перамаўля́ць
‘перамаўляцца з кім-небудзь; перагаворваць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); гаварыць даўжэй, больш за іншых, прымушаць замоўкнуць іншых (перамаўляць каго-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамаўля́ю |
перамаўля́ем |
| 2-я ас. |
перамаўля́еш |
перамаўля́еце |
| 3-я ас. |
перамаўля́е |
перамаўля́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамаўля́ў |
перамаўля́лі |
| ж. |
перамаўля́ла |
| н. |
перамаўля́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамаўля́й |
перамаўля́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
перамаўля́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
перамо́віць
‘перамовіцца з кім-небудзь; перагаварыць што-небудзь і без прамога дапаўнення (пра каго-небудзь, што-небудзь, аб кім-небудзь, чым-небудзь); пагаварыць даўжэй, больш за іншых, прымусіць замоўкнуць іншых (перамовіць каго-небудзь)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перамо́ўлю |
перамо́вім |
| 2-я ас. |
перамо́віш |
перамо́віце |
| 3-я ас. |
перамо́віць |
перамо́вяць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
перамо́віў |
перамо́вілі |
| ж. |
перамо́віла |
| н. |
перамо́віла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
перамо́ў |
перамо́ўце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
перамо́віўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
плё́хкаць
‘удараць аб што-небудзь з шумам, пляскам (пра ваду і іншую вадкасць); стукаць, удараць чым-небудзь па вадзе (рыба плёхкае); з размаху выліваць што-небудзь (плёхкаць ваду на грудзі)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
плё́хкаю |
плё́хкаем |
| 2-я ас. |
плё́хкаеш |
плё́хкаеце |
| 3-я ас. |
плё́хкае |
плё́хкаюць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
плё́хкаў |
плё́хкалі |
| ж. |
плё́хкала |
| н. |
плё́хкала |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
плё́хкай |
плё́хкайце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
плё́хкаючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
наблюда́ть несов.
1. (кого, что, за кем, чем) нагляда́ць, назіра́ць; (следить) сачы́ць (за кім, чым);
2. (осуществлять надзор) назіра́ць (за кім, чым), нагляда́ць (за кім, чым); (ухаживать, присматривать) дагляда́ць (каго, што);
наблюда́ть за детьми́ дагляда́ць дзяце́й;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
угна́цца, уганю́ся, уго́нішся, уго́ніцца; угна́ўся, -на́лася; уганіся; зак., за кім-чым.
1. Пабегчы так, каб дагнаць.
У. за хлопчыкам.
2. (звычайна з адмоўем). Не адстаючы, ісці, бегчы за кім-, чым-н.
За вамі не ў.
3. (звычайна з адмоўем), перан. Зраўняцца з кім-, чым-н. у чым-н.
За ім у рабоце ніхто не ўгоніцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ДЭФІЦЫ́Т (ад лац. deficit не хапае),
1) недахоп чаго-н., няхватка ў чым-н. (напр., Д. матэрыялаў).
2) Страта, перавышэнне расходаў над даходамі (напр., Д. плацежнага балансу).
т. 6, с. 365
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРЭТЭНДЭ́НТ [ад лац. praetendens (praetendentis)],
той, хто прэтэндуе на атрыманне якой-н. пасады, звання, узнагароды і да т.п., мае падставы на валоданне чым-н., атрыманне чаго-небудзь.
т. 13, с. 97
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ве́зці², вязе́; безас., каму ў чым (разм.).
Пра ўдачу ў чым-н.; шанцаваць.
Яму вязе ва ўсім.
|| зак. паве́зці, -вязе́ і падве́зці, -вязе́.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
браві́раваць, -рую, -руеш, -руе; -руй; незак., чым і без дап.
Пагарджаць чым-н. дзеля паказной храбрасці; выхваляцца.
Б. небяспечнасцю.
|| наз. браві́раванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
незадо́ўга, прысл., да чаго або перад чым.
Не за многа часу да чаго-н., перад чым-н.
Н. да юбілею.
Н. перад вайной.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)