ты́чка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
1. Шост, які ставіцца ў полі, на снезе для абазначэння межаў зямельных участкаў, дарогі, і пад.
2. Шост, які выкарыстоўваецца як падпорка для павойных раслін.
|| прым. тычкавы́, -а́я, -о́е (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уме́рзнуць, -ну, -неш, -не; умёрз, уме́рзла; -ні; зак.
1. у што. Пад уздзеяннем марозу шчыльна замацавацца ўнутры лёду, мёрзлай зямлі.
Бочка ўмерзла ў лёд.
2. Зацвярдзець ад марозу на значную глыбіню.
Зямля моцна ўмерзла.
|| незак. умярза́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разва́жны, -ая, -ае.
1. Якому ўласціва развага, роздум; разважлівы.
Дзядзька — чалавек р.: спачатку падумае, а потым скажа.
2. Які змяшчае ў сабе павучанне, параду і пад.
Разважнае слова.
3. Спакойны, паважны, размераны.
Ісці разважным крокам.
|| наз. разва́жнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
раззбро́іць, -ро́ю, -ро́іш, -ро́іць; -ро́ены; зак., каго-што.
1. Адабраць у каго-н. зброю, пазбавіць сродкаў узбраення.
Р. палонных.
2. перан. Пазбавіць магчымасці змагацца, пярэчыць і пад.
Ідэйна р. праціўніка.
|| незак. раззбро́йваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. раззбро́йванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разле́гчыся, -ля́гуся, -ля́жашся, -ля́жацца; разлёгся, -лягла́ся, -ло́ся і -ле́глася; разля́жся; зак. (разм.).
1. Легчы, свабодна раскінуўшыся, разваліўшыся.
Р. на траве пад дубам.
2. перан. Заняць вялікую прастору; раскінуцца.
Блакітнае мора льну разлеглася на гарызонце.
|| незак. разляга́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
размякчы́цца, -чу́ся, -чы́шся, -чы́цца; -чы́мся, -чыце́ся, -ча́цца; зак.
1. Стаць мяккім, размякнуць пад уздзеяннем чаго-н.
Пластылін размякчыўся ў цяпле.
2. перан. Прыйсці ў стан душэўнай лагоднасці, стаць ласкавым, добрым.
|| незак. размякча́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
|| наз. размякчэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бубні́ць, -ню́, -ні́ш, -ні́ць; -ні́м, -ніце́, -ня́ць; незак., што і без дап. (разм.).
1. Біць у бубен, барабаніць.
2. перан. Гаварыць хутка, неразборліва, манатонна.
Б. сабе пад нос.
|| зак. прабубні́ць, -ню́, -ні́ш, -ні́ць; -ні́м, -ніце́, -ня́ць (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гі́нуць, -ну, -неш, -не; гінь; незак.
1. Спыняць існаванне, знішчацца, прападаць.
Г. ад кулі.
Расліны гінуць ад марозу.
2. перан. Рушыцца, не адбывацца (пра планы, намеры і пад.).
Гіне мая надзея на паездку.
|| зак. загі́нуць, -ну, -неш, -не; загінь.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
губі́ць, гублю́, гу́біш, гу́біць; незак., каго-што.
1. Рабіць непрыгодным, нішчыць.
Г. лес.
2. Прыводзіць да гібелі, забіваць.
Г. звяроў.
3. перан. Марна, дарэмна траціць (час, сродкі, сілы і пад.).
Г. лепшыя гады.
|| зак. пагубі́ць, -гублю́, -гу́біш, -гу́біць; -гу́блены.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кулуа́ры, -аў.
1. Памяшканні па-за залай пасяджэння (у парламенце, тэатры і пад.), якія служаць для адпачынку, неафіцыйных сустрэч.
2. перан. Аб неафіцыйных размовах у дасведчаных палітычных, грамадскіх колах (кніжн.).
Вядома з кулуараў.
|| прым. кулуа́рны, -ая, -ае.
Кулуарныя размовы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)