ЗАМО́К (замковы камень) у архітэктуры, камень ці цагліна (звычайна клінападобныя) у вяршыні аркі або скляпення. Дэкар. З. часам упрыгожвалі цэнтр. ч. плоскай перамычкі над аконным праёмам (будынак б. мужчынскай гімназіі ў Гомелі) або парталам. У бел. архітэктуры найб. шырока выкарыстоўваліся ў стылях класіцызму, неакласіцызму, мадэрн, у архітэктуры 1950-х г. З. часта аздаблялі арнаментам, арх. дэталямі (мадульёнамі і інш.), скульптурай.

Замок у афармленні акна будынка былой мужчынскай гімназіі ў Гомелі.

т. 6, с. 524

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

надарва́цца сов., в разн. знач. надорва́ться; (повредить себе что-л. — ещё) надсади́ться;

вяро́ўка ~рва́лася — верёвка надорва́лась;

падыма́ючы ка́мень, ~ва́ўся — поднима́я ка́мень, надорва́лся (надсади́лся);

н. на рабо́це — надорва́ться на рабо́те

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уз’е́хаць сов.

1. (на высокое место) взъе́хать, въе́хать;

у. на гару́ — взъе́хать (въе́хать) на́ гору;

2. (подмять колёсами) нае́хать;

машы́на ўз’е́хала ко́лам на ка́мень — маши́на нае́хала колесо́м на ка́мень

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

літа-, -літ

(гр. lithos = камень)

першая або другая састаўная частка складаных слоў, якая выражае паняцці «камень», «горная парода», «мінерал», «геалагічная эпоха».

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

эалі́т

(ад эа- + -літ)

1) устарэлая назва эпохі каменнага веку (палеаліту);

2) камень з вострымі краямі, падобны на штучна апрацаваны камень.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

kamień

kamie|ń

м. камень, каменне;

~ń szlachetny — каштоўны камень;

~ń nazębny — зубны камень;

~ń szlifierski — шліфавальны камень;

~ń łupany — бутавы камень; бут;

~ń polny (brukowy) — брукавальны камень;

~ń tłuczony — шчэбень; друз;

~ń młyński — бягун, жоран;

~ń kotłowy — накіп;

~ń grobowy (nagrobny) — надмагільны камень (магільная пліта); надмагілле;

~ń węgielny — краевугольны камень;

~ń milowy — важны этап;

~ń u szyi — камень на шыі;

~ń obrazy — прычына крыўды;

przepadł jak ~ń w wodę — прапаў як у ваду ўпаў;

~ń spadł mi z serca — камень (цяжар) з душы зваліўся;

nie zostawić ~nia na ~niu — каменя на камені не пакінуць;

idzie jak z ~nia — насілу, з цяжкасцю;

trafiła kosa na ~ń — каса на камень наскочыла (трапіла); трапіўся востры на шылаватага; цюк на крук; пад чорным лесам спаткаўся чорт з бесам

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

літасфе́ра

(ад гр. lithos = камень + sphaira = шар)

верхняя цвёрдая абалонка зямнога шара, якая ўключае зямную кару і верхні слой мантыі.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

Кры́сло ’аснова жорнаў, на якой рухаецца верхні камень’ (Тарнацкі, Studia). Гл. крэслаδ.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Рэ́зны: у выразе рэ́зны камень ’онікс’ (Байк. і Некр.). Ад рэзаць (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

спо́дні, -яя, -яе.

1. гл. спод.

2. Які размешчаны ўнізе, знаходзіцца з нізу чаго-н., са споду (у 3 знач.).

С. камень у жорнах.

3. Пра бялізну: які надзяваецца пад іншае адзенне або непасрэдна на цела; ніжні.

Сподняя бялізна.

Спаць у споднім (наз.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)