Каляда́ ’даўнейшы абрад хаджэння па хатах у калядныя вечары з віншаваннем, велічальнымі песнямі’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Verbum
анлайнавы слоўнікзнак, ‑а,
1. Прадмет, метка, фігура і пад., якія служаць для абазначэння чаго‑н., указання на што‑н.
2. След, шрам, якія засталіся пасля чаго‑н.; характэрны адбітак, накладзены чым‑н.
3. Умоўнае абазначэнне з замацаваным за ім канкрэтным значэннем.
4. Тое, што і значок (у 1 знач.).
5. Рух (рукой ці галавой), якім паведамляюць што‑н., папярэджваюць аб чым‑н.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падабра́ць, падбяру, падбярэш, падбярэ; падбяром, падбераце;
1. Сабраць, падняць што‑н. з зямлі, падлогі.
2. Схаваць пад што‑н.
3. Падмяць пад сябе, апынуўшыся наверсе.
4. Прыўзняць уверх.
5. Адабраць, стварыць шляхам падбору.
6. Падшукаць, знайсці правільнае або патрэбнае музычнае выражэнне.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трыма́ць
1.
2. (поддерживать, быть опорой) держа́ть, нести́;
○ т. банк — держа́ть банк;
◊ т. язы́к за зуба́мі (на пры́вязі) — держа́ть язы́к за зуба́ми (на при́вязи);
т. ву́ха во́стра — держа́ть у́хо востро́;
т. у по́лі зро́ку — держа́ть в по́ле зре́ния;
т. галаву́ высо́ка — держа́ть го́лову высоко́;
т. сло́ва — держа́ть сло́во;
т. у абцуга́х — держа́ть в тиска́х;
т. у ра́мках (шо́рах) — держа́ть в ра́мках;
т. у чо́рным це́ле — держа́ть в чёрном те́ле;
т. фасо́н — держа́ть фасо́н;
т. сябе́ — держа́ть (вести́) себя́;
т. сябе́ ў рука́х — держа́ть себя́ в рука́х;
т. у рука́х — (каго) держа́ть в рука́х (кого);
т. руку́ — (чыю) держа́ть ру́ку (чью);
т. нос на ве́тры — держа́ть нос по́ ветру;
т. по́рах сухі́м — держа́ть по́рох сухи́м;
т. у во́жыкавых рукаві́цах — (каго) держа́ть в ежо́вых рукави́цах (кого);
т. на адле́гласці — (каго) держа́ть на расстоя́нии (кого);
т. ула́ду — быть у вла́сти;
т. у галаве́ — держа́ть в уме́;
т.
т. ка́мень за па́зухай — держа́ть ка́мень за па́зухой;
т. ма́рку — держа́ть ма́рку;
т. пад шкляны́м каўпако́м — держа́ть под стекля́нным колпако́м;
т. у кі́пцях — держа́ть в когтя́х;
т. курс — держа́ть курс;
т. ле́йцы ў рука́х — держа́ть во́жжи в рука́х;
т. высо́ка сцяг — держа́ть высоко́ зна́мя
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Spiel
1) гульня́;
sein ~ mit
2)
wer hat das ~? чыя́ гульня́?;
ich hábe drei ~e gemácht я вы́йграў тры па́ртыі
3)
das ~ ánpfeifen
das ~ der Scháchmeister éndete remis [rə'mi:] па́ртыя ша́хматных майстро́ў зако́нчылася ўнічыю́;
das ~ in die Hand bekómmen
das ~ léiten судзі́ць гульню́;
wie steht das ~? які́ лік (гульні́)?
4)
5):
ein ~ Kárten кало́да карт
6)
7)
ein gewágtes ~ spíelen ве́сці небяспе́чную гульню́;
álles áufs ~ sétzen
die Hand im ~ háben быць ублы́таным у што
viel aus dem ~ háben рызыкава́ць мно́гім;
der Téufel ist mit ihm im ~ яго́ чорт спакусі́ў [падбі́ў];
Éhrgeiz ist dabéi im ~ тут закра́нута славалю́бства
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
тра́піць, ‑плю, ‑піш, ‑піць;
1. Дасягнуць чаго‑н., паразіць якую‑н. цэль (пра кулю, снарад, што‑н. кінутае і пад.).
2. Увайсці, пранікнуць куды‑н.
3. Апынуцца ў якіх‑н. умовах, абставінах (звычайна неспрыяльных).
4. Уладкавацца на работу, вучобу і пад.; стаць кім‑н.
5. Аказацца дзе‑н. у патрэбны момант.
6. Знянацку наступіць на што‑н., уступіць у што‑н., зачапіць што‑н.
7. Папасці, надарыцца.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
галава́, ‑ы́;
1. Верхняя частка цела чалавека, верхняя або пярэдняя частка цела жывёліны, якая заключае ў сабе мозг.
2.
3.
4.
5.
6. Харчовы прадукт у выглядзе шара або конуса.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цягну́ць, цягну, цягнеш, цягне;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15. Слаба дзьмуць, рухацца, ісці (пра паветра).
16.
17.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)