разда́цца², -да́мся, -дасі́ся, -да́сца; -дадзі́мся, -дасце́ся, -даду́цца; -да́ўся, -дала́ся, -дало́ся; -да́йся; зак.
1. Стаць большым, шырэйшым.
Р. ў плячах.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Расступіцца, рассунуцца ў бакі.
Натоўп раздаўся ў бакі.
3. Раскалоцца, распароцца па шве.
Мех раздаўся.
|| незак. раздава́цца, -даю́ся, -дае́шся, -дае́цца; -даёмся, -даяце́ся, -даю́цца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расступі́цца, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -сту́піцца; -сту́пімся, -сту́піцеся, -сту́пяцца; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Адышоўшы ў бакі, даць месца для праходу, праезду.
Народ расступіўся.
2. Утварыць трэшчыны, разысціся ў бакі (пра зямлю, скалы, хвалі і пад.).
|| незак. расступа́цца, -а́ецца; -а́емся, -а́ецеся, -а́юцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разгалінава́нне, -я, н.
1. гл. разгалінавацца, разгалінаваць.
2. Месца, дзе што-н. разгаліноўваецца, разыходзіцца ў розныя бакі.
На разгалінаванні дарог.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
по́швырак, -рку, м. (разм.).
1. Кідок з сілай.
Ад яго пошвырку разбягаюцца куры ва ўсе бакі.
2. Імклівы рух.
П. наперад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разла́пісты, -ая, -ае (разм.).
Які шырока раскінуў свае галіны ў розныя бакі (пра дрэвы, галлё).
Разлапістыя елкі.
|| наз. разла́пістасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расхілі́ць, -хілю́, -хі́ліш, -хі́ліць; -хі́лены; зак., што.
Адхіліць, адвесці ў розныя бакі; разняць самкнутае.
Р. шторы.
|| незак. расхіля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
загламазджа́ць
‘набіваць галаву, збіваць бакі; навальваць адно на другое; шумець, крычаць’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
загламазджа́ю |
загламазджа́ем |
| 2-я ас. |
загламазджа́еш |
загламазджа́еце |
| 3-я ас. |
загламазджа́е |
загламазджа́юць |
| Прошлы час |
| м. |
загламазджа́ў |
загламазджа́лі |
| ж. |
загламазджа́ла |
| н. |
загламазджа́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
загламазджа́й |
загламазджа́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
загламазджа́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
загламаздзі́ць
‘набіць галаву, збіць бакі; наваліць адно на другое; пачаць шумець, крычаць’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
загламазджу́ |
загламаздзі́м |
| 2-я ас. |
загламаздзі́ш |
загламаздзіце́ |
| 3-я ас. |
загламаздзі́ць |
загламаздзя́ць |
| Прошлы час |
| м. |
загламаздзі́ў |
загламаздзі́лі |
| ж. |
загламаздзі́ла |
| н. |
загламаздзі́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
загламаздзі́ |
загламаздзі́це |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
загламаздзі́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
bokobrody
мн. бакі, бакенбарды
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
прабо́р, а, мн. -ы, -аў, м.
Лінія, якая ўтвараецца паміж радамі расчасаных на два бакі валасоў.
Прамы п. (пасярэдзіне). Касы п. (бакавы).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)