Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ГРЫ́МЕЛЬСГАЎЗЕН ((Grimmelshausen) Ганс Якаб Крыстафель фон) (каля 1621, г. Гельнгаўзен, Германія — 17.8.1676),
нямецкі пісьменнік. Перажыў жахі Трыццацігадовай вайны 1618—48, быў яе ўдзельнікам. З 1667 стараста ў г. Рэнхен, дзе напісаў усе свае творы. Самы вядомы з іх — сац.-філас., гратэскна-сатыр. раман «Сімпліцысімус» (1-е выд. 1669, найб. поўнае 1671). Яго гал. герой Сімпліцый («прастак») увайшоў у галерэю вечных вобразаў сусв. л-ры. Раман — своеасаблівая энцыклапедыя жыцця Германіі і ўсёй Еўропы ў гады Трыццацігадовай вайны, прасякнуты антываен. пафасам і трывожным роздумам пра лёс чалавечай цывілізацыі, ідэямі духоўнага стаіцызму. Працягам «сімпліцыяны» сталі раманы «Прастаку насуперак, або Дзіўнае апісанне жыцця махляркі і прайдзісветкі Кураж», «Шпрынгінсфельд» (абодва 1670), «Дзівоснае птушынае гняздо» (1672). У яго спадчыне раманы на гіст. і біблейскія сюжэты («Цнатлівы Іосіф», 1667), фантаст. («Першы абібок», 1670, і «Свет навыварат», 1673). На бел. мову раман «Сімпліцысімус» пераклаў В.Сёмуха.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
де́вственный
1.(целомудренный) няві́нны, цнатлі́вы; дзяво́цкі;
де́вственная плева́анат. дзяво́цкая плява́;
2.(нетронутый) некрану́ты; першабы́тны;
де́вственная по́чва некрану́тая гле́ба.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нечапа́ныінячэ́паны, ‑ая, ‑ае.
Такі, якога не чапалі, да якога не дакраналіся. Нечапанай стаіць на стале вячэра.А. Вольскі.Купала запаліў электрычнасць, запрасіў пасунуцца да стала, дзе ад самага пачатку размовы так і стаяла нячэпанай бутэлька цынандалі.Лужанін.[Стэфка] брыла па сінім гладкім нечапаным снезе.Бядуля.//перан. Нявінны, цнатлівы. Эй, яблынька, Спей, румяная. Я дзевачка Нечапаная...А. Александровіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
chaste
[tʃeɪst]
adj.
1) цно́тны, цнатлі́вы, няві́нны; чы́сты, чэ́сны
2) прысто́йны, сьці́плы
3) Figur. про́сты (у сты́лі, гу́сьце), няшма́т аздо́блены
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
vestal
[ˈvestəl]1.
n.
1) вэста́лка f.
2) цнатлі́віца f.
3) мана́шка f.
2.
adj.
1) вэста́льскі
2) чы́сты; цнатлі́вы, няві́нны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
continent
I[ˈkɑ:ntənent]
n.
1) кантынэ́нт -у m.
2) вялі́кі во́страў сяро́д гру́пы ме́ншых
•
- the Continent
II[ˈkɑ:ntənent]
adj.
1) стры́маны
2) няві́нны, цнатлі́вы
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
pure
[pjʊr]
adj.
1) чы́сты
pure hands — чы́стыя ру́кі
2) чы́сты, без прыме́шкі
pure Belarusian — чы́стая белару́ская мо́ва
3) чы́сты, няві́нны, цнатлі́вы
pure mind — няві́нныя ду́мкі
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
чэ́сны, ‑ая, ‑ае.
1. Праўдзівы, прамы і добрасумленны. Але Зайкін, чалавек чэсны, бачыў Новікава наскрозь і не паспагадаў яму.Дуброўскі.Слаўны хлопец, гэты Мікола. Сапраўдны таварыш. І чалавек чэсны.Савіцкі.// Прасякнуты праўдзівасцю, добрасумленнасцю. Чэсныя намеры. Чэсная праца.// Атрыманы ў выніку добрасумленных паводзін, адносін. Чэсны заробак.
2. Справядлівы, бездакорны ў маральных адносінах. Чэснае імя. □ [Чарнавус:] Учора, лёг, як чэсны савецкі грамадзянін, а сягоння ўстаў, бачу — нешта няладнае.Крапіва.
3. Маральна чысты, цнатлівы. [Валянціна Васільеўна:] — І Антось не вінаваты. Я чэсная перад ім, як анёл.Гроднеў.
•••
Чэснае словагл. слова.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)