бу́ра ж., в разн. знач. бу́ря;
б. вы́вернула дуб — бу́ря вы́воротила дуб;
сацыя́льныя бу́ры — социа́льные бу́ри;
○ магні́тная б. — физ. магни́тная бу́ря;
◊ б. ў шкля́нцы вады́ — бу́ря в стака́не воды́;
б. во́плескаў — бу́ря рукоплеска́ний;
б. абурэ́ння — бу́ря возмуще́ния
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ніжэ́й
1. нареч. сравнит. ст. ни́же; пони́же;
на паве́рх н. — этажо́м ни́же (пони́же);
2. в знач. предлога ни́же;
н. нуля́ — ни́же нуля́;
н. звыча́йнага ўзро́ўню — ни́же обы́чного у́ровня;
◊ цішэ́й вады́, н. травы́ — погов. ти́ше воды́, ни́же травы́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
In silvam ligna ferre
Насіць дровы ў лес.
Носить дрова в лес.
бел. У лес дровы не возяць, а ў калодзезь ваду не льюць. У крыніцу ваду не носяць.
рус. Ехать в Тулу со своим самоваром. В лес дров не возят, в колодец воды не льют.
фр. Porter de l’eau à la mer (Носить воду в море).
англ. To carry coals to Newcastle (Таскать уголь в Ньюкасл).
нем. Man braucht nicht Eulen nach Athen zu tragen (Не нужно носить сов в Афины).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
ко́стачка ж.
1. в разн. знач. ко́сточка;
усе́ ~кі баля́ць — все ко́сточки боля́т;
абрыко́савая к. — абрико́совая ко́сточка;
2. лоды́жка, щи́колотка;
вады́ то́лькі па ~чкі — воды́ то́лько по щи́колотку;
◊ перамыва́ць ~кі — перемыва́ть ко́сточки;
разабра́ць па ~ках — разобра́ть по ко́сточкам
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шусь межд., в знач. сказ., прост.
1. бух;
а я вядро́ вады́ ш. у печ — а я ведро́ воды́ бух в пе́чку;
2. (о внезапном появлении, уходе) шасть;
ра́птам ён ш. у ха́ту — вдруг он шасть в дом
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Cautus enim metuit foveam lupus
Асцярожны воўк баіцца ямы.
Осторожный волк боится ямы.
бел. Пужаная варона і куста баіцца. Апёкшыся на малацэ, на ваду дзьмеш.
рус. Пуганая ворона куста боится. Ожёгшись на молоке, дуют на воду. Кого медведь драл, тот и пня боится. Битому псу только плеть покажи. Пуганый зверь далеко бежит.
фр. Le chat échaudé craint l’eau froide (Обожжённая кошка боится холодной воды).
англ. A burnt child dreads the fire (Обжёгшись, ребёнок боится огня).
нем. Gebranntes Kind fürchtet das Feuer (Обожжённый ребенок боится огня).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
гато́ў в знач. сказ. гото́в;
◊ г. скрозь зямлю́ правалі́цца — гото́в сквозь зе́млю провали́ться;
на ўсё г. — на всё гото́в;
го́лы збіра́йся, го́лы г. — погов. го́лый собира́йся, го́лый гото́в;
г. у лы́жцы вады́ ўтапі́ць — погов. гото́в в ло́жке воды́ утопи́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
правы́, -во́ў мн. права́;
вадзі́цельскія п. — води́тельские права́
пра́вы II пра́вый;
ён адчува́ў сябе́ ~вым — он чу́вствовал себя́ пра́вым;
загі́нуць у ~вым баі́ — поги́бнуть в пра́вом бою́;
◊ і краў і праў — вы́шел сухи́м из воды́
пра́вы III спец. прямосло́йный
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цішэ́й нареч.
1. сравнит. ст. ти́ше, поти́ше;
2. в знач. повелительного наклонения ти́ше;
ц., не перашкаджа́йце слу́хаць — ти́ше, не меша́йте слу́шать;
◊ ц. вады́, ніжэ́й травы́ — погов. ти́ше воды́, ни́же травы́;
ц. е́дзеш, дале́й бу́дзеш — посл. ти́ше е́дешь, да́льше бу́дешь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
БАЛЬНЕАЛО́ГІЯ (ад лац. balneum лазня, купанне + ...логія),
раздзел курарталогіі, які вывучае мінер. воды і іх лячэбна-прафілакт. выкарыстанне. Падзяляецца на бальнеатэрапію, бальнеаграфію, бальнеатэхніку; цесна звязана з інш. мед. і біял. дысцыплінамі.
Першыя працы па бальнеалогіі вядомы з 5 ст. да нашай эры (Герадот, Гіпакрат). Пачатак навук. бальнеалогіі ў 17—18 ст. даў ням. вучоны Ф.Гофман. У Расіі вывучэнне мінер. крыніц пачалося з 1717. Першым дапаможнікам па бальнеалогіі была кніга рус. хіміка Г.І.Геса, які вывучаў хім. састаў і дзеянне гаючых водаў Расіі (1825).
На Беларусі даследаванні па бальнеалогіі вядуцца з 1920-х г. у Бел. НДІ неўралогіі, нейрахірургіі і фізіятэрапіі (з 1924), мед. ін-тах. Выяўлены радовішчы лек. мінер. водаў Беларусі. Вывучаны іх хім. састаў і мікрафлора, колькасць арган. рэчываў, даказана лек. эфектыўнасць сульфатна-кальцыевых і кальцыева-магніевых, сульфатна-хларыдных і натрыева-кальцыевых мінер. водаў (Д.А.Маркаў, Н.І.Аляксейчык, П.В.Астапеня, В.М.Ізуткін, М.Ф.Казлоў, Э.С.Кашыцкі, Л.М.Толстых-Чарнецкая, Ц.А.Каган, М.Г.Эранасьян і інш.). Распрацаваны ўмовы і спосабы выкарыстання іх на курортах Беларусі, у бальнеалячэбніцах бальніц, паліклінік, тэхналогія разліву хларыдна-натрыевых водаў Мінская № 3 і Мінская № 4, вызначаны паказанні да лячэння бел. мінер. водамі ў спалучэнні з кліматам, сапрапелямі, торфам. Працягваюцца комплексныя даследаванні бальнеалагічных рэсурсаў рэспублікі.
т. 2, с. 266
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)