ша́пка ж.

1. Mütze f -, -n; Káppe f -, -n;

фу́травая ша́пка Pélzmütze f;

ша́пка валасо́ў díchtes Haar;

без ша́пкі bárhäuptig;

2. (загаловак газеты) Zéitungskopf m -(e)s, -köpfe;

◊

ша́пка-невідзі́мка (у казцы) Tárnkappe f -;

лама́ць ша́пку пе́рад кім-н. разм. j-m únterwürfig begégnen; vor j-m kríechen* [kátzbuckeln неаддз.]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ро́ўны

1. (гладкі) ében, glatt;

2. (прамы) schnúrgerade, kérzengerade;

3. (раўнамерны) gléichmäßig, gléichförmig;

ро́ўныя кро́кі gléicher [geméssener] Schritt;

4. (пра характар) rúhig, geméssen;

дзе́ля ро́ўнага лі́ку rund (geréchnet);

5. gleich;

быць ро́ўным з кім-н. j-m in etw (D) gleich sein;

◊

ро́ўны ро́ўнага шука́е ≅ gleich sucht sich, gleich fíndet sich

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

блы́таць

1. (ніткі і г. д.) verwírren vt, verwíckeln vt;

2. (у расказе і г. д.) sich verwírren; fáseln vi, in Wídersprüche geráten*;

3. (збіваць з тропу) verwírren vt, írremachen аддз. vt, aus dem Konzépt bríngen*;

4. (змешваць каго-н. з кім-н., што-н. з чым-н.) verwéchseln vt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

авало́даць, авало́дваць

1. (узяць, захапіць што-н.) sich (D) áneignen; in Besítz nehmen*, Besítz ergréifen* vt (von D);

2. (кім-н., чым-н.) ergréifen* vt, sich bemächtigen (G);

авало́даць сабо́й sich fássen; sich zusámmenreißen* [zusámmennehmen*;]

3. (засвоіць што-н.) behérrschen vt; méistern vt, erlérnen vt;

авало́даць мо́вай éine Spráche behérrschen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

przestawać

przesta|wać

незак.

1. пераставаць; кідаць;

nie ~wał pytać — ён не пераставаў задаваць пытанні;

2. (мець стасункі) вадзіцца;

kto z kim ~je, takim się staje — хто з кім павядзецца, ад таго і набярэцца

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

trząść się

незак.

1. трэсціся, калаціцца; дрыжаць;

trząść się ze śmiechu — трэсціся ад смеху;

trząść się z zimna — дрыжаць ад холаду;

2. трэсціся, калаціцца; дрыжаць (над кім/чым);

3. трэсціся (на чым; у чым)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

спява́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.

1. што і без дап. Утвараць голасам музычныя гукі; выконваць вакальныя творы; умець гэта рабіць.

С. песню.

С. у оперы.

С. басам.

2. каго-што і без дап. Выконваць оперную партыю.

С.

Міхала.

3. Пра пеўчых і некаторых іншых птушак: цёхкаць, шчоўкаць, свістаць і пад.

Салавей спявае.

Галасіста спяваў певень.

4. перан., без дап. Быць прасякнутым узнёслым, радасным пачуццём.

Сэрца маё спявае.

5. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Пра музычныя інструменты: меладычна гучаць.

Цымбалы спяваюць.

6. аб кім-чым і пра каго-што. Складаць вершы пра што-н., услаўляць у вершах, песнях.

Паэт спявае аб Радзіме.

|| зак. праспява́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны (да 1—3 знач.).

|| наз. спява́нне, -я, н. і спеў, спе́ву, м.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пране́сці, -ясу́, -ясе́ш, -ясе́; -ясём, -есяце́, -ясу́ць; -ёс, -е́сла; -ясі; -е́сены; зак.

1. каго-што. Несучы каго-, што-н., прайсці (якую-н. адлегласць, на працягу якога-н. часу).

П. груз на сабе ўсю дарогу.

2. каго-што. Несучы, прайсці з кім-, чым-н. міма каго-, чаго-н.

П. сцяг міма трыбуны.

П. праз усё жыццё што-н. (перан.: на ўсё жыццё захаваць у свядомасці; кніжн.).

3. перан., безас., што. Пра небяспеку, бяду: мінуць (разм.).

Думаў, бацькі будуць лаяцца, аж пранесла.

Бяду пранесла.

4. каго-што. Унесці, даставіць куды-н. несучы.

П. шафу праз дзверы.

5. безас., каго (што). Тое, што і праслабіць (разм.).

Ад кіслых ягад можа п.

|| незак. прано́сіць, -о́шу, -о́сіш, -о́сіць.

|| наз. прано́с, -у, м. (да 1 знач.).

|| прым. прано́сны, -ая, -ае (да 5 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

гнуць, гну, гнеш, гне; гнём, гняце́, гнуць; гні; гну́ты; незак., каго-што.

1. Надаваць чаму-н. дугападобную, выгнутую форму.

Г. дугі.

2. перан. Падпарадкоўваць, гнясці.

3. Нагінаць уніз, прыгінаць.

Вецер гне бярозу да зямлі.

4. перан., без дап. Весці гутарку, размову, накіроўваючы яе на дасягненне якой-н. мэты; схіляць (разм.).

Ведаю, куды ты гнеш.

◊

Гнуць на свой капыл (разм., неадабр.) — рабіць па-свойму.

Гнуць сваю лінію (разм.) — настойліва дамагацца чаго-н.

Гнуць спіну (горб) (разм.) —

1) многа і цяжка працаваць на каго-н.;

2) пакланяцца, угоднічаць перад кім-н.

Гнуць у тры пагібелі (разм.) — моцна, жорстка прыгнятаць.

|| зак. пагну́ць, -гну́, -гне́ш, -гне́; -гнём, -гняце́, -гну́ць; -гні́; -гну́ты і сагну́ць, -гну́, -гне́ш, -гне́; -гнём, -гняце́, -гну́ць; -гні́; -гну́ты.

|| наз. гнуццё, -я́, н. (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

круці́цца, кручу́ся, кру́цішся, кру́ціцца; незак.

1. Вярцецца па крузе або вакол сваёй восі.

Свердзел круціцца.

2. Быць ахопленым віхравым рухам; кружыцца.

Снег круціўся ля страхі.

У паветры круціўся пыл.

3. Пастаянна быць дзе-н., ля каго-, чаго-н. (разм.).

Пастаянна к. ля магазіна.

Дзіця круціцца ля бацькі.

4. Неспакойна паварочвацца то ў адзін, то ў другі бок; вярцецца.

К. на месцы.

5. перан. Быць у пастаянных клопатах, турботах (разм.).

Цэлы дзень кручуся на кухні.

6. Хітрыць, выкручвацца (разм.).

Як ні круціся, а праўда ёсць праўда.

7. Быць у любоўных адносінах з кім-н.; любіцца (разм.).

|| аднакр. крутну́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся і крутану́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся (да 1 знач.).

|| наз. кручэ́нне, -я, н. (да 1 і 3 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)