рэфра́ктарны рефра́кторный;

р. аб’екты́ў — рефра́кторный объекти́в;

○ р. перы́яд — физ. рефра́кторный пери́од

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ю́рскі геол. ю́рский;

○ ю. перы́яд — ю́рский пери́од;

~кая сістэ́ма — ю́рская систе́ма

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

испыта́тельный

1. выпрабава́льны; (исследовательский) дасле́дчы;

испыта́тельный пери́од выпрабава́льны перы́яд;

2. (экзаменационный) іспы́тны;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

злучны́ с.-х. случно́й;

з. перы́яд — случно́й пери́од;

з. пункт — случно́й пункт

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

інкубацы́йны инкубацио́нный;

~ная ўстано́ўка — инкубацио́нная устано́вка;

і. перы́яд хваро́бы — инкубацио́нный пери́од боле́зни

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

восстанови́тельный

1. аднаўле́нчы;

восстанови́тельный проце́сс аднаўле́нчы працэ́с;

2. адбудо́ўчы, аднаўле́нчы;

восстанови́тельный пери́од аднаўле́нчы перы́яд;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ЛУКАШЭ́ВІЧ (Георгій Аляксеевіч) (5.2. 1939, в. Стрэльна Іванаўскага р-на Брэсцкай вобл. — 19.12.1997),

бел. вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Д-р мед. н. (1996), праф. (1997). Скончыў Мінскі мед. ін-т (1961), працаваў у ім (у 1997 заг. кафедры). Навук. працы па прафілактыцы і лячэнні пасляродавых септычных захворванняў.

Тв.:

Женщине о женских болезнях. Мн., 1974;

Послеродовый период // Справочник врача женской консультации. 2 изд. Мн., 1988.

т. 9, с. 363

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НЬЮ́КАМЕН ((Newcomen) Томас) (28.2.1663, г. Дартмут, Вялікабрытанія — 7.8.1729),

англійскі вынаходнік, адзін са стваральнікаў цеплавога рухавіка. Каваль па прафесіі. Сумесна з лудзільшчыкам Дж.​Коўлі пабудаваў у 1705 паравую машыну для адпампоўвання вады ў шахтах, якая шырока выкарыстоўвалася ў 18 ст. Адным з першых рэалізаваў ідэю пераўтварэння цеплавой энергіі пары ў мех. работу.

Літ.:

Конфедератов И.Я. История теплоэнергетики: Начальный период (XVII—XVIII вв.). М.; Л., 1954.

т. 11, с. 396

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МАРКЕ́ВІЧ (Ануфрый [1750) (?),

Навагрудчына — 1807 ?], бел. юрыст, асветнік. Скончыў Віленскі ун-т. У адзінай вядомай сваёй працы «Пра ўдасканаленне прыроды ў стварэнні чалавека» (Вільня, 1806) выклаў ідэі эвалюцыянізму, матэрыялізму ў антрапагенезе, антрапалагічнага гуманізму. Чалавек для яго — вынік працяглай дзейнасці прыроды ў яе развіцці. Выступаў супраць ненавуковых, містычна-тэалагічных домыслаў пра паходжанне чалавека, аргументавана крытыкаваў зародкі расісцкіх канцэпцый.

Літ.:

Идеи материализма и диалектики в Белоруссии (дооктябрьский период). Мн., 1980.

т. 10, с. 117

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

гнездавы́ в разн. знач. гнездово́й;

г. перы́яд — гнездово́й пери́од;

~ва́я паса́дка бу́льбы — гнездова́я поса́дка карто́феля

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)