1.Уст. і паэт. Лоб. Потым.. [Майка] ўзняла гатовую дыядэму і павязала яе вакол галавы. У змроку над яе чалом успыхнуў німб з зеленаватых халодных зорак.Караткевіч.Ім [рыбакам] навальніца, што ў моры спаткала, хваль ручнікамі чало ўцірала.Вялюгін.// Пра твар. І раптам — што за штука? — У дзеда спахмурнела ўраз чало.Корбан.Абвёў рукой наўкола луг шырозны. І мне чало касца, дзе лёг загар, Здавалася як вылітае з бронзы.Ляпёшкін.
•••
Біць чаломгл.біць.
На чалезкім-чым,каго-чаго — пад кіраўніцтвам каго‑, чаго‑н.
Стаць на чале ўладыгл. стаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
удзельнік стыхійнага анархічна-бунтарскага руху моладзі ў ЗША, Англіі і іншых краінах у 50—60-х гг. 20 ст., якая выражала пратэст супраць рэчаіснасці парушэннем нормаў супольнага жыцця людзей.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
cowhide
[ˈkaʊhaɪd]1.
n.
1) каро́віна ску́ра
2) пу́га f., бізу́н -а́m.
2.
v.t.
сьцяба́ць пу́гай, біць бізуно́м
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
cannonade
[,kænəˈneɪd]1.
n.
1) канана́да f.
2) informal сло́ўныя напа́дкі, ла́яньне n.
2.
v.
безупы́нна бі́ць з гарма́таў
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
flail
[fleɪl]1.
n.
цэп -а m., pl. цапы́
2.
v.t.
1) малаці́ць (збо́жжа)
2) лупі́ць, біць; малаці́ць (кулака́мі)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
сцёбаць, -аю, -аеш, -ае; незак.
1.каго-што. Біць чым-н. гнуткім.
С. па спіне.
С. пугай.
С. дубцом па траве.
2.каго-што. Хвастаць таго, хто рухаецца праз зараснік (пра галіны).
Галіны бяроз балюча сцёбалі па тварах.
3.што. Піць у вялікай колькасці (разм., неадабр.).
С. гарэлку.
|| аднакр.сцёбнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| звар.сцёбацца, -аюся, -аешся, -аецца (да 1 знач.).
|| наз.сцёбанне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хваста́ць, хвашчу, хвошчаш, хвошча; незак.
1.каго-што і пачым. Біць чым‑н. гнуткім; сцёбаць. [Адаму] здавалася, што конь ледзь рухаецца, і ён раз-поразу хвастаў яго пугай.Чарнышэвіч.Са жмутамі аеру [хлопцы і дзяўчаты] заняліся адно за адным, хвасталі па нагах, шчасліва смяяліся.Карпаў.//Разм.Біць, наносячы звонкія ўдары па твары, целе. Палкоўнік крычаў, як вар’ят, сарваў з шыі капітана крыж, а ў клубнага афіцэра — пагоны. І пачаў хвастаць таго, з клуба, па твары.Місько.// Наносіць удары каму‑н. у час руху. І вось той ельнік... Густыя лапкі хвошчуць па твары, па спіне, колюць рукі.Паўлаў.Голле хвастала па кабіне, пакідаючы на шкле зялёныя плямкі.Радкевіч.
2.каго-што і пачым. Сячы, біць (пра вецер, дождж, снег і пад.). [Лабановіч] павярнуў назад, насустрач ветру, які забіваў дыханне, хвастаў снегам па твары, як венікам.Колас.Дробныя калючыя сняжынкі, гнаныя з поля ветрам, хвасталі, балюча секлі твар [Агаты].Сабаленка.// і без дап. Ліцца з сілаю. Хвастаў праліўны дождж, і халодныя струменьчыкі прасочваліся на спіну.Даніленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)