апендыцы́т

(фр. appendicite, ад лац. appendix = прыдатак)

мед. запаленне апендыкса (параўн. тыфліт).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

артры́т

(фр. arthrite, ад гр. arthron = сустаў)

мед. запаленне суставаў інфекцыйнага паходжання.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

глікемі́я

(ад гр. glykys = салодкі + haima = кроў)

мед. наяўнасць цукру ў крыві.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

інспіра́цыя

(лац. inspiratio)

1) падгаворванне, падбухторванне;

2) мед. удых, удыханне (параўн. экспірацыя).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

крыз

(фр. crise = прыступ)

мед. раптоўнае рэзкае абвастрэнне хваробы (напр. гіпертанічны к.).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

мікраінсу́льт

(ад гр. mikros = малы + лац. insultus = прыступ, скачок)

мед. непрацяглы інсульт.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

мікраінфа́ркт

(ад гр. mikros = малы + лац. infarctus = набіты, напоўнены)

мед. дробнаачаговы інфаркт.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

суіцы́́д

(фр. suicide, ад лац. sui = сябе + caedere = забіваць)

юр., мед. самазабойства.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

ПЕДЫЯТРЫ́Я [грэч. pais

(paidos) дзіця + iatreia лячэнне),

вобласць клінічнай медыцыны, якая вывучае здароўе дзяцей у працэсе развіцця, іх анатомію, фізіялогію, паталогію; распрацоўвае метады прафілактыкі і лячэння дзіцячых хвароб, што пагражаюць іх гарманічнаму развіццю ці ўяўляюць небяспеку для жыцця. Уключае праблемы ўзроставай марфалогіі, біяхіміі, імуналогіі, пытанні, сумежныя з гігіенай дзяцей і падлеткаў, педагогікай. Асн. кірунак П. — прафілактычны. Як навука вылучылася ў 19 ст. Кафедры дзіцячых і хвароб створаны ў Пецярбургу (1865), Маскве (1866), Мінску (1924). Заснавальнік рас. клінічнай П. — Н.Ф.Філатаў. На Беларусі школу П. заснаваў В.А.Лявонаў. Пад яго кіраўніцтвам вывучаліся клініка і метады лячэння эпідэмічнага цэрэбраспінальнага менінгіту, праблемы рэўматызму, туберкулёзу, узбагачэння прадуктаў харчавання мікраэлементамі і інш. У 1932 створана Бел. навук. мед. т-ва дзіцячых урачоў; у 1964 пры Мінскім мед. ін-це — факультэт П. (па ініцыятыве І.Н.Усава). Нефралогію дзіцячага ўзросту вывучаюць Л.​Г.​Кажарская, А.​В.​Сукала, Э.​К.​Капітонава; дзіцячую кардыялогію — Р.​Э.​Мазо, Л.​М.​Бяляева; захворванні органаў дыхання — А.​С.​Левін, М.​І.​Лягенчанка, Т.​М.​Вайтовіч; бранхіяльную астму — Т.​М.​Сукаватых, І.​В.​Васілеўскі; гематалогію — М.​П.​Паўлава, гастраэнтэралогію — М.​П.​Шэйбак; хірургію — АС.​Мішараў, У.​А.​Кацько і інш. Створаны анестэзіялагічна-рэанімацыйная служба, онкагематалагічны цэнтр. Дзейнічае школа неанатолагаў (асаблівасці развіцця дзяцей і лячэнне захворванняў у першыя 28 дзён жыцця). Пытанні П. даследуюцца ў БелНДІ аховы мацярынства і дзяцінства, мед. ін-тах, Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў.

Літ.:

Справочник семейного врача: Педиатрия. 2 изд. Мн., 1998;

Справочник по лечению детских болезней. 2 изд. Мн., 1999;

Жерносек В.Ф., Василевский И.В., Дюбкова Т.П. Бронхиальная астма у детей: (Практ. руководство). Мн., 1999;

Энциклопедия детского невролога. Мн., 1993.

І.​В.​Васілеўскі.

т. 12, с. 254

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

exogén a мед., геал. які́ ма́е зне́шняе пахо́джанне, экзаге́нны

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)