umsé geln vt аб’язджа́ ць, аб’е́ хаць (вакол чаго-н. ), агіба́ ць (на караблі ) (што-н. )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
preoccupied [priˈɒkjupaɪd] adj. (with) заклапо́ чаны; захо́ плены (чым-н. );
She was too preoccupied with her own problems to notice anything around. Яна была так заклапочана сваімі ўласнымі праблемамі, што не заўважала нічога вакол .
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Ручэ́ йнік ’маленькі чарвячок, які будуе вакол сябе домік-трубачку’ (Сл. рэг. лекс. ). Звычайна адносяць да ручай , ручэй (гл.). Аднак не выключана сувязь з ручэйка , ручайка (гл.), паколькі можа асацыявацца з навітай на верацяно ніткай.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
апіса́ ць , апішу́ , апі́ шаш, апі́ ша; апішы́ ; апіса́ ны; зак.
1. каго-што . Расказаць пра каго-, што-н. , паказаць, абмаляваць у пісьмовай або вуснай форме.
А. падзеі.
2. што . Перадаць звесткі пра склад, асаблівасці чаго-н.
А. мясцовую гаворку.
3. што . Скласці поўны спіс чаго-н. (з мэтай уліку, па прычыне якой-н. пастановы судовых органаў і пад. ).
А. маёмасць.
4. што . Завяшчаць каму-н.
А. дом старэйшаму сыну.
5. што . У матэматыцы: начарціць адну фігуру вакол другой з захаваннем пэўных умоў.
А. акружнасць вакол трохвугольніка.
6. што . Зрабіць рух, перамясціцца па крывой.
А. дугу.
|| незак. апі́ сваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. апіса́ нне , -я, н. (да 1 і 2 знач. ) і во́ піс , -у, м. (да 3 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
по́ люс , -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Адзін з двух пунктаў перасячэння ўяўнай восі вярчэння Зямлі з зямной паверхняй, а таксама мясцовасць вакол гэтых пунктаў.
Паўночны п.
2. Адзін з двух супрацьлеглых канцоў электрычнага ланцуга або магніта (спец. ).
Дадатны, адмоўны п.
3. перан. Што-н. зусім супрацьлеглае чаму-н. іншаму (кніжн. ).
Гэтыя характары — два полюсы.
○
Полюсы свету (спец. ) — пункты перасячэння нябеснай сферы т.зв. воссю свету, вакол якой адбываецца сутачнае вярчэнне гэтай сферы.
Паўночны і Паўднёвы полюсы свету.
Полюсы холаду (спец. ) — вобласці найбольш нізкіх зімовых тэмператур на зямной паверхні.
Магнітныя полюсы Зямлі (спец. ) — пункты на зямной паверхні, у якіх магнітная стрэлка з гарызантальнай воссю вярчэння прымае вертыкальнае становішча.
|| прым. по́ люсны , -ая, -ае (да 2 знач. ).
П. ток.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спіра́ ль
(фр. spirale, ад гр. speira = выгіб)
1) мат. незамкнутая крывая лінія, якая ўтварае шэраг завіткоў вакол пункта на плоскасці або вакол восі;
2) спружына або дрот у выглядзе віткападобнай лініі (напр. с. электрычнай пліткі).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
аблямава́ ць , -му́ ю, -му́ еш, -му́ е; -му́ й; -мава́ ны; зак. , што.
1. Абшыць па краях палоскай з іншага матэрыялу.
А. рукавы сукенкі.
2. перан. Акружыць што-н. , размясціцца вакол чаго-н.
Алешнік прыгожа аблямаваў берагі возера.
|| незак. аблямо́ ўваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. аблямо́ ўка , -і, Д М -мо́ ўцы, ж. (да 1 знач. ) і аблямо́ ўванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абве́ сці сов. , в разн. знач. обвести́ ; (чертой, полоской — ещё ) очерти́ ть, окайми́ ть;
а. вако́ л до́ ма — обвести́ вокру́ г до́ ма;
а. вача́ мі — обвести́ глаза́ ми;
а. ро́ вам — обвести́ рвом;
а. чарцёж ту́ шшу — обвести́ чертёж ту́ шью;
напада́ ючы абвёў іграка́ і забі́ ў мяч — напада́ ющий обвёл игрока́ и заби́ л мяч;
◊ а. вако́ л па́ льца — обвести́ вокру́ г па́ льца
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
камба́ йнер , ‑а, м.
Механізатар, які працуе на сельскагаспадарчым камбайне. А цяпер вакол шчаціна пожні. Прыйдуць трактары араць сюды, Бо дажаў пшаніцы клін апошні Толькі што камбайнер малады. Смагаровіч .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́ таптаць , ‑тапчу, ‑тапчаш, ‑тапча; зак. , што .
1. Пралажыць хадзьбою; пратаптаць. Вытаптаць сцежку.
2. Топчучы, сапсаваць, знішчыць; стаптаць; здратаваць. Вытаптаць пасевы, грады. // Абмяць нагамі, абтаптаць. Вытаптаць снег вакол дрэва.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)