ста́н

‘тулава, фігура; ліф; становішча; войска, адзін з ваюючых бакоў; катэгорыя дзеяслова’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне

адз. мн.
Н. ста́н ста́ны
Р. ста́ну ста́наў
Д. ста́ну ста́нам
В. ста́н ста́ны
Т. ста́нам ста́намі
М. ста́не ста́нах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996, tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бязвы́хадны, -ая, -ае.

Пра становішча, з якога няма выйсця.

Бязвыхаднае становішча.

|| наз. бязвы́хаднасць, -і, ж.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ста́тус, -у, м. (афіц.).

Прававое становішча, а таксама наогул становішча, стан.

Прававы с. грамадзяніна.

Паселішчу прысвоены с. горада.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

пі́кавы пи́ковый;

◊ ~вае стано́вішча — пи́ковое положе́ние

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

азада́чыць

‘паставіць у складанае становішча’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. азада́чу азада́чым
2-я ас. азада́чыш азада́чыце
3-я ас. азада́чыць азада́чаць
Прошлы час
м. азада́чыў азада́чылі
ж. азада́чыла
н. азада́чыла
Загадны лад
2-я ас. азада́ч азада́чце
Дзеепрыслоўе
прош. час азада́чыўшы

Крыніцы: dzsl2007, krapivabr2012, piskunou2012, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

асканда́льваць

‘ставіць каго-небудзь у няёмкае, непрыемнае становішча’

дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. асканда́льваю асканда́льваем
2-я ас. асканда́льваеш асканда́льваеце
3-я ас. асканда́львае асканда́льваюць
Прошлы час
м. асканда́льваў асканда́львалі
ж. асканда́львала
н. асканда́львала
Загадны лад
2-я ас. асканда́львай асканда́львайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час асканда́льваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

сітуа́цыя, -і, мн. -і, -цый, ж.

Сукупнасць абставін, становішча.

Рэвалюцыйная с.

Ваенная с.

Вось дык с.! (пра заблытанае становішча).

|| прым. сітуацы́йны, -ая, -ае.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

бядо́тны разг. бе́дственный;

~нае стано́вішча — бе́дственное положе́ние

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пі́кавы, -ая, -ае (разм.).

Непрыемны, складаны.

Пікавае становішча.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

вы́зыбаць

‘выцягнуць з цяжкасцю з непрыемнага становішча каго-небудзь; вывернуць што-небудзь’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. вы́зыбаю вы́зыбаем
2-я ас. вы́зыбаеш вы́зыбаеце
3-я ас. вы́зыбае вы́зыбаюць
Прошлы час
м. вы́зыбаў вы́зыбалі
ж. вы́зыбала
н. вы́зыбала
Загадны лад
2-я ас. вы́зыбай вы́зыбайце
Дзеепрыслоўе
прош. час вы́зыбаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)