т, отпи́сывать

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заказно́й

1. заказны́, зро́блены на зака́з;

2. (о почтовом отправлении) заказны́;

заказно́е письмо́ заказно́е пісьмо́.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

благода́рственный уст. падзя́чны; з падзя́кай;

благода́рственное письмо́ падзя́чнае пісьмо́ (падзя́чны ліст), пісьмо́ (ліст) з падзя́кай;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

вузлавы́ прям., перен. узлово́й;

а́я ста́нцыя — узлова́я ста́нция;

о́е пыта́нне — узлово́й вопро́с;

о́е пісьмо́ — узлово́е письмо́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

КА́ЎКА (Аляксей Канстанцінавіч) (н. 20.9.1937, в. Машчаліна Чэрвеньскага р-на Мінскай вобл.),

бел. гісторык і літаратуразнавец, грамадскі дзеяч. Д-р філал. н. (1991), канд. гіст. н. (1971).

Скончыў БДУ (1961). Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1971). З 1954 на культ.-асв. і камсамольскай рабоце. У 1971—79 і 1983—87 у Ін-це эканомікі сусв. сацыяліст. сістэмы АН СССР, у 1979—82 прадстаўнік Саюза сав. т-ваў дружбы і культ. сувязей з заграніцай, саветнік пасольства СССР у Польшчы. З 1987 гал. рэдактар час. «Советское славяноведение», з 1989 у Ін-це сусв. л-ры імя М.​Горкага Расійскай АН. Даследаваў гісторыю Польшчы, польскага рабочага руху, сав.-польскіх адносін. З канца 1970-х г. распрацоўвае праблемы адраджэння і станаўлення нац. самасвядомасці, творчасці Ф.​Скарыны, Я.​Купалы, К.​Езавітава, І.​Луцкевіча, В.​Ластоўскага, М.​М.​Улашчыка і інш. Укладальнік літ. навук. штогоднікаў «Скарыніч» (вып. 1—3, 1991—97).

Тв.:

Польша: Отечество и социализм. М., 1977;

Тут мой народ: Францішак Скарыпа і бел. літ. XVI — пач. XX стст. Мн., 1989;

Жывом! М.;

Мн., 1997;

Будам жыць! Пра тое самае. Мн.;

М., 1998;

Letter to russian friend = Письмо русскому другу. London, 1979.

В.​У.​Скалабан.

А.К.Каўка.

т. 8, с. 181

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

удосу́житься сов., разг. знайсці́ы́браць) час, сабра́цца;

не удосу́жится написа́ть письмо́ не зно́йдзе (не вы́бера) ча́су (не збярэ́цца) напіса́ць ліст.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

отпи́сывать несов.

1. уст. (описывать, оставлять завещание) апі́сваць;

2. уст. (переводить, передавать) пераво́дзіць, перадава́ць;

3. уст., прост. (отвечать на письмо) адпі́сваць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)