І́НДА-ГА́НГСКАЯ РАЎНІ́НА,

раўніна паміж Гімалаямі на Пн і Дэканскім пласкагор’ем на Пд у Індыі, Пакістане і Бангладэш. Працягваецца ад Аравійскага м. да Бенгальскага зал. амаль на 3 тыс. км. Шыр. 250—350 км. Рэльеф выш. 50—100 м у асн. плоскі, ускладняецца ярамі і рачнымі тэрасамі. У тэктанічных адносінах — перадгорны прагін альпійскай эпохі складкавасці, запоўнены ў асн. стараж. і сучасным алювіем і марскімі адкладамі (магутнасць да 12 км). Клімат субэкватарыяльны мусонны на У і трапічны на З. Сярэднія т-ры студз. 12—20 °C, ліп. 30—36 °C. Ападкі пераважна летам ад 2 тыс. мм на ПдУ да 150 мм на ПдЗ. Рэкі: Інд, Ганг, Брахмапутра і іх прытокі. Летнія паводкі. У дэльце Ганга і Брахмапутры вечназялёныя лясы, на ўзбярэжжы — мангры; у цэнтр. ч. раўніны — лістападныя лясы і саванны; у даліне Інда — сухія саванны, паўпустыні і пустыні. І.-Г.р. густа заселена, б. ч. ўзарана (рыс, бавоўна, цукр. трыснёг і інш.). Густая сетка арашальных каналаў. Найб. гарады: Дэлі, Калькута (Індыя), Карачы, Лахор (Пакістан), Дака (Бангладэш).

М.​В.​Лаўрыновіч.

т. 7, с. 225

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НАГАСА́КІ,

горад у Японіі, на З в-ва Кюсю. Адм. ц. прэфектуры Нагасакі. Каля 450 тыс. ж. (1997). Порт у зал. Нагасакі (Усходне-Кітайскае м.). Буйны суднабуд. цэнтр. Прам-сць: агульнае машынабудаванне, металургія, харчасмакавая, нафтахім., дрэваапрацоўчая. Рыбалоўная база. Ун-т. Музеі: гандл.-прамысл., стараж. мастацтва, прыкладнога мастацтва. Арх. помнікі 16—19 ст., у т. л. т. зв. Галандскі квартал (Дэдзіма), Кітайскі квартал, Нац. парк Маруяма, будыйскія, сінтаісцкія, хрысціянскія храмы. Парк Міру і манумент Міру (1955). Ваенна-марскі арсенал.

Горад узнік на месцы рыбацкага пасёлка, вядомага з 12 ст. Росквіт Н. прыпадае на 16—17 ст., калі горад (тут існавала партуг. факторыя) стаў цэнтрам хрысціянства ў Японіі і адзіным яп. портам (з 1640), праз які вёўся абмежаваны гандаль з галандцамі і кітайцамі. З канца 19 ст. цэнтр ваен. суднабудавання. У канцы 2-й сусв. вайны 1939—45 на Н. 9.8.1945 была скінута амер. атамная бомба, якая разбурыла ​1/3 горада; забіта і паранена каля 75 тыс. чал. З 1956 у Н. адбываюцца міжнар. канферэнцыі аб забароне атамнай зброі.

Панарама горада Нагасакі.

Літ.:

Навлицкая Г.Б. Нагасаки. М., 1979.

т. 11, с. 114

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

траві́цца 1, травіцца; незак.

Зал. да травіць ​1.

траві́цца 2, травіцца; незак.

Зал. да травіць ​2.

траві́цца 3, травіцца; незак.

1. Спец. Выходзіць вонкі (пра пару, паветра).

2. Зал. да травіць ​3.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

заму́чаны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад замучыць.

заму́чаны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад замуціць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́важаны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выважыць.

вы́важаны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вывазіць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́мачаны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вымачыць.

вы́мачаны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вымачаць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́мешаны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вымесіць.

вы́мешаны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вымешаць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вы́параны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выпараць.

вы́параны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выпарыць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

абу́раны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад абу́рыць.

абу́раны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад абуры́ць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

паму́чаны 1, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад памуціць.

паму́чаны 2, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад памучыць.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)