Verbum

АЎТАМІ́КСІС (ад аўта... + грэч. mixis змяшэнне),

гл. Самаапладненне.

т. 2, с. 117

ДЫУРЭ́З (ад ды... + грэч. urēsis мочаспусканне),

гл. Мочавыдзяленне.

т. 6, с. 298

КАТАФАРО́З (ад грэч. kataphora скіданне),

устарэлая назва электрафарэзу.

т. 8, с. 174

ЛЕМЕСО́С (Lemesos),

грэч. назва г. Лімасол на Кіпры.

т. 9, с. 198

ІПАСТА́СЬ (ад грэч. hipostasis твар, сутнасць),

тэрмін стараж.-грэч. філасофіі, субстанцыя, сутнасць. Уведзены Пасідоніем у 1 ст. да н.э. У хрысціянстве, пачынаючы з патрыстыкі, тэрмін І. вызначае кожную з трох асоб Тройцы (Бога-айца, Бога-сына, Бога-Духа святога) і іх адзінства (лічыцца недасягальным чалавечаму розуму і не паддаецца рацыянальнаму тлумачэнню, з’яўляецца аб’ектам веры).

т. 7, с. 300

МАРАФО́НСКАЯ БІ́ТВА,

першая буйная бітва паміж грэч. і перс. войскамі ў 490 да н.э. ў час грэка-персідскіх войнаў 500—449 да н.э. каля мяст. Марафон непадалёку ад Афінаў. У час 2-га паходу ў Грэцыю перс. войска (20 тыс. чал.) высадзілася каля Марафона, каб рушыць на Афіны. Пры ўваходзе ў Марафонскую даліну яго сустрэла грэч. войска (11 тыс. чал.) пад камандаваннем Мільтыяда. Скарыстаўшы перавагі мясцовасці, грэч. фаланга бягом атакавала персаў, якія, аднак контратакавалі і здолелі прарваць слабы цэнтр грэкаў. Але на флангах грэкі разграмілі персаў і пад пагрозай акружэння прымусілі іх уцякаць да караблёў. М.б. затрымала новы паход персаў на Грэцыю на 10 гадоў, прадэманстравала перавагу грэч. ваеннай арг-цыі над персідскай, мела вял. ўплыў на ход грэка-перс. войнаў.

Літ.:

Дельбрюк Г. История военного искусства в рамках политической истории: Пер. с нем.: В 7 т. Т. 1. СПб., 1994.

Я.​У.​Новікаў.

т. 10, с. 105

ДЫСЛАЛІ́Я (ад дыс... + грэч. lalia мова),

тое, што коснаязыкасць.

т. 6, с. 294

ГІПАТА́КСІС (ад гіпа... + грэч. taxis размяшчэнне),

тое, што падпарадкаванне.

т. 5, с. 253

ГІПЕРМЕТРАПІ́Я (ад гіпер... + метр... + грэч. ōps вока),

гл. Дальназоркасць.

т. 5, с. 257

ІЗАГІ́ПСЫ (ад іза... + грэч. hypsos вышыня),

тое, што гарызанталі.

т. 7, с. 174