каўчуканосы, расліны, што ўтвараюць і назапашваюць у некат. органах і тканках каўчук натуральны. Вядома каля 1500 відаў з розных бат. сямействаў. Падзяляюцца на латэксныя (каўчук маюць у млечным соку — латэксе натуральным), парэнхімныя (у парэнхіме сцёблаў, каранёў), хларэнхімныя (у тканках маладых парасткаў і лісця). Прамысл. значэнне маюць латэксныя дрэвы трапічных краін: гевея бразільская (Hevea brasiliensis) дае 95% сусв. вытв-сці натуральнага каўчуку; 5% — дрэвы з родаў касціла, маніёк, сапіум, фікус. З дзікарослых раслін бел. флоры невял. колькасць каўчуку адзначана ў адуванчыку лекавым, малачаях, птушанцы сірыйскім, некат. відах казлабароду і інш. Да 1954 на Беларусі на прамысл. мэты вырошчвалі гваюлу, кок-сагыз, крым-сагыз, таў-сагыз.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ізабутыле́н
(ад ba- + бутылен)
арганічнае злучэнне, бясколерны газ, з якога атрымліваюць ізаактан, сінтэтычны каўчук, сінтэтычныя смолы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ГІРЫ́Н, Цзілінь,
горад на ПнУ Кітая ў правінцыі Гірын. Засн. ў 1673. Каля 1,5 млн.ж. (1994). Порт на р. Сунгары. Вузел чыгунак і аўтадарог. Культ. і навук.цэнтр.Прам-сць: хім. (угнаенні, фарбавальнікі, сінт.каўчук, хім. валокны), дрэваапр., цэлюлозна-папяровая, буд. матэрыялаў, алюм., маш.-будаўнічая.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ІКІ́ТАС (Iquitos),
горад на ПнУ Перу, адм. ц. дэпартамента Ларэта. Засн. ў 1863. 269,5 тыс.ж. (1993). Порт на р. Амазонка (даступны для марскіх суднаў). Аэрапорт. Нафтаперапр., тэкст., дрэваапр.прам-сць. Цэнтр с.-г. (бавоўна, тытунь, рыс) і лесапрамысл. (каўчук, арэхі тагуа, смолы) раёна. Нац.ун-т.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
rubber
[ˈrʌbər]1.
n.
1) гу́ма f., каўчу́к -у́m.
2) гу́мка, сьці́рка f.
2.
adj.
гумо́вы, гу́мавы; каўчу́кавы
•
- rubbers
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ізаля́тарм., в разн. знач. изоля́тор;
каўчу́к — до́бры і. — каучу́к — хоро́ший изоля́тор;
шкляны́ і. — стекля́нный изоля́тор;
і. для хво́рых — изоля́тор для больны́х
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
геве́я
(н.-лац. hevea, ад індз. hjewe)
вечназялёнае дрэва сям. малачаевых, пашыранае ў тропіках Амерыкі і Азіі; дае каўчук.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
МАЛА́НГ (Malang),
горад у Інданезіі, ва ўсх. частцы в-ва Ява. Каля 700 тыс.ж. (1997). Вузел чыгунак і аўтадарог. Цэнтр плантацыйнага раёна бас.р. Брантас (кава, каўчук, цукр. трыснёг). Перапрацоўка с.-г. сыравіны. Прам-сць: харч., тэкст., дрэваапр., мэблевая, тытунёвая. Ун-т. Грабніца караля Анусапаці (13 ст.).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гваю́ла
(ісп. guayule, з індз.)
вечназялёная кустовая расліна сям. складанакветных з жоўтымі кветкамі ў суквеццях, пашыраная ў Мексіцы; дае каўчук.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
А́КРАН (Akron),
горад на ПнУ ЗША, у штаце Агайо. 227 тыс.ж., з прыгарадамі 650 тыс.ж. (1990). Трансп. вузел. Сусветны цэнтр гумавай прам-сці. Металаапр., маш.-буд. (станкі, аўтамабілі, дарожна-буд. машыны, падшыпнікі, ракетныя рухавікі, сілавыя ўстаноўкі да атамных падводных лодак), хім. (сінт.каўчук, смала і інш.), шынная, паліграф.прам-сць. Ун-т.