ша́нкер, -ру м., мед.: мя́ккі ша́нкер мя́гкий шанкр;

цвёрды ша́нкер — твёрдый шанкр

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ПЕДЫЯТРЫ́Я [грэч. pais

(paidos) дзіця + iatreia лячэнне),

вобласць клінічнай медыцыны, якая вывучае здароўе дзяцей у працэсе развіцця, іх анатомію, фізіялогію, паталогію; распрацоўвае метады прафілактыкі і лячэння дзіцячых хвароб, што пагражаюць іх гарманічнаму развіццю ці ўяўляюць небяспеку для жыцця. Уключае праблемы ўзроставай марфалогіі, біяхіміі, імуналогіі, пытанні, сумежныя з гігіенай дзяцей і падлеткаў, педагогікай. Асн. кірунак П. — прафілактычны. Як навука вылучылася ў 19 ст. Кафедры дзіцячых і хвароб створаны ў Пецярбургу (1865), Маскве (1866), Мінску (1924). Заснавальнік рас. клінічнай П. — Н.Ф.Філатаў. На Беларусі школу П. заснаваў В.А.Лявонаў. Пад яго кіраўніцтвам вывучаліся клініка і метады лячэння эпідэмічнага цэрэбраспінальнага менінгіту, праблемы рэўматызму, туберкулёзу, узбагачэння прадуктаў харчавання мікраэлементамі і інш. У 1932 створана Бел. навук. мед. т-ва дзіцячых урачоў; у 1964 пры Мінскім мед. ін-це — факультэт П. (па ініцыятыве І.Н.Усава). Нефралогію дзіцячага ўзросту вывучаюць Л.​Г.​Кажарская, А.​В.​Сукала, Э.​К.​Капітонава; дзіцячую кардыялогію — Р.​Э.​Мазо, Л.​М.​Бяляева; захворванні органаў дыхання — А.​С.​Левін, М.​І.​Лягенчанка, Т.​М.​Вайтовіч; бранхіяльную астму — Т.​М.​Сукаватых, І.​В.​Васілеўскі; гематалогію — М.​П.​Паўлава, гастраэнтэралогію — М.​П.​Шэйбак; хірургію — АС.​Мішараў, У.​А.​Кацько і інш. Створаны анестэзіялагічна-рэанімацыйная служба, онкагематалагічны цэнтр. Дзейнічае школа неанатолагаў (асаблівасці развіцця дзяцей і лячэнне захворванняў у першыя 28 дзён жыцця). Пытанні П. даследуюцца ў БелНДІ аховы мацярынства і дзяцінства, мед. ін-тах, Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў.

Літ.:

Справочник семейного врача: Педиатрия. 2 изд. Мн., 1998;

Справочник по лечению детских болезней. 2 изд. Мн., 1999;

Жерносек В.Ф., Василевский И.В., Дюбкова Т.П. Бронхиальная астма у детей: (Практ. руководство). Мн., 1999;

Энциклопедия детского невролога. Мн., 1993.

І.​В.​Васілеўскі.

т. 12, с. 254

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ко́ма1

(н.-лац. coma, ад гр. koma = глыбокі сон)

мед. выключна цяжкі паталагічны стан арганізма са стратай прытомнасці, парушэннем кровазвароту, дыхання, працэсу абмену.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

пайкілацыто́з

(ад гр. poikilos = розны, пераменлівы + -цытоз)

мед. наяўнасць у перыферычнай крыві эрытрацытаў не круглай, а якой-н. іншай формы (авальнай, грушападобнай і інш.).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

цыро́з

(гр. kirros = рыжы)

мед. зморшчванне і перабудова структуры органа ў выніку разрастання ў ім злучальнай тканкі (напр. ц. печані), што парушае дзейнасць органа.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

entzünden

1. vt запа́льваць, падпа́льваць

2) перан. распа́льваць (пачуцці);

entzündet sein мед. быць запа́леным

2. ~, sich

1) загара́цца, успы́хнуць

2) мед. запаля́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

адэно́іды

(ад гр. aden = залоза + eidos = выгляд)

мед. пухлінападобныя разрастанні лімфатычных утварэнняў насаглоткі.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

дыятэ́з

(гр. diathesis)

мед. схільнасць арганізма да некаторых захворванняў, напр. да праяўленняў алергіі.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

радыефо́бія

(ад лац. radius = прамень + гр. phobos = страх)

мед. перавялічаная боязь радыеактыўнага паражэння.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

тыфлі́т

(фр. typhlite, ад гр. typlos = сляпы)

мед. запаленне сляпой кішкі (параўн. апендыцыт).

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)