адмежава́ць сов., прям., перен. отмежева́ть; (произвести разграничение — ещё) отграни́чить;
а. зяме́льны ўча́стак — отмежева́ть земе́льный уча́сток;
а. адну́ з’я́ву ад друго́й — отмежева́ть (отграни́чить) одно́ явле́ние от друго́го
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
привы́чный
1. (ставший привычкой) прывы́чны; (обычный) звы́чны, звыча́йны;
привы́чный о́браз жи́зни прывы́чны (звы́чны, звыча́йны) спо́саб жыцця́;
привы́чное явле́ние звыча́йная (прывы́чная) з’я́ва;
2. (привыкший) звы́клы, прызвыча́ены;
он челове́к привы́чный ён чалаве́к звы́клы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ЗАХО́ДНІКІ,
прадстаўнікі адной з плыней рас. грамадскай думкі 1840—50-х г., якія выступалі за развіццё Расіі па зах.-еўрап. шляху. Сярод З. пераважалі дваране, былі таксама разначынцы і выхадцы з багатага купецтва. Да З. належалі: літаратары П.Я.Чаадаеў, І.С.Тургенеў, М.А.Мельгуноў, В.П.Боткін, П.В.Аненкаў, вучоныя Ц.М.Граноўскі, С.М.Салаўёў, К.Дз.Кавелін, І.В.Вярнадскі і інш., прымыкалі пісьменнікі Дз.В.Грыгаровіч і І.А.Ганчароў, В.М.Майкаў, М.А.Някрасаў, М.Я.Салтыкоў-Шчадрын і інш. У грамадскай барацьбе супраць «тэорыі афіцыйнай народнасці» і ў ідэйных спрэчках са славянафіламі 1840-х г. на баку З. выступалі і атаясамлівалі сябе з імі А.І.Герцэн, М.П.Агароў, В.Р.Бялінскі. З. супрацоўнічалі ў часопісах «Отечественные записки», «Современник», «Русский вестник», «Атеней», газ. «Московские ведомости» і інш. На філас. погляды З. значны ўплыў зрабілі творы зах.-еўрап. філосафаў Ц.Штрауса, Г.Гегеля, В.Баўэра, Г.Бокля і інш. Аснова іх светапогляду — запазычанае ў асветнікаў прызнанне вядучай ролі чалавечага розуму ў пазнанні, філас. асэнсаванні і практ. засваенні рэчаіснасці. Гіст. працэс З. ўспрымалі як прагрэс грамадства ад горшага да лепшага. Яны сцвярджалі самакаштоўнасць чалавечай асобы як носьбіта розуму, не прымалі патрыярхальную ідэю «сямейнага адзінства» памешчыкаў і іх прыгонных, былі прыхільнікамі хутчэйшага вызвалення сялян. З. лічылі «справядлівым» тое грамадства, дзе створаны ўсе ўмовы для існавання і самарэалізацыі асобы, крытычна ставіліся да парадкаў і сац. адносін у Зах. Еўропе, тлумачылі «заходні» шлях Расіі як перайманне лепшых рысаў зах.-еўрап. цывілізацыі. З. падзяляліся на т. зв. лібералаў (большасць), якія выступалі за мірныя, рэфарматарскія шляхі змен, і радыкалаў (лідэры А.І.Герцэн, і М.П.Агароў), якія дапускалі магчымасць рэв. змен у грамадстве. У 1860-я г. паміж радыкальнымі і ліберальнымі З. адбыўся рашучы разрыў. Многія тэарэт. палажэнні, выпрацаваныя З., сталі ідэалаг. асновай шэрагу радыкальных і ліберальных плыней рас. грамадскай думкі.
Літ.:
Сладкевич Н.Г. Очерки истории общественной мысли России в конце 50-х — начале 60-х гг. XIX в. Л., 1962;
Щукин В.Г. Русское западничество сороковых годов XIX в. как общественно-литературное явление. Краков, 1987;
Бердяев Н.А. Истоки и смысл русского коммунизма. М., 1990.
т. 7, с. 18
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
преходя́щий
1. прич. які́ (што) перахо́дзіць; які́ (што) прахо́дзіць; які́ (што) міна́е; які́ (што) зніка́е; см. преходи́ть;
2. прил. міну́чы; (временный) часо́вы; (недолговечный) недаўгаве́чны;
преходя́щее явле́ние часо́вая (міну́чая) з’я́ва;
всё на све́те преходя́ще усё на све́це міна́ецца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адлюстрава́нне ср.
1. отраже́ние;
2. отображе́ние, изображе́ние, отраже́ние;
3. выраже́ние; отраже́ние;
1-3 см. адлюстрава́ць 1-3;
4. (на гладкой блестящей поверхности) отраже́ние;
5. (отображённое явление) отображе́ние;
6. филос. отраже́ние, отображе́ние;
тэо́рыя ~ння — тео́рия отраже́ния;
7. (эпохи, общества) отраже́ние
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
панабіва́ць сов.
1. (вколотить в большом количестве) наби́ть;
2. (сверху что-л. на что-л. — во множестве) приби́ть, наби́ть;
3. (разбить много чего-л.) наби́ть, наколоти́ть;
4. (надеть обручи) наби́ть, наколоти́ть;
5. (набить на ручку — многое) насади́ть;
6. (убить в большом количестве) наби́ть;
7. (вызвать болезненное явление о многом) наби́ть, намя́ть; (утомить — ещё) натруди́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ча́стный
1. (личный, индивидуальный, не государственный, не общественный) прыва́тны;
ча́стная со́бственность прыва́тная ўла́снасць;
в ча́стном по́льзовании у прыва́тным карыста́нні;
ча́стное лицо́ прыва́тная асо́ба;
ча́стным о́бразом прыва́тна;
по ча́стному де́лу па прыва́тнай спра́ве;
2. (отдельный, исключительный) асо́бны; выклю́чны;
заключе́ние от ча́стного к о́бщему заключэ́нне ад асо́бнага да агу́льнага;
ча́стный слу́чай асо́бны (выклю́чны) вы́падак;
ча́стное явле́ние асо́бная (выпадко́вая) з’я́ва.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
звыча́йны
1. обы́чный; обыкнове́нный; обы́денный; (посредственный — ещё) зауря́дный;
прыйсці́ ране́й ~нага — прийти́ ра́ньше обы́чного;
~ная з’я́ва — обы́чное (обы́денное) явле́ние;
гэ́та быў з. чалаве́к — э́то был обыкнове́нный (зауря́дный) челове́к;
2. привы́чный, при́нятый;
з. спо́саб жыцця́ — привы́чный (при́нятый) спо́соб жи́зни;
3. грам. положи́тельный;
~ная ступе́нь параўна́ння — положи́тельная сте́пень сравне́ния;
4. мат. (о дроби) просто́й;
◊ гэ́та спра́ва ~ная — это де́ло обы́чное
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
надзвыча́йны
1. необыкнове́нный; ре́дкий, ре́дкостный;
ён н. чалаве́к — он необыкнове́нный челове́к;
~ныя падзе́і — необыкнове́нные собы́тия;
~ная з’я́ва — ре́дкое (ре́дкостное) явле́ние;
жанчы́на ~най прыгажо́сці — же́нщина необыкнове́нной (ре́дкой) красоты́;
канцэ́рт быў н. — конце́рт был необыкнове́нный;
~ная сі́ла — необыкнове́нная си́ла;
2. чрезвыча́йный, исключи́тельный, кра́йний;
~ныя ме́ры — чрезвыча́йные (исключи́тельные, кра́йние) ме́ры;
3. (производящий сильное впечатление) порази́тельный;
н. вы́падак — порази́тельный слу́чай;
4. чрезвыча́йный;
н. з’езд — чрезвыча́йный съезд;
~ная камі́сія — чрезвыча́йная коми́ссия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
при́тча ж.
1. пры́тча, -чы ж., пры́павесць, -ці ж.; (аллегория) алего́рыя, -рыі ж.;
ева́нгельская при́тча ева́нгельская пры́тча (пры́павесць);
говори́ть при́тчами гавары́ць алего́рыямі;
2. (непонятная вещь, явление) разг. (дзі́ўнае) здарэ́нне, -ння ср.; (случай) (дзі́ўны) вы́падак, -дку м.; (диковина) дзі́ва, -ва ср.;
что за при́тча? што за дзі́ва?;
вот так при́тча! вось дык здарэ́нне!, вось дык дзі́ва!;
◊
стать при́тчей во язы́цех шутл. не сыхо́дзіць у людзе́й з языко́ў, стаць пагало́скай;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)