варо́ чаць ², -аю, -аеш, -ае; -аны; незак.
1. каго-што . Пераварочваць з боку на бок, варушыць.
В. каменне.
В. сена .
2. што . Валіць на бок, перакульваць.
В. крэслы.
3. што, чым . Круціць вакол восі.
В. кола.
4. чым . Распараджацца, кіраваць чым-н. вялікім, важным (разм. ).
В. мільёнамі.
В. справамі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ко́ рпацца , -аюся, -аешся, -аецца і карпа́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца; незак. (разм. ).
1. Капацца ў чым-н. , перабіраючы, шукаючы што-н.
К. ў пяску.
К. ў паперах.
2. перан. Рабіць што-н. марудна, не спяшаючыся або няўмела.
К. ля стагоў сена .
|| наз. ко́ рпанне , -я, н. і карпа́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дане́ сціся , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -нясецца; -нёсся, -нёслася; зак.
1. Зрабіцца чутным (пра гукі, пахі і пад. ).
Да яго слыху данеслася стракатанне сарокі. 3 навакольных лугоў данёсся пах сена .
2. Распаўсюдзіцца, стаць вядомым.
Данеслася радасная вестка.
|| незак. дано́ сіцца , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -сіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мо́ кнуць , -ну, -неш, -не; мок, -кла; -ні; незак.
1. Станавіцца мокрым, вільготным.
М. пад дажджом.
2. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Псавацца ад празмернай вільгаці.
Сена мокне.
3. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Ляжаць у вадзе або іншай вадкасці для набыцця пэўных якасцей.
Лён мокне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
разгрэ́ бці , -грабу́ , -грабе́ ш, -грабе́ ; -грабём, -грабяце́ , -грабу́ ць; разгро́ б, -грэ́ бла і -грабла́ , -грэ́ бла і -грабло́ ; -грабі́ ; -грэ́ бены; зак. , што.
Адгрэбці ў розныя бакі, раскідаць што-н. сыпкае, рыхлае; расчысціць ад чаго-н. сыпкага, рыхлага і пад.
Р. сена .
Р. кучу снегу.
|| незак. разграба́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. разграба́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Пярэ́ чынак (пэрэ́ чынок ) ’ахапак сена ’ (івац. , Жыв. НС ). Гл. перачынак .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рудзя́ га ’парыжэлае ад дажджу сена ’ (ТС ). Ад руды (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Страся́ нка ‘сумесь сена з саломай’ (Касп. , Барад. ). Гл. трасянка .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
варухну́ ць , варушы́ ць
1. (рухаць ) bewé gen vt , rühren vt ;
2. (разграбаць ) á ufwühlen vt , á ufgraben* vt ; wé nden vt (сена );
◊
варухну́ ць мазга́ мі sé inen Verstá nd á nstrengen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ВІ́ КА ,
аднагадовыя культурныя віды роду гарошак. У свеце вырошчваюць 12 відаў, з іх на Беларусі 2: віка пасяўная, або яравая (Vicia sativa), і касматая, або азімая (Vicia villosa).
Віка пасяўная культывуецца з 18 ст. Высяваецца на зялёны корм у сумесі пераважна з аўсом. Раянаваныя сарты: Льгоўская 31/293 і Белацаркоўская 222. Вільгацялюбная, холадаўстойлівая, малапатрабавальная да якасці глеб культура. Віка касматая культывуецца з канца 19 ст. Высяваецца ў сумесі з азімым жытам, радзей з пшаніцай. Раянаваныя сарты: Стаўбцоўская, Слонімская, Серпухаўская палепшаная. Засухаўстойлівая, але недастаткова зімаўстойлівая культура. Сена і зялёная маса вікі багатыя бялкамі, карацінам, фосфарам і кальцыем. Сідэратныя расліны (абагачаюць глебу азотам).
Віка : 1 — касматая; 2 — пасяўная.
т. 4, с. 153
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)