Verbum

анлайнавы слоўнік

архіепі́скап

(гр. archiepiskopos)

духоўнае званне ў праваслаўнай царкве, сярэдняе паміж епіскапам і мітрапалітам.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

«ВА́НЕМУЙНЕ», Эстонскі акадэмічны тэатр «Ванемуйне»,

старэйшы т-р Эстоніі, які аб’ядноўвае оперу, драму, аперэту і балет. Засн. ў 1870 у Тарту па ініцыятыве эст. паэтэсы і драматурга Л.Койдула, п’есы якой паклалі аснову нац. драматургіі. Спектаклі ставіліся пры пеўчым т-ве «Ванемуйне» (ад імя бога песні ў эст. міфалогіі). З 1906 прафесійны. У 1966 прысвоена званне акадэмічнага.

т. 3, с. 502

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ ПРАВІ́ЗАР БЕЛАРУ́СКАЙ ССР,

ганаровае званне, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР правізарам, што працавалі па спецыяльнасці не менш за 10 гадоў, асабліва вызначыліся сваёй практычнай дзейнасцю ў галіне аховы здароўя і актыўна ўдзельнічалі ў грамадскім жыцці. Устаноўлена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ад 3.2.1978, прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР. Скасавана 23.11.1988. У 1971—78 профільным спецыялістам аховы здароўя, у т. л. правізарам, прысвойвалася званне заслужаны работнік аховы здароўя Беларускай ССР.

Заслужаныя правізары Беларускай ССР

1972. К.І.Фёдарава, Г.К.Ярмоленка.

1975. З.А.Якутава.

1976. П.Г.Дзічанкова.

1978. В.І.Альшэўская, Н.П.Гайс, А.І.Шупо.

1979. Г.Ю.Баранчук, І.Я.Жаркевіч, М.М.Кротава, Г.І.Лапыш, Г.М.Якушэнкава.

1980. В.М.Кароль, Л.В.Раманчанка.

1981. Т.Ф.Верас, С.М.Катырла, Т.М.Курносава, Ч.А.Лашук. Т.М.Чупілава, С.Р.Шамрук, Л.І.Шорахава, Ф.П.Яфрэменка.

1987. Л.А.Лаўрова.

т. 6, с. 561

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НАРО́ДНЫ МАСТА́К БЕЛАРУ́СІ,

ганаровае званне. Устаноўлена Указам Прэзідыума Вярх. Савета БССР ад 7.1.1944. Прысвойваецца з 1994 Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь дзеячам выяўл. мастацтва, якія маюць ганаровае званне заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (не менш як 5 гадоў), вял. заслугі ў развіцці жывапісу, скульптуры, графікі, манум. і дэкар.-прыкладнога, тэатр., кіна- і тэлемастацтва.

Народныя мастакі Беларусі

1944. З.І.Азгур, В.К.Бялыніцкі-Біруля, А.В.Грубэ.

1949. І.В.Ахрэмчык, С.П.Нікалаеў.

1955. А.А.Бембель, В.В.Волкаў, А.К.Глебаў.

1961. А.П.Марыкс.

1963. Я.А.Зайцаў, В.К.Цвірка, С.І.Селіханаў, Я.Р.Чамадураў.

1967. Я.Дз.Нікалаеў.

1972. А.А.Анікейчык, М.А.Савіцкі.

1983. Л.Дз.Шчамялёў.

1988. Г.Х.Вашчанка, У.І.Стальмашонак.

1991. В.А.Грамыка, А.М.Кашкурэвіч, А.М.Кішчанка, В.П.Шаранговіч, Л.М.Гумілеўскі.

1992. Б.Ф.Герлаван.

1994. П.В.Масленікаў.

1995. М.В.Данцыг.

1997. Г Г.Паплаўскі.

1999. Р.У.Кудрэвіч.

т. 11, с. 179

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вучо́ны, -ая, -ае.

1. Вывучаны, навучаны чаму-н.

Не вучы вучонага (прыказка). В. мядзведзь (дрэсіраваны).

2. Высокаадукаваны, які многа ведае ў галіне якой-н. навукі.

В. чалавек.

В. садавод.

3. Які мае адносіны да навукі, навуковы.

Вучонае званне.

Вучоная ступень.

4. у знач. наз. вучо́ны, -ага, мн. -ыя, -ых, м. Спецыяліст у якой-н. галіне навукі.

Выдатны в.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

апраўда́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак.

1. каго (што). Прызнаць невінаватым, вынесці апраўдальны прыгавор.

А. падсуднага.

2. што. Даказаць магчымасць чаго-н.

Старацца а. які-н. учынак.

3. што. Паказаць сябе дастойным чаго-н.

А. высокае званне.

А. давер калектыву.

4. што. Акупіць, кампенсаваць.

Расходы апраўдаюць сябе.

|| незак. апра́ўдваць, -аю, -аеш, -ае.

|| наз. апраўда́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

обершарфю́рэр

(ням. Oberscharführer)

званне ў СС у фашысцкай Германіі, якое адпавядала званню фельдфебеля.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

оберштурмбанфю́рэр

(ням. Obersturmbannführer)

званне ў СС у фашысцкай Германіі, якое адпавядала званню падпалкоўніка.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

прафесу́ра

(ням. Professur, ад лац. professor = настаўнік)

1) званне, пасада прафесара;

2) прафесары.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

унтэршарфю́рэр

(ням. Unterscharführer)

званне ў СС у фашысцкай Германіі, якое адпавядала званню фельдфебеля.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)