сорт (род. со́рту) м., в разн. знач. сорт;
пе́ршы с. — пе́рвый сорт;
но́вы с. бу́льбы — но́вый сорт карто́феля
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сцёк (род. сцёку) м., в разн. знач. сток;
для сцёку вады́ — для сто́ка воды́;
прамысло́выя сцёкі — промы́шленные сто́ки
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
туш I м., муз. туш
туш II ж. (краска) тушь
туш III (род. ту́шу) м. (в бильярде) туш
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
харч (род. ха́рчу) м. пи́ща ж., пита́ние ср.; продово́льствие ср.;
мясны́ х. — мясна́я пи́ща;
запа́сы ~чо́ў — запа́сы продово́льствия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Хрысто́с, род. Хрыста́ м., рел. Христо́с;
◊ як у Хрыста́ за па́зухай (жыць) — как у Христа́ за па́зухой (жить)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шчур I, род. шчура́ м. (птица) щур
шчур II м., этн. щур
шчур III м., обл. кры́са ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поста́в м.
1. (мельничный) паста́ў, род. паста́ва м.;
мельница о двух постава́х млын на два паста́вы;
2. (манера, постановка) воен., спорт. паста́ва, -вы ж.;
3. (ткацкий стан) обл. кро́сны, род. кро́сен и красён ед. нет;
4. (штука ткани) обл. суво́й, род. суво́я м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сыро́к I м.
1. род. -рку́ (уменьш.-ласк.) сыро́к;
пае́сці б сырку́ — пое́сть бы сырку́;
2. род. -рка́ (фасовочка сыра) сыро́к;
не купі́ў ні аднаго́ сырка́ — не купи́л ни одного́ сырка́
сыро́к II, -рка́ м., зоол. сыро́к, пе́лядь ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дом, -а і -у, мн. дамы́, дамо́ў, м.
1. -а. Будынак для жылля або для размяшчэння ўстаноў.
Цагляны д.
2. -у. Кватэра, памяшканне, а таксама сям’я, людзі, што жывуць разам, іх гаспадарка.
Званілі з дому.
Збегся ўвесь д.
3. -а. Установа, што абслугоўвае якія-н. грамадскія патрэбы, а таксама памяшканне, дзе яна знаходзіцца.
Д. адпачынку.
Д. мадэлей.
Д. кнігі.
4. -у. Дынастыя, род.
Д.
Раманавых.
○
Жоўты дом (уст.) — бальніца для душэўнахворых.
Заезны дом — памяшканне для начлегу з дваром для коней.
|| памянш. до́мік, -а, мн. -і, -аў, м. (да 1 знач.) і дамо́к, -мка́, мн. -мкі́, -мко́ў, м. (да 1 знач.).
|| прым. дамавы́, -а́я, -о́е.
Д. камітэт.
○
Дамавая кніга — кніга для рэгістрацыі жыхароў якога-н. дома.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Кубра́к 1 ’чалавек, які просіць міластыню на царкоўныя патрэбы’ (Нас., Нар. сл.). Укр. кубрак ’тс’, польск. kubrak ’тс’. Да кубрак 2, не выключана кантамінацыя з жабрак (гл.).
Кубра́к 2 ’мужчынскае суконнае верхняе адзенне (кароткае, вышэй калена)’ (Нар. сл., З нар. сл.). Польск. kubrak ’куртка, халат з простага сукна’. Калі лічыць, што кубрак узыходзіць да *кубур‑ак, можна меркаваць аб запазычанні з тур. kubur ’пакрывала, футляр’. На карысць гэтай гіпотэзы сведчаць такія турцызмы, як рум. cubur ’род адзення’ і інш. (Слаўскі, 3, 299).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)