Verbum

ДЖЭ́РСІ́ (англ. jersey ад назвы в-ва Джэрсі),

асновавязаная тканіна (трыкатаж) з шарсцяных, баваўняных, шаўковых ці сінт. нітак; а таксама адзенне з такой тканіны.

т. 6, с. 99

ГУ́МІ (лац. gummi ад грэч. kommi камедзь),

комплексныя поліцукрыды, якія выдзяляюцца некаторымі раслінамі ў месцах пашкоджанняў у выглядзе зацвярдзення празрыстых мас. Гл. таксама Камедзі.

т. 5, с. 532

КАВЕРКО́Т (англ. covertcoat),

шарсцяная або паўшарсцяная тканіна ў нахільны рубчык. З К. шыюць паліто і касцюмы. Вырабляюць таксама баваўняны К., з якога шыюць плашчы.

т. 7, с. 400

КВАНТ ЭНЕ́РГІІ,

вызначаная колькасць энергіі, якую можа вылучыць ці паглынуць мікрасістэма (атамнае ядро, атам, малекула) у элементарным акце ўзаемадзеяння. Гл. таксама Квантаванне, Квантавая механіка.

т. 8, с. 207

КРУГ,

частка плоскасці, абмежаваная акружнасцю. Плошча К. вызначаецца з дапамогай формулы S=πr​², дзе r — радыус, π = 3,14159... Гл. таксама Квадратура круга, Пі.

т. 8, с. 479

МАЁНТАК,

агульная назва землеўладання з панскай гаспадаркай (жылыя і гасп. будынкі, прадпрыемствы і г.д.) у феад. і капіталіст. грамадствах. Гл. таксама Вотчына, Памесце, Латыфундыі.

т. 9, с. 500

МЕТАСАМАТЫ́ЧНЫЯ ГО́РНЫЯ ПАРО́ДЫ,

пароды, якія ўтварыліся ў выніку метасаматызму. Тыповыя М.г.п. — магнезіяльныя і вапняковыя скарны, грэйзены, другасныя кварцыты, беразіты, лісцвініты. Гл. таксама Метасаматычныя радовішчы.

т. 10, с. 309

МОНАГЕНІ́ЗМ (ад мона... + грэч. genos род, паходжанне),

антрапалагічная тэорыя пра адзінства паходжання чалавецтва і кроўнай роднасці яго рас (процілеглая тэорыя — полігенізм). Гл. таксама Расы.

т. 10, с. 517

ПЕРАСТАНО́ЎКА, з n элементаў,

размяшчэнне гэтых элементаў у якім-н. парадку. Усяго існуе n! = 1∙2∙3∙ ... ∙n розных П. Гл. таксама Камбінаторны аналіз.

т. 12, с. 288

ПРОТЭРАНДРЫ́Я, пратандрыя (ад прота... + грэч. andreios мужчынскі),

выспяванне пыльнікаў раней за рыльцы песцікаў у кветках (напр., у складанакветных, парасонавых). Перашкаджае самаапыленню. Гл. таксама Протэрагінія.

т. 13, с. 42