Рэ́йдаць 1 ’гаварыць лухту’ (З нар. сл., Жыв. сл.), рэ́йдзіць, рэ́ндаць ’гаварыць абы-што’ (Сцяшк. Сл.), рэ́йдзіць, рэ́йдаць ’тс’ (Сл. ПЗБ, ЛА, 3), рэ́йды ’плёткі’ (Сл. ПЗБ), рэ́йдало ’чалавек, які гаворыць лухту; рот’ (Нар. лекс.). Параўнанне з літ. raizgýti ’плесці’ (Весці АН БССР, 1969, 4, 131) сумніўна. Серб.-харв. рдати ’лаяцца’. Магчыма, з ідыш redn ’балбатаць’ < ням. réden ’размаўляць’. Гл. яшчэ райдоліць, райдун, райдак.
Рэ́йдаць 2, рэ́йдзіць ’хадзіць без справы’ (воран., Сл. ПЗБ). Магчыма, звязана з папярэднім словам; развіццё семантыкі: ’гаварыць лухту’ > ’нічога не рабіць’ > ’хадзіць без справы’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Скру́так 1 ‘звязка пачэсанага льну, лыка і г. д.’ (ТСБМ, Байк. і Некр., Сцяшк., Шатал., Сл. ПЗБ, Інстр. 3), ‘здор, скручаны рулонам’ (Сл. ПЗБ), скру́тка ‘скрутак’ (Сл. ПЗБ), скру́цень ‘скрутак лазовай кары’ (ТС), гіперкарэктнае скрю́тык ‘скрутак’ (Бяльк.). Да скруціць < круціць з суф. ‑ак; аналагічна ў іншых славянскіх мовах; параўн. укр. скру́ток, скру́тень, рус. скру́так ‘тс’.
Скру́так 2 ‘няшчасце’ ў выразе: каб на цябе скрутак (бяроз., КЭС), скрут ‘злом, скон’ (Барад.); параўн. у Янк. БФ.: на скрут галавы ‘небяспечна, бязглузда рабіць што-небудзь’. Да скруціць < круціць (гл.); таксама ўкр. скру́та ‘цяжкае становішча’, рус. дыял. скру́тно ‘цяжка’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Страказа́ ‘стрэлка, насякомае з празрыстымі крыламі’ (ТСБМ, Бяльк., Сцяшк., ЛА, 1), страказа́, стрыказа́, стрыкоза́ ‘тс’ (нясвіж., лід., докш., Сл. ПЗБ), ‘конік’ (Бяльк.; шчуч., лудз., Сл. ПЗБ), стрыказа́ ‘конік, які скача і стракоча крыламі’ (Скарбы), ‘шпілька’ (пін., Сл. ПЗБ). Параўн. укр. дыял. стреко́за, стрекоза́ ‘цыкада’, стри́коза ‘насякомае Libellula L.’, рус. стрекоза́ ‘тс’. Вытворнае ад стры́каць ‘рабіць хуткія рухі; пстрыкаць’ (гл.), параўн. Фасмер, 3, 774; словаўтварэнне, відаць, як у слімаза́ ‘плакса’ (ад слімаць, гл. Сцяцко, Афікс. наз., 41), канец слова, магчыма, збліжаны з каза́; значэнне ‘конік’ пад уплывам стракатаць. Агляд версій гл. ЕСУМ, 5, 443.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ты́цяты ‘рабіць што-небудзь, пераходзячы з месца на месца’ (кам., ЖНС); 3‑я ас. адз. л. ты́цяе ‘цягнецца, пляцецца, ціха ідзе’ (Бес.). Няясна; магчыма, роднаснае чэш. tejcet ‘бадзяцца, швэндацца, ацірацца, лазіць (з месца на месца)’ — старачэшскае ў адносінах да яго (у выніку падаўжэння ъ > y) было б ⁺tycěti (Махэк₂, 638). Да прасл. *tekti, адкуль цячы (гл.). Семантычна суадносіцца з ты́цаті ‘шукаць’ (Сл. Брэс.), якое, аднак, бліжэй да ўкр. ти́цяти, ти́цькати ‘біць заднімі нагамі’, серб. ти́цаты ‘датыкацца’, славац. tycať ‘торкаць’, што да прасл. *tycati, *tъknǫti (ЕСУМ, 5, 566, 577), гл. тыц.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
litość
litoś|ć
ж. літасцівасць, літасць, міласэрнасць;
robić co z ~ci — рабіць што з літасці (міласэрнасці, ласкі, шкадавання);
budzić ~ć — абуджаць міласэрнасць;
bez ~ci — без літасці; бязлітасна
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
brave1 [breɪv] adj. хра́бры, сме́лы, адва́жны;
brave people адва́жныя лю́дзі;
a brave decision сме́лае рашэ́нне;
be brave! смяле́й!
♦
put on a brave face рабі́ць вы́гляд, што вы ўпэ́ўненыя і шчаслі́выя/задаво́леныя;
none but the brave deserves the fairу ≅ у каго́ адва́га, у таго́ і перава́га
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
conclusion [kənˈklu:ʒn] n.
1. заключэ́нне, высно́ва, вы́вад; заклю́чная ча́стка;
draw some conclusions рабі́ць высно́вы/вы́вады/заключэ́нне;
arrive at/come to/jump to/leap to/reach the conclusion that… прыйсці́ да заключэ́ння, што…
2. завяршэ́нне, заканчэ́нне
3. вы́нік;
a foregone conclusion непазбе́жны вы́нік
♦
in conclusion у заключэ́нне, нарэ́шце
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
mould2 [məʊld] v. BrE
1. адліва́ць у фо́рму, фармава́ць
2. рабі́ць па шабло́не
3. (into) ствара́ць, фармірава́ць, ператвара́ць;
mould public opinion фармірава́ць грама́дскую ду́мку;
mould smb.’s character фармірава́ць хара́ктар каго́-н.
4. абляга́ць;
Her wet dress moulded her slender figure. Мокрая сукенка аблягала яе стройную фігуру.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
proposal [prəˈpəʊzl] n.
1. прапано́ва, план (рабіць што-н.);
Various proposals were examined and rejected. Былі разгледжаны і адхілены многія прапановы.
2. прапано́ва (пра шлюб);
She had received many proposals (of marriage), but preferred to remain single. Ёй зрабілі шмат прапаноў, але яна палічыла за лепшае застацца адной.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
statement [ˈsteɪtmənt] n.
1. зая́ва, сцвярджэ́нне, дэклара́цыя, канстата́цыя;
a formal statement афіцы́йная зая́ва;
an inaugural statement усту́пная дэклара́цыя;
make a statement рабі́ць зая́ву
2. вы́піска раху́нку (у банку)
3. fml выка́званне;
Clearness of statement is mo re important than beauty of language. Яснасць выказвання важнейшая за прыгожыя словы.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)