МА́РБУРГСКАЯ ШКО́ЛА,
кірунак у неакантыянстве. Заснавальнік М.ш. Г.Коген і яго паслядоўнікі П.Натарп, Э.Касірэр ставілі сваёй мэтай «трансцэндэнтальна-лагічную» інтэрпрэтацыю філасофіі І.Канта, «ачышчэнне» яе ад катэгорыі «чыстаты розуму», «рэчы ў сабе», «вопыту» і інш., ад прымесей «метафізікі» і псіхалагізму. Паводле ўстаноўкі М.ш., навук. статус прызнаецца выключна за тымі філас. паняццямі, якія зводзяцца да гістарычна даказаных фактаў навукі, этыкі, мастацтва, рэлігіі і звязваюцца з «усёй творчай работай культуры», дзе цэнтр. месца займаюць не развіццё з’яў аб’ектыўнай рэчаіснасці, а іх навук. тлумачэнне і выкладанне; законам руху культуры абвяшчаецца менавіта творчая дзейнасць у галіне навукі. «Сузіранне» Канта ў трактоўцы М.ш. адрываецца ад псіхалагічнай антрапалагічнай асновы, у выніку чаго працэс пазнання зводзіцца да Мысліцельнай дзейнасці чалавечага мозга. Адмаўленне прынцыпу адзінства пачуццёвай і абстрактна-мысліцельнай ступеней азначае абсалютызацыю лагічных структур навукі і іх атаясамліванне з адзінай крыніцай навук. ведаў. Свой «трансцэндэнтальна-лагічны» метад М.ш. імкнулася пашырыць пераважна на прыродазнаўства; у грамадскіх навуках М.ш. мае дачыненне да распрацоўкі канцэпцыі этычнага сацыялізму.
В.І.Боўш.
т. 10, с. 107
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАГАДНЕ́ННЕ 1408 Заключана 14 вер. паміж вял. кн. ВКЛ Вітаўтам і вял. кн. маскоўскім Васілём I, завяршыла вайну 1406—08. Ваенныя дзеянні былі выкліканы бояззю Масквы далейшага ўзмацнення ВКЛ пасля канчатковага падпарадкавання Вітаўтам у 1404 Смаленскага княства. У лют. 1406 Вітаўт напаў на Пскоў, што выклікала беспаспяховы паход Васіля I на Вязьму і Сярпейск. У адказ Вітаўт зрабіў рэйд углыб маскоўскай тэрыторыі, захапіў Варатынск і Казельск. У вер. 1406 бакі заключылі перамір’е да 15.5.1407. У 1407 Вітаўт спаліў Адоеў, ваяваў на тэр. Навасільскага княства і ў маскоўскіх землях. Васіль I спаліў г. Дзмітравец, пасля чаго заключана перамір’е да 29.6.1408. Увосень 1408 праціўнікі сышліся ў вусці р. Угра і пасля некалькіх дзён стаяння «взяша мир вечный». Была захавана старая мяжа паміж Маскоўскім вял. княствам і смаленскімі землямі ВКЛ (у т. л. па Угры), аднак у час вайны Вітаўт здолеў замацавацца на землях Верхняй Акі, падпарадкаваць сабе Мцэнск, Любуцк, Карачаў, Бялёў і інш.
т. 11, с. 475
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
адкара́скацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак., ад каго-чаго.
Разм. Пазбегнуць, пазбавіцца чаго‑н., ухіліцца, адчапіцца, адвязацца ад чаго‑н. Моцна прысцігнула гора. Здавалася, канца і краю няма яму і ніколі ад яго не адкараскацца. Крапіва. Каб як адкараскацца ад надакучлівых думак.., [Іван] хутчэй засігаў далей. Быкаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дасушы́ць, ‑сушу, ‑сушыш, ‑сушыць; зак., што.
1. Скончыць сушыць што‑н., высушыць поўнасцю. Дасушыць бялізну. Дасушыць сена.
2. і чаго. Насушыць дадаткова чаго‑н. Дасушыць сухароў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зані́жаны, ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад занізіць.
2. у знач. прым. Ніжэйшы за рэальныя паказчыкі чаго‑н., аб’ёму чаго‑н. Заніжаныя патрабаванне Заніжаная норма.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
панамо́чваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што і чаго.
1. Намачыць усё, многае або ўсіх, многіх. Панамочваць каноплі.
2. Мочачы, прыгатаваць многа чаго‑н. Панамочваць яблык.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
панасціла́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што і чаго.
1. Наслаць 2, раскласці на якой‑н. паверхні многа чаго‑н.
2. Нарабіць якіх‑н. насцілаў. Панасцілаць падлогі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
панасява́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., чаго.
1. Насеяць, пасеяць у вялікай колькасці або ў многіх месцах. Панасяваць жыта.
2. Прасеяць вялікую колькасць чаго‑н. Панасяваць мукі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
панасяка́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
1. што. Зрабіць вялікую колькасць насечак на чым‑н. Панасякаць напільнікі.
2. чаго. Насячы, ссячы вялікую колькасць чаго‑н. Панасякаць жэрдак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нарасклада́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., чаго.
1. Раскласці, разлажыць на чым‑н. вялікую колькасць чаго‑н. Нараскладаць тавараў.
2. Раскласці агонь у многіх месцах. Нараскладаць кастроў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)