МЕТЭАРЫ́ЗМ (ад грэч. meteōrismos падняцце ўверх, уздуцце),
залішняе збіранне газаў у страўнікава-кішачным тракце, якое выклікае ўздуцце жывата. Узнікае ад узмоцненага ўтварэння газаў з ежы, пры парушэннях працэсаў стрававання і інш. Суправаджаецца схваткападобнымі болямі, абцяжарвае дзейнасць сэрца і дыхання. Лячэнне тэрапеўтычнае, дыета.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
гвалто́ўна, прысл.
Супраць волі, жадання; сілай. Дзвіну не запыніш ніякай мяжой, Як з сэрца гвалтоўна не вырвеш кахання.Зарыцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кардыё...(атаксама кардыя...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая па значэнню адпавядае словам «сэрца», «сардэчны», напрыклад: кардыёграф, кардыёлаг.
[Ад грэч. kardia — сэрца.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
pacemaker
[ˈpeɪsmeɪkər]
n.
1) стымуля́тар сэ́рца
2) рэгуля́тар ры́нку
3) лі́дэр -а m.; задава́льнік то́ну
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
purify
[ˈpjʊrɪfaɪ]
v.t.
ачышча́ць (мо́ву, ваду́)
to purify the heart — ачы́сьціць сэ́рца(ад усяля́кага зла)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
страпяну́цца
1.áuffahren*vi (s), zusámmenfahren*vi (s);
2.:
сэ́рца страпяну́лася das Herz schlug bis zum Hálse
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
цю́кацьразм. klópfen vi; póchen vi;
сэ́рца цю́кае das Herz schlägt;
у скро́нях цю́кае die Schläfen hämmern
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
калаці́цца
1. (хістацца, трэсціся) zíttern vi, sich schütteln;
2. (моцнабіцца – прасэрца) póchen vi, stark klópfen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Та́хаць ’біць у дошку малатком падчас начной варты’ (Нас.), та́хыць ’ляпаць’ (Бяльк.), та́хаты ’ўзбоўтваць; стукаць, біцца (у тым ліку пра сэрца)’ (Сл. Брэс.), ’трэсці, варушыць, узбоўтваць (аб пасудзіне з вадкасцю)’ (драг., З нар. сл.). Гукапераймальнае ўтварэнне, суадноснае з тах, гл.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Мачы́на ’зерне маку’, ’каліва, маласць’ (івац., Жыв. сл.; ТС, Ян.), укр.мачи́на ’тс’. Паўд.-бел.-укр. ізалекса, утвораная пры дапамозе суфікса ‑ін‑а ад мак (гл.). Чэш.mačinka ’галінка з пладамі садавіны’, ’«сэрца» галоўкі салаты’ з matć‑ < matka (Махэк₂, 347).