О́ЎЭН ((Owen) Роберт) (14.5.1771, Ньютаўн, Вялікабрытанія — 17.11.1858),

англійскі утапічны сацыяліст. У 1791—1829 прадпрымальнік, кіраўнік буйных фабрык. Займаўся філантрапічнай дзейнасцю; пачынальнік фабрычнага заканадаўства. Асн. творы: «Лекцыі пра зусім новы стан грамадства» (1830), «Кніга пра новы маральны свет» (1836—44), «Рэвалюцыя ў свядомасці і дзейнасці чалавечага роду...» (1849). Будучае бяскласавае грамадства ўяўляў як федэрацыю самакіравальных абшчын, кожная з якіх аб’ядноўвала 300—2000 чалавек. У працоўных калоніях (камунах), арганізаваных на грамадскай уласнасці, насельніцтва падзялялася на 8 груп у залежнасці ад узросту. Адмаўляў сац. рэвалюцыі і гвалтоўны шлях пераўтварэння грамадства. Спадзяваўся на выхаванне і асветніцтва як гал. шлях пабудовы гуманнага грамадства. У адрозненне ад ідэйных папярэднікаў (Т.​Мор і Т.​Кампанела) зрабіў спробу практычнай рэалізацыі свайго сац. праекта. Арганізатар прац. камун у Англіі і ЗША (большасць з іх былі нежыццядзейнымі). Яго вучэнне і практычная дзейнасць значна паўплывала на сац.-грамадскую думку і сац. практыку Зах. Еўропы (напр., утапічны сацыялізм быў адным з тэарэт. вытокаў марксізму).

Тв.:

Рус. пер. — Избр. соч. Т. 1—2. М.; Л., 1950.

Т.​І.​Адула.

т. 11, с. 458

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

vehement [ˈvi:əmənt] adj.

1. гара́чы; запа́льчывы; шалёны (пра чалавека);

a vehement spea ker тэмпера́ментны прамо́ўца

2. мо́цны; пары́вісты; гвалто́ўны;

a vehement protest бу́рны пратэ́ст;

vehement pains во́стрыя бо́лі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

fierce

[fɪrs]

adj.

1) дзі́кі (пра зьвяра́)

2) гвалто́ўны; шалёны (ве́цер); бязьлі́тасны

a fierce attack — гвалто́ўны напа́д

3) стара́нны, насто́йлівы

fierce efforts to get ahead — стара́нныя, насто́йлівыя намага́ньні зрабі́ць кар’е́ру

4) Sl. ве́льмі благі́, непрые́мны

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

tornado

[tɔrˈneɪdoʊ]

n., pl. -does or -dos

1) тарна́да indecl., сьмерч -у m.

2) гвалто́ўны пары́ў

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

fretful

[ˈfretfəl]

adj.

1) раздражнёны; зласьлі́вы, капры́зны (пра хво́рае дзіця́)

2) узбу́раны, неспако́йны, бурлі́вы (мо́ра)

3) гвалто́ўны (ве́цер)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

vehement

[ˈvi:əmənt]

adj.

1) мо́цны, гара́чы, па́лкі

2) адда́ны, напо́рны

3) нястры́мны (плач)

4) шалёны; гвалто́ўны (ве́цер, дождж)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

gwałtowny

gwałtown|y

1. імклівы, бурны; парывісты;

2. запальчывы, імпульсіўны;

3. гвалтоўны, нечаканы; рэзкі;

~a śmierć — гвалтоўная смерць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

troublous

[ˈtrʌbləs]

adj.

1) устурбава́ны, устрыво́жаны; неўсталява́ны; неспако́йны (пра час)

2) бурлі́вы; гвалто́ўны (пра мо́ра, ве́цер)

3) гл. troublesome

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

forcible

[ˈfɔrsəbəl]

adj.

1) гвалто́ўны

a forcible entrance into a house — гвалто́ўнае ўварва́ньне ў дом

2) перакана́ўчы, перакана́льны; ва́жкі; мо́цны (сло́вы, стыль)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

blitz

[blɪts]

1.

n.

1) бліцкры́г -у m., мала́нкавая вайна́

2) нечака́ны гвалто́ўны напа́д (самалётамі або́ та́нкамі)

2.

v.t.

рапто́ўна, гвалто́ўна напада́ць, атакава́ць або́ перамага́ць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)