мёртвый
1. прил. мёртвы ;
мёртвая голова́ зоол. мёртвая галава́ ;
мёртвый я́ корь мор. мёртвы я́ кар;
мёртвый вес ав. мёртвая вага́ ;
мёртвый язы́ к лингв. мёртвая мо́ ва;
мёртвый капита́ л прям. , перен. мёртвы капіта́ л;
мёртвый инвента́ рь с.-х. мёртвы інвента́ р;
мёртвый у́ зел спец. мёртвы ву́ зел;
мёртвая пе́ тля ав. мёртвая пятля́ ;
мёртвая вода́ в разн. знач. мёртвая вада́ ;
мёртвая приро́ да мёртвая прыро́ да;
мёртвая то́ чка физ. , техн. , перен. мёртвы пункт;
мёртвая хва́ тка мёртвая хва́ тка;
мёртвая зыбь мёртвы зыб;
мёртвое простра́ нство воен. , ав. мёртвая прасто́ ра;
мёртвый час мёртвая гадзі́ на;
2. сущ. мёртвы , -вага м. ;
◊
мёртвая тишина́ мёртвая цішыня́ ;
мёртвая душа́ мёртвая душа́ ;
ни жив, ни мёртв ні жывы́ , ні мёртвы ;
пить мёртвую піць без про́ сыпу;
спать мёртвым сном спаць як забі́ ты;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
НЕКРАСПЕРМІ́ Я (ад грэч. nekros мёртвы + сперма ),
павышаная колькасць у сперме нежыццяздольных сперматазоідаў . Бывае абарачальнай (несапраўднай), калі магчыма ажыўленне сперміяў, і неабарачальнай (сапраўднай). Абарачальная Н. паддаецца медыкаментознаму лячэнню.
т. 11, с. 278
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЕКРАПО́ ДЫЙ , некраподыум (ад грэч. nekros мёртвы + лац. podium узвышша),
частка эдасферы дрэва — часткова атарфаванае і гумусаванае скопішча ападу, пранізанае гіфамі грыбоў і заселенае спецыфічнай фаунай. На Н. развіваюцца своеасаблівыя мікрацэнозы.
т. 11, с. 278
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
нежывы́ , -а́ я, -о́ е.
1. Пазбаўлены адзнак жыцця, мёртвы .
2. Які не адносіцца да жывёльнага ці расліннага свету; неарганічны.
Нежывая прырода.
3. перан. Вялы, пазбаўлены жыццёвых сіл, энергіі.
Н. погляд.
4. перан. Цьмяны, бледны (пра святло, колер і пад. ).
Нежывое святло.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бронецягні́ к , ‑а, ж.
Тое, што і браня поезд. На пуцях стаяў мёртвы бронецягнік, палалі эшалоны з боепрыпасамі. Мележ .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
entsé elt a мёртвы , які́ не ды́ хае
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
off season [ˈɒfsi:zn] n. мёртвы сезо́ н, сезо́ ннае заці́ шша (у прамысловасці, гандлі і г. д. )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
martwo
як мёртвы ; як нежывы
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
паранекро́ з
(ад пара- + гр. nekros = мёртвы )
тое, што і некрабіёз .
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Мярцвік ’мярцвяк’ (віл. , чэрв. , Сл. ПЗБ ). У выніку кандэнсацыі састаўнога выразу мёртвы чалавек .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)