АВА́ ЧЫНСКАЯ СО́ ПКА , Авача ,
дзеючы вулкан на ПдУ Камчаткі, каля г. Петрапаўлаўск-Камчацкі. Выш. 2741 м (новы кратэр узвышаецца ў старым). Складзены з андэзітавых і базальтавых лаваў, туфаў, шлакаў і попелу. З 1730-х г. было 15 вывяржэнняў, апошняе ў 1945. На схілах лес з каменнай бярозы, кедравы сланік. Вулканалагічная станцыя.
т. 1, с. 60
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БАВА́ РСКІ ЛЕС (Bayrischer Wald),
складкава-глыбавы крышт. хрыбет на ПдУ Германіі. Даўж. каля 90 км , выш. да 1121 м (г. Эйнёдрыгель). Паверхня згладжаная, з асобнымі завостранымі вяршынямі. Паўн. -ўсх. схілы адносна пакатыя, паўд. -заходнія стромка спадаюць да даліны р. Дунай. Да выш. 800 м укрыты ялова-букавымі, вышэй — ялова-піхтавымі лясамі.
т. 2, с. 194
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
тума́ ніцца , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -іцца; незак.
1. Засцілацца, ахутвацца туманам.
Удалечыні туманіцца лес .
2. перан. Пра вочы, погляд, памяць і пад. : пазбаўляцца здольнасці добра бачыць, разумець (разм. ).
Галава туманіцца.
|| зак. затума́ ніцца , 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. , -іцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бук , -а і -у, мн. -і, -аў, м.
1. -а. Вялікае лісцевае дрэва з гладкай светла-шэрай карой і цвёрдай драўнінай.
Пасадзіць б.
2. -у. Драўніна гэтага дрэва.
Зуб’е ў граблях з буку.
|| прым. бу́ кавы , -ая, -ае.
Б. лес .
Сямейства букавых (наз. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
азары́ цца , 1 і 2 ас. не ўжыв. , -ры́ цца; зак. , чым (высок. ).
Ярка асвяціцца.
Лес азарыўся яркім сонцам.
2. перан. Ажывіцца, павесялець.
Твар чалавека азарыўся ўсмешкай.
3. перан. Нечакана праясніцца ад думкі, здагадкі (пра свядомасць, розум).
|| незак. азара́ цца , -а́ ецца.
|| наз. азарэ́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
агаласі́ ць , -лашу́ , -ло́ сіш, -ло́ сіць; -ло́ шаны; зак. , што.
1. Напоўніць якімі-н. гукамі.
А. лес песнямі.
2. Урачыста абвясціць, абнародаваць.
А. тэкст прывітальнай тэлеграмы.
|| незак. агало́ шваць , -аю, -аеш, -ае (да 1 знач. ) і агалаша́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
|| наз. агалашэ́ нне , -я, н. (да 2 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
агалі́ цца , агалю́ ся, аго́ лішся, аго́ ліцца; зак.
1. Зняць вопратку, стаць голым (разм. ).
2. Скінуць покрыва, лісце і пад.
Лес агаліўся.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв. ), перан. Стаць адкрытым, даступным для праціўніка.
Фронт агаліўся.
|| незак. агаля́ цца , -я́ юся, -я́ ешся, -я́ ецца.
|| наз. агале́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
непрахо́ днасць ж. Ú nwegsamheit f -; Undurchdrí nglichkeit f - (пра лес ); мед. Verschlú ss m -es, -schlüsse
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
бор I м. (лес ) Wald m -(e)s, Wälder;
сасно́ вы бор Kí efernwald m
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
асі́ ннік , ‑у, м.
1. Асінавы лес , хмызняк. Шуміць драбналессе: малады бярэзнік, асіннік, алешнік. □ Навокал рос змешаны лес , траплялі стромкія сосны, прысадзістыя елкі, бярэзнік і асіннік, пры дарозе пусціўся ядловец. Гурскі .
2. Асінавыя дровы, будаўнічы матэрыял з асіны і інш. Навазіць асінніку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)