ПУЛЬС (ад лац. pulsus удар, штуршок),

перыядычнае, падобнае на штуршок расшырэнне сценак артэрый, сінхроннае са скарачэннямі сэрца. Частата П. залежыць ад полу, узросту чалавека (жывёлы), масы цела, эмацыянальнага стану, фіз. нагрузкі, т-ры цела і навакольнага асяроддзя. Напр., у слана (маса 3000 кг) частата П. каля 25 удараў за мінуту, у землярыйкі (маса 3 г) — болей за 600. У дарослага чалавека частата П. ў сярэднім 70—80 удараў за мінуту, пры фіз. нагрузцы — 150—200. Памяншэнне частаты П. ніжэй за норму наз. брадыкардыяй, пачашчэнне — тахікардыяй. Брадыкардыя — абавязковая фізіял. рэакцыя сэрца ў жывёл, што ныраюць (напр., у некат. цюленяў пры ныранні частата П. памяншаецца ад 140 да 10 удараў за мінуту). Акрамя сярэдняй частаты П. адзначаецца шэраг інш. характарыстык: рытмічнасць, напаўненне і інш.

т. 13, с. 122

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

да́ма ж. (тс. карт.) Dáme f -, -n;

віно́вая [піко́вая] да́ма Pikdáme f;

◊

да́ма сэ́рца жарт. Hérzensdame f

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

заходи́ться​II несов., прост. (замирать) захо́дзіцца;

заходи́ться от сме́ха (сме́хом) захо́дзіцца ад сме́ху;

се́рдце захо́дится сэ́рца захо́дзіцца.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ныць несов., в разн. знач. ныть;

сэ́рца ны́е — се́рдце но́ет;

чаго́ ты ны́еш? — чего́ ты но́еш?

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

АМІНАТРАНСФЕРА́ЗЫ, трансаміназы,

ферменты, якія зваротна каталізуюць перанос амінагрупы (-NH2) ад амінакіслот на кетакіслоты без прамежкавага ўтварэння аміяку. Рэакцыі з удзелам амінатрансферазаў забяспечваюць сувязь бялковага і вугляводнага абменаў ў жывых арганізмах. Вызначэннем актыўнасці асобных амінатрансферазаў карыстаюцца ў дыягностыцы хвароб нырак, сэрца.

т. 1, с. 318

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

hüpfen vi (h, s)

1) скака́ць, падско́кваць

2) калаці́цца (пра сэрца)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

незаслу́жаны, ‑ая, ‑ае.

Атрыманы не па заслугах. Незаслужаная ўзнагарода. // Несправядлівы. Сэрца ў Веры сціснулася ад незаслужанай крыўды. Паслядовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

салда́таў, ‑ава.

Разм. Які належыць салдату. Салдатава сэрца білася гэтак, што, здавалася, вось-вось выскачыць з грудзей. Сабаленка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

сардэ́чна-сасу́дзісты, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да сэрца і крывяносных сасудаў. Сардэчна-сасудзістыя захворванні. Сардэчна-сасудзістая сістэма.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

танізава́ць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак. і незак., каго-што.

Падняць (паднімаць) тонус каго‑, чаго‑н. Танізаваць дзейнасць сэрца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)