БРАХІСТАХРО́НА (ад грэч. brachistos самы кароткі + chronos час),
крывая самага хуткага спуску. Напр., калі пункты A і B ляжаць не на адной вертыкалі ў полі сілы цяжару, то шарык пры руху ўздоўж брахістахроны за самы кароткі час прыйдзе з пункта A у пункт B. Калі няма сіл супраціўлення, брахістахрона — цыклоіда з гарыз. асновай і пунктам звароту, які супадае з пунктам A. Рашэнне задачы аб брахістахроне (І.Бернулі, 1696) — зыходны пункт для развіцця варыяцыйнага злічэння.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРЭЮДЫЦЫЯ́ЛЬНАСЦЬ (ад лац praejudicio прадвызначэнне),
абавязковасць для ўсіх судоў, якія разглядаюць справу, прыняць без праверкі і доказаў факты, раней устаноўленыя суд. рашэннем, якое набыло законную сілу, або прыгаворам па якой-н. інш. справе. Напр., калі суд. рашэннем, якое набыло законную сілу, устаноўлена адказнасць уладальніка крыніцы павышанай небяспекі за нанесеную шкоду, то ў выпадку прад’яўлення рэгрэснага іску ўладальнікам такой крыніцы да таго, хто непасрэдна прычыніў шкоду, факты, устаноўленыя суд. рашэннем у першым працэсе, маюць прэюдыцыяльнае значэнне і не падлягаюць аспрэчванню.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ве́чна, прысл.
1. Без пачатку і без канца, заўсёды, бясконца, спрадвеку. Матэрыя існуе вечна. □ Сонца вечна людзям свеціць.Колас.// На працягу вякоў, вельмі доўга. Жыць вечна ў памяці народа.
2. Пастаянна, заўсёды. Пах смалы.. шырокай хваляй вечна плыве з густых хвояў лесу.Чорны.Бацька вечна заняты: то ў абходзе, то высочвае.. глушцоў ці лася, то вязе ў замак рыбу або качак.С. Александровіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
наступа́цьнесов.
1. (ступать на кого-, что-л.) наступа́ть;
2.прям., перен. (приближаться с целью нападения) наступа́ть;
паступі́ў зага́д н. — поступи́л прика́з наступа́ть;
звер гро́зна ~па́ў на чалаве́ка — зверь гро́зно наступа́л на челове́ка;
чалаве́к ~па́е на пусты́ню — челове́к наступа́ет на пусты́ню;
3.перен. наступа́ть, надвига́ться;
лес то ~па́ў, то расступа́ўся — лес то надвига́лся (наступа́л), то расступа́лся;
◊ н. на пя́ты — (каму) наступа́ть на пя́тки (кому)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
не́штачкамест.неопр., разг. (употребляется только в им. и вин.) не́что интере́сное, что́-то
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нае́дак, -дку м., разг.то, чем мо́жно нае́сться;
цуке́рка — не н. — конфе́той не нае́шься
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
накшта́лтпредлог срод. наподо́бие, вро́де;
не́шта н. дрэ́ва — что́-то наподо́бие (вро́де) де́рева
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ране́йнареч.сравнит. ст.
1. ра́ньше;
2. (когда-то) ра́ньше, пре́жде;
3. сперва́, снача́ла
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аднака́шнік, ‑а, м.
Разм. Таварыш па сумесным навучанні, выхаванні. Спаць даводзілася мне, як і большасці маіх аднакашнікаў, на мулкіх «святых» лаўках сінаногі.Бядуля.Наперадзе чарнее яшчэ адзін коннік, то набліжаючыся, то аддаляючыся. Гэта едзе таварыш, аднакашнік.Лупсякоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
замыслава́ты, ‑ая, ‑ае.
Складаны, хітры, не адразу зразумелы. Дзяцей часта асякаюць старэйшыя ў сям’і, калі яны прыстаюць з запытаннямі, то вельмі наіўнымі, то часамі занадта замыславатымі.Колас.// Вычварны, мудрагелісты. [Шурка] .. выпісвае на невялікай ледзяной сцяжынцы замыславатую фігуру.Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
