ogień
м.
1. агонь ; полымя;
rozpalić ogień — распаліць агонь ;
dolać oliwy do ognia — падліць масла ў агонь ;
gotować na wolnym ogniu — гатаваць (варыць) на малым агні;
2. вайск. агонь ; страляніна;
ogień huraganowy — ураганны агонь ;
dostać się między dwa ognie — перан.
ognia! вайск. агонь ! (каманда
przerwij ogień! — спыніць агонь !;
3. запал; тэмперамент;
ognie na niego wystąpiły — у яго кроў да твару прыліла;
słomiany ogień — хвіліннае захапленне;
igrać z ogniem — гуляць з агнём;
wpaść jak po ogień — заскочыць (забегчы) на хвілінку;
stanąć w ogniu — зачырванецца; абліцца чырванню;
sztuczne ognie — феерверк;
zimne ognie — бенгальскія агні;
krzyżowy ogień pytań — перакрыжаваны агонь пытанняў;
(gra w) dwa ognie — (гульня) у выбівалы;
on skoczyłby dla niej w ogień — дзеля яе ён скочыў бы ў агонь
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
АНТЫТЭ́ ЗА (ад грэч. antithesis процістаўленне) у літаратуры , стылістычная фігура , супастаўленне кантрастных або процілеглых з’яў і паняццяў, якое ўтварае адзінае структурна-лагічнае цэлае. Семантычны кантраст звычайна перадаецца пры дапамозе антонімаў з выкарыстаннем рытмічнага і сінтаксічнага паралелізму (напр. , «лепей з разумным згубіць, чым з дурнем знайсці»). На аснове антытэзы будуюцца і вял. эпічныя творы, што выяўляецца ў іх назвах — «Вайна і мір» Л.Талстога, «Агонь і снег» І.Шамякіна.
т. 1, с. 401
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
знішча́ льны , -ая, -ае.
1. Вялікай разбуральнай сілы; які вядзецца з мэтай разбурэння, знішчэння.
Адкрыць з. агонь па ворагу.
Знішчальная вайна.
2. Прызначаны для знішчэння караблёў і авіяцыі праціўніка, для барацьбы з дыверсантамі і пад.
Знішчальная авіяцыя.
З. батальён.
3. перан.
Знішчальная крытыка.
З. позірк.
|| наз. знішча́ льнасць , -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сустрэ́ чны , -ая, -ае.
1. Які рухаецца насустрач.
С. цягнік.
С. вецер.
Ніхто з сустрэчных (наз. ) не спыніўся.
2. Які адбываецца пры сустрэчы, пры руху з двух бакоў.
С. бой.
С. агонь .
3. Які даецца ў адказ на што-н.
С. план.
◊
Першы сустрэчны — хто трапіцца, выпадковы.
Сустрэчны (наз. ) і папярэчны — любы без разбору чалавек, усякі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
трапята́ ць , -пячу́ , -пе́ чаш, -пе́ ча; -пячы́ ; незак.
1. Дрыжаць, рухацца, варушыць чым-н.
Лісце трапятала на ветры.
Верабей трапеча крыламі.
2. Мільгаць (пра агонь , святло і пад. ).
Удалечыні трапяталі невядомыя агеньчыкі.
3. Узмоцнена, часта біцца (пра сэрца).
Сэрца трапятала ад радасці.
4. Адчуваць страх перад кім-н.
Перад ім кожны трапеча.
|| наз. трапята́ нне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
fire up
а) распалі́ ць кіпяці́ льнік, печ
б) узлава́ цца, ускіпе́ ць
в) пусьці́ ць машы́ ну, прыве́ сьці ў рух машы́ ну
go through fire and water — прайсьці аго́ нь , ваду́ й ме́ дныя тру́ бы
lay a fire — раскла́ сьці аго́ нь або́ во́ гнішча
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
антыпіраге́ ны
(ад анты- + гр. руг = агонь + -ген )
рэчывы, якія перашкаджаюць самазагаранню вугалю, руды і служаць для папярэджвання пажараў на рудніках.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
вулкані́ т
(ад лац. vulcanus = агонь , полымя)
будаўнічы матэрыял, які ўяўляе сабой сумесь дыятаміту або вулканічнага попелу, гашанай вапны і азбесту .
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гідраперы́ т
(ад гідра- + гр. pyr = агонь )
лекавы прэпарат, які выкарыстоўваецца як сродак для дэзінфекцыі пры запаленні слізістых абалонак, у гінекалогіі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
пірыле́ н
(ад гр. pyr = агонь + yle = рэчыва)
лекавы прэпарат, які выкарыстоўваецца пры спазмах перыферычных сасудаў, хваробе страўніка і дванаццаціперснай кішкі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)