АПАНЕ́НТ [ад лац. opponens (opponentis) які пярэчыць],
1) праціўнік у спрэчцы, дыскусіі.
2) Асоба, якой даручана публічная ацэнка дысертацыі, даклада, напр. афіц. апанент.
т. 1, с. 417
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕА... (ад грэч. gē Зямля),
першая састаўная частка складаных слоў, што абазначае: які адносіцца да Зямлі і да яе вывучэння, напр., геасфера, геахімія.
т. 5, с. 108
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГІДРАМЕХА́НІКА (ад гідра... + механіка),
раздзел гідрааэрамеханікі, які вывучае рух і раўнавагу несціскальных вадкасцей і іх узаемадзеянне з цвёрдымі целамі. Уключае гідрастатыку і гідрадынаміку.
т. 5, с. 230
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ну́дны, -ая, -ае.
1. Невясёлы, маркотны, сумны.
2. Які наганяе нуду; нецікавы; поўны нуды, тугі.
Нудная песня.
3. Які не перастае, трывожыць бесперастанку (пра боль і інш.).
|| наз. ну́днасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазнава́льны, -ая, -ае (кніжн.).
1. Які мае адносіны да пазнання (у 2 знач.).
П. працэс.
2. Які садзейнічае пазнанню, пашырэнню ведаў.
Пазнавальнае значэнне мастацтва.
|| наз. пазнава́льнасць, -і, ж. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
парале́льны, -ая, -ае.
1. Які з’яўляецца паралеллю (у 1 знач.).
Паралельныя лініі.
2. перан. Такі ж, падобны, які адбываецца адначасова і побач з чым-н.
Паралельныя з’явы.
|| наз. парале́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
балю́чы, -ая, -ае.
1. Які выклікае адчуванне фізічнага болю.
Б. ўкол.
2. Пашкоджаны хваробай, раненнем.
Балючая нага.
3. перан. Які прычыняе душэўныя хваляванні; найбольш хвалюючы.
Балючае пытанне.
|| наз. балю́часць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бязро́дны, -ая, -ае.
1. Які не мае або не ведае родных.
Бязродная сірата.
2. перан. Які страціў або парваў сувязь са сваім народам, сваёй краінай.
Б. эмігрант.
|| наз. бязро́днасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ро́давы¹, -ая, -ае.
1. Які мае адносіны да роду¹ (у 1 і 2 знач.), радавы.
Р. лад.
2. Які належыць роду¹ (у 2 знач.), перадаецца з пакалення ў пакаленне.
Р. побыт.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перакрыжава́ны, -ая, -ае.
1. Які перасякаецца крыж-накрыж.
Перакрыжаваная рыфма (праз радок).
2. перан. Які сыходзіцца з розных бакоў у адно месца.
П. агонь. П. допыт (некалькімі асобамі адразу). Перакрыжаванае апыленне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)