относи́ тельно
1. нареч. адно́ сна, бо́ льш-менш, параўна́ льна;
о́ пыт прошёл относи́ тельно уда́ чно до́ след прайшо́ ў бо́ льш-менш уда́ ла;
2. предлог с род. (по отношению) адно́ сна (каго, чаго) , што ты́ чыцца (каго, чаго) , у дачыне́ нні (каго, чаго) , аб (кім , чым) , пра (каго, што) ;
относи́ тельно его́ возвраще́ ния све́ дений нет аб яго́ зваро́ це (пра яго́ зваро́ т, што ты́ чыцца яго́ зваро́ ту, адно́ сна яго́ зваро́ ту) ве́ стак няма́ ;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
betka
м. (przy kim/czym ) дробязь (у параўнанні з кім /чым );
to co zrobili ci chuligani, to betka przy wandalach z Radzymina — тое, што зрабілі гэтыя хуліганы, гэта “кветачкі” (дробязь) у параўнанні з вандаламі з Радзыміна.
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
brat
м.
1. брат;
brat rodzony — родны брат;
brat stryjeczny (cioteczny) — стрыечны брат;
2. брат; манах;
bracie! — браток!; браточку!;
być z kim za pan brat — быць з кім за панібрата;
brat łata — таварыскі; прыязны; душа-чалавек
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
лёгкі в разн. знач. лёгкий; (неощутимый по весу — ещё ) возду́ шный; (незатруднённый — ещё ) свобо́ дный;
~кая но́ ша — лёгкая но́ ша;
~кае сне́ данне — лёгкий за́ втрак;
~кая пахо́ дка — лёгкая похо́ дка;
~кая ткані́ на — лёгкая (возду́ шная) ткань;
~кія ру́ хі — лёгкие (свобо́ дные) движе́ ния;
л. ве́ трык — лёгкий ветеро́ к;
~кая хваро́ ба — лёгкая боле́ знь;
~кія адно́ сіны да жыцця́ — лёгкое отноше́ ние к жи́ зни;
л. зарабо́ так — лёгкий за́ работок;
~кія та́ нкі — лёгкие та́ нки;
○ ~кая кавале́ рыя — лёгкая кавале́ рия;
~кая інду́ стрыя (прамысло́ васць) — лёгкая инду́ стрия (промы́ шленность);
~кая атле́ тыка — лёгкая атле́ тика;
◊ з лёгкай рукі́ — с лёгкой руки́ ;
л. на ўспамі́ н — лёгок на поми́ не;
з ~кім сэ́ рцам — с лёгким се́ рдцем;
з ~кім ве́ трам! — попу́ тного ветра!; ска́ тертью доро́ га!;
з ~кай па́ рай — с лёгким па́ ром;
~кая рука́ — (у каго ) лёгкая рука́ (у кого );
л. на но́ гі — лёгок (лёгкий) на́ ногу;
л. — хлеб лёгкий хлеб;
л. на пад’ём — лёгок на подъём
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
памылі́ цца
1. sich í rren (у кім -н. , чым -н. in D );
ты памыля́ ешся du irrst dich;
я магу́ памылі́ цца ich kann mich í rren;
я памылі́ ўся ў ну́ мары кватэ́ ры ich há be mich in der Wó hnungsnummer ge¦í rrt;
2. (прыняць аднаго чалавека за другога ) sich in der Persó n í rren; sich täuschen (у кім -н. , чым -н. in D ; у дачыненні да каго -н. , чаго -н. über A );
няўжо́ я памылі́ ўся ў табе́ ? há be ich mich wí rklich in dir getäuscht?; é inen Fé hler má chen, sich versé hen* [vertú n* – разм. ] (пры чым -н. bei D );
я памылі́ ўся пры падлі́ ку ich habe mich verzählt [verré chnet];
я памылі́ ўся ў гэтым пу́ нкце in diesem Punkt há be ich mich geí rrt;
памылі́ цца ў вазе́ sich mit dem Gewí cht vertú n*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
заве́ сці , -вяду́ , -вядзе́ ш, -вядзе́ ; -вядзём, -ведзяце́ , -вяду́ ць; завёў, -вяла́ , -ло́ ; -вядзі́ ; -ве́ дзены; зак.
1. каго-што . Ведучы, змясціць куды-н. , увесці.
З. каня ў стайню.
2. каго (што ). Ведучы, даставіць куды-н. мімаходам, па дарозе.
З. дзіця ў сад.
3. каго (што ). Ведучы, накіраваць куды-н. , вельмі далёка, не туды, куды належыць.
З. ў балота.
4. што . Устанавіць, арганізаваць.
З. новыя парадкі.
У нас так заведзена.
5. каго-што . Набыць, абзавесціся кім -, чым-н.
З. пчол.
З. гаспадарку.
6. што . Пачаць што-н. (што абазначаецца назоўнікам).
З. гаворку.
З. песню.
З. дружбу.
7. што . Прывесці ў дзеянне, пусціць у ход (механізмы).
З. гадзіннік.
З. матор.
|| незак. заво́ дзіць , -во́ джу, -во́ дзіш, -во́ дзіць.
|| наз. заво́ д , -у, М -дзе, м. (да 7 знач. ) і заво́ дка , -і, Д М -дцы, ж. (да 7 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лад ¹, -у, М -дзе і ў ладу́ , мн. -ы́ , -о́ ў, м.
1. Дзяржаўная ці грамадская сістэма.
Дзяржаўны л.
Грамадскі л.
2. Уклад жыцця, спосаб жыцця.
Будуем новы л. жыцця.
3. Згода, парадак, зладжанасць (разм. ).
Няма ладу ў хаце.
4. Спосаб, манера, узор.
На новы л.
5. Сістэма будовы чаго-н. , утвораная ўнутранай сувяззю, залежнасцю суадносных частак.
Граматычны л. мовы.
◊
Давесці (прывесці) да ладу — прывесці што-н. у парадак; закончыць паспяхова якую-н. справу.
Дайсці (да) ладу — разабрацца, дабіцца толку.
На добры лад — так, як патрэбна; па-сапраўднаму.
На свой лад — па-свойму.
На ўсе лады — усебакова (абмяркоўваць, разбіраць і пад. ).
Не ў лад — нязладжана, нястройна.
Не ў ладу; не ў ладах з кім -чым — быць не ў згодзе, у дрэнных адносінах.
У лад — зладжана, стройна.
(Усе) на адзін лад — (усе) аднолькавыя.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
свабо́ дны , -ая, -ае.
1. Які карыстаецца свабодай, валодае незалежнасцю, суверэнны.
Свабодныя рэспублікі.
2. Незалежны, не звязаны ні з кім якімі-н. абавязкамі, адносінамі.
С. перакладчык.
С. мастак.
3. Які не ведае перашкод, абмежаванняў, не абмежаваны пэўнымі нормамі.
Рашучыя свабодныя паводзіны.
Свабодныя адносіны.
4. Які працякае, адбываецца лёгка, без замінак.
Свабоднае дыханне.
Свабодныя рухі рукамі.
Свабодна (прысл. ) гаварыць на кітайскай мове.
5. Нікім або нічым не заняты; вольны.
Свабоднае месца ў партэры.
Свабодныя рукі (нічым не занятыя).
6. Не цесны.
Свабоднае паліто.
7. Прасторны, раскошны.
У тэатры прыгожа і свабодна (прысл. ).
8. разм. Які не знаходзіцца ў дадзены момант у карыстанні.
Пакой с.
Свабодныя грошы.
9. Які ні да чаго не прымацаваны, ні з чым не злучаны.
С. канец ланцуга.
|| наз. свабо́ днасць , -і, ж. (да 1, 3 і 4 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
піса́ ць , пішу́ , пі́ шаш, пі́ ша; пішы́ ; пі́ саны; незак.
1. што і без дап. Перадаваць на чым-н. якія-н. графічныя знакі.
П. літары . П. разборліва.
2. што . Складаць які-н. тэкст, ствараць літаратурны твор.
П. заяву.
П. вершы.
3. што аб кім -чым, пра каго-што і з дадан. сказам . Паведамляць ці выказваць што-н. пісьмова.
Газеты пішуць пра падзеі ў горадзе . П. пра дасягненні нацыянальнага мастацтва.
4. каму . Звяртацца да каго-н. пісьмова.
П. у вышэйшыя інстанцыі.
5. што . Ствараць творы жывапісу.
П. пейзаж.
◊
Закон не пісаны для каго або каму (разм. ) — пра таго, хто дзейнічае, як яму захочацца.
Дурням закон не пісаны.
Пішы прапала (разм. ) — аб непазбежнасці якой-н. страты, няўдачы і пад.
|| зак. напіса́ ць , -пішу́ , -пі́ шаш, -пі́ ша; -пішы́ ; -пі́ саны.
|| наз. піса́ нне , -я, н. (да 1, 2,4 і 5 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абярну́ цца , абярну́ ся, абе́ рнешся, абе́ рнецца; абярні́ ся; зак.
1. Павярнуць галаву, тулава назад, убок, аглянуцца.
А. на знаёмы голас.
2. Паваліцца на бок, перакуліцца; разліцца, высыпацца з перавернутай пасудзіны.
Малако абярнулася.
Воз з сенам абярнуўся.
3. Схадзіць, з’ездзіць куды-н. і вярнуцца назад; справіцца (разм. ).
За гадзіну можна два разы а.
4. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ), перан. Ператварыцца ў новую якасць, змяніцца; нечакана набыць іншы кірунак, сэнс.
Гора абярнулася ў радасць.
Хто ведае, як усё абернецца.
5. кім -чым або ў каго-што . У казках і павер’ях: ператварыцца ў каго-, што-н. пры дапамозе чараў.
А. дрэвам.
6. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Зрабіць абарот (пра капітал, грошы).
Капітал абярнуўся ў адзін год.
7. Змяніць веру.
А. ў іншую веру.
|| незак. абаро́ чвацца , -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)