Verbum

САКАЛО́Ў (Павел Пятровіч) (27.6.1764, С.-Пецярбург — 6.10.1835),

рускі скульптар; майстар дэкар. скульптуры класіцызму. Аўтар статуі «Малочніца з разбітым збаном» (1816) у парку г. Пушкін, фігур грыфонаў на Банкаўскім мосце, ільвоў на Львіным мосце (абодва цераз канал Грыбаедава), сфінксаў каля б. Егіпецкага моста цераз р. Фантанка (усе 1825—26) у С.-Пецярбургу.

т. 14, с. 85

САМСУ́Н (Samsun),

горад на Пн Турцыі, на ўзбярэжжы Чорнага м. Адм. ц. іля Самсун. Засн. ў 6 ст. да н.э. Каля 350 тыс. ж. (2000). Марскі порт. Вузел аўтадарог. Аэрапорт. Гандл.-трансп. цэнтр раёна тытуняводства. Прам-сць: харч., тытунёвая, хім.; вытв-сць мінер. угнаенняў, медзеплавільны з-д. Рыбалоўства. Ун-т.

т. 14, с. 141

СА́НДЭРЛЕНД (Sunderland),

горад у Вялікабрытаніі, на ПнУ Англіі, у канурбацыі Тайнсайд. Каля 300 тыс. ж. з прыгарадамі (2000). Вузел чыгунак і аўтадарог, порт на Паўночным м. ў вусці р. Уір (увоз драўніны, вываз вугалю). Прам-сць: суднабуд., вытв-сць суднавых рухавікоў; эл.-тэхн., шкляная, швейная, папяровая. Паблізу здабыча каменнага вугалю.

т. 14, с. 148

САРА́Й-БЕРКЕ́, Новы Сарай (цяпер с. Цароў Ленінскага р-на Валгаградскай вобл.),

горад, сталіца Залатой Арды. Пабудаваны ханам Берке каля 1260. Найб. росквіту дасягнуў у 1-й пал. 14 ст. Пасля 1361 горад захоплівалі розныя прэтэндэнты на ханскі прастол. У 1395 разбураны Цімурам. У 1843—51, 1922, 1959——67 праводзіліся раскопкі.

т. 14, с. 176

САФІ́, Асфі,

горад на З Марока. Адм. ц. аднайм. правінцыі. Засн. ў 11 ст. Каля 250 тыс. ж. (2000). Порт на ўзбярэжжы Атлантычнага ак. (вываз фасфарытаў, суперфасфату, рыбных кансерваў). Пачатковы пункт чыгункі ва ўнутр. частцы краіны. Найбуйнейшы сусв. цэнтр па вытв-сці фосфарнай кіслаты. Прам-сць: суднабуд., рыбакансервавая, тэкстыльная. Цэнтр рыбалоўства.

т. 14, с. 199

СВЕТЛАГО́РСКАЕ ВАДАСХО́ВІШЧА У Светлагорскім р-не Гомельскай вобл., за 11 км на Пд ад г. Светлагорск, каля р.п. Сасновы Бор. Створана ў 1994. Наліўное. Пл. 14,1 км², даўж. 6,6 км, найб. шыр. 3,2 км, найб. глыб. 5,1 м, аб’ём вады 60 млн. м³. Выкарыстоўваецца для ўвільгатнення с.-г. угоддзяў, рыбагадоўлі, адпачынку.

т. 14, с. 253

СВЕТЛАСЕ́ЛЬСКАЯ,

вёска ў Шумілінскім р-не Віцебскай вобл., каля аўтадарогі Віцебск—Шуміліна. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 2 км на У ад гар. пасёлка і чыг. ст. Шуміліна, 43 км ад Віцебска. 589 ж., 192 двары (2001). Б-ка, раённая бальніца, паліклініка. Касцёл. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.

т. 14, с. 254

СЕГУ́ (Ségou),

горад у Малі, на правым беразе р. Нігер. Адм. ц. вобласці. Каля 100 тыс. ж. (2001). Рачны порт, вузел аўтадарог. Аэрапорт. Гандл. ц. с.-г. раёна (рыс, арахіс, цукр. трыснёг, манга, жывёлагадоўля). Прам-сць: бавоўнаачышчальная, цагельная, тэкстыльная. Саматужна-рамесніцкія прадпрыемствы (вытв-сць шарсцяных дываноў і коўдраў з нац. арнаментам).

т. 14, с. 294

СЕ́ЛАМ, Салем,

горад на Пд Індыі ў перадгор’ях Усх. Гат, у штаце Тамілнад. Каля 700 тыс. ж. з прыгарадамі (2000). Вузел чыгунак і аўтадарог. Прам-сць: чорная і каляровая металургія, шаўковая, баваўняная, хім., металаапрацоўчая. Цэнтр здабычы баксітаў і магнезіту. Цэнтр гандлю чаем. Паблізу С. чайныя плантацыі. Філіял Мадраскага ун-та.

т. 14, с. 304

СЕНДА́Й,

горад у Японіі на Пн в-ва Хонсю. Адм. ц. прэфектуры Міягі. Каля 1 млн. ж. (2001). Вузел чыгунак і аўтадарог. Аванпорт на Ціхім ак. — г. Сіогама. Аэрапорт. Прам-сць: нафтаперапр., эл.-тэхн., дрэваапр., электронная, тэкст., паліграф., харчовая. Саматужная вытв-сць маст. вырабаў. Ун-т. Горад-пабрацім Мінска (з 1973).

т. 14, с. 326