ВАЛАГО́ДСКІЯ КАРУ́НКІ,

від рус. карункаў, плеценых на каклюшках (драўляных палачках); пашыраны ў Валагодскай вобл. Расіі. Плаўная лінія, якая ўтварае ўзор, не перарываецца, не перакрыжоўваецца і выступае ў выглядзе выплеценай тасьмы на фоне тонкай ажурнай «рашоткі». Карункапляценне тут пачало складвацца ў 16—17 ст., як промысел аформілася на пач. 19 ст. У 1968 створана аб’яднанне «Сняжынка». Да 1940-х г. пераважалі мерныя карункі для аздобы бялізны, пазней асн. прадукцыяй сталі адзінкавыя вырабы — посцілкі, сурвэткі, фіранкі з геаметрычным і раслінным узорамі; святочныя дэталі жан. адзення — каўнерыкі, жабо і інш., а таксама унікальныя выставачныя ўзоры. Валагодскія карункі адзначаны ў Парыжы залатым медалём (1925) і «Гран-пры» (1937), залатым медалём у Бруселі (1958).

Літ.:

Попова О.С., Каплан Н.И. Русские художественные промыслы. М., 1984.

Валагодскія карункі.
Да арт. Валагодскія карункі. Фіранка. 1946.

т. 3, с. 470

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Behng m -(e)s, Behänge фіра́нка, засло́на; (мале́нькі) насце́нны дыва́н; махры́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Gardne f -, -n фіра́нка;

hnter schwdischen ~n разм. у турме́, за кра́тамі

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

width

[wɪdӨ]

n.

1) шырыня́ f.

2) по́лка, сто́лка f.

curtain taking two widths of cloth — фіра́нка зь дзьвюх по́лак матэ́рыі

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

zasłona

ж.

1. заслона; фіранка; штора;

2. вайск. заслон; заслона;

zasłona dymna — дымавая заслона

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

drape

[dreɪp]

1.

v.t.

1) драпірава́ць, аху́тваць, заве́шваць ткані́най

2) уклада́ць фа́лдамі, скла́дкамі

2.

v.i.

спада́ць фа́лдамі

3.

n.

парцье́ра f., цяжка́я фіра́нка

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

firanka

firank|a

ж. фіранка;

tulowe ~i — цюлі;

~i do okien (okienne) — фіранкі на вокны

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

зварухну́цца сов.

1. шевельну́ться; (о траве, листве и т.п.) шелохну́ться;

2. (сделать быстрое движение) дро́гнуть; колебну́ться;

у яго́у́ліся бро́вы — у него́ дро́гнули бро́ви;

фіра́нкау́лася — занаве́ска колебну́лась

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

curtain [ˈkɜ:tn] n.

1. фіра́нка;

close/draw/pull the curtains зашмо́ргваць/заве́шваць фіра́нку;

draw/draw back/pull back the curtains адшмо́ргваць/адве́шваць фіра́нку

2. pl. cur tains што́ры

3. засло́на (у тэатры);

the curtain falls/rises at eight sharp засло́на апуска́ецца/падыма́ецца ро́ўна ў во́сем гадзі́н

the final curtain кане́ц, смерць

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

скалыхну́цца, ‑нуся, ‑нешся, ‑нецца; ‑нёмся, ‑няцеся; зак.

1. Зварухнуцца, зрушыцца, захістацца. Рыбакову здалося, што фіранка скалыхнулася і замерла. Асіпенка. Жарыць-скварыць сонца, Ліст не скалыхнецца. Колас. Вяночкі патанулі ў хвалях сініх, Толькі пацеркі-кружочкі Скалыхнуліся на плыні. Трус. Пачынаецца трэці акт. Скалыхнецца заслона І павольна ўгару папаўзе. Глебка. // Гайдануцца з боку ў бок або зверху ўніз; злёгку калыхнуцца. Дрэва скалыхнулася. Калыска скалыхнулася.

2. перан. Захвалявацца, узрушыцца. Бач, ад песні маёй скалыхнуўся ўвесь свет, Сонны край я ўраз разбудзіў... Чарот. Сэрца беднае заб’ецца, І адразу ў ім прачнецца, І адразу скалыхнецца Усё, што згінула даўно. Багдановіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)