Пагрэ́чыць ’пашанцаваць’ (ТС). Няясна. Ізаляванае слова. Магчыма, гэта лакальнае ўтварэнне на аснове польск.grzeczny ’ветлівы, выхаваны’ з развіццём семантыкі кораня ад ’ветлівы’ да ’добразычлівы’, ’спрыяльны’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
powieść się
зак.пашанцаваць;
powiodło mu się — яму пашанцавала
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Пашу́піцца ’пашанцаваць, удацца’ (Чач.). Да па- і шу́піць ’разумець’, зшу́піць ’скеміць’, шу́пкі ’кемлівы’, якія Насовіч (719) генетычна супастаўляе з літ.spbti ’паспяваць’, лац.sapere ’быць памяркоўным, разумным’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пашэ́ндзіць, пашэнціць, пашэнціць ’пашанцаваць’ (Нік. Очерки; Шат.; паст., смарг., Сл. ПЗБ; петрык., Мат. Гом.; астрав., Сцяшк. Сл.; Яруш., Касп.). Утварылася ў выніку кантамінацыі лексем польск.poszczęścić і шанц (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
лексіко́н, ‑а і ‑у, м.
1.‑а. Уст. Слоўнік.
2.‑у. Запас слоў і выразаў. [Білі Койфер] ніколі не дапускаў думкі, што ў жыцці можа не пашанцаваць, нават слова гэтага не было ў яго лексіконе.Шамякін.[Буцкевіч:] Малавата слоў у тваім лексіконе, хоць ты і паэт.Вітка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
glückenvi (h, s) і vimpпашанцава́ць, пашча́сціць;
es ist schlecht [übel genúg] geglückt гэ́та ско́нчылася няўда́чна
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
пашэ́нціць, ‑ціць; безас.зак., каму і без дап.
Разм. Тое, што і пашанцаваць. Чалавек хадзіў доўга, нарэшце, яму пашэнціла: за парабка яму неяк усё ж удалося астацца.Чорны.З усходу на захад і з захаду на ўсход ад рання да вечара пыльным шляхам і чыгункай ідуць людзі. Гэта акружэнцы, бежанцы і палонныя, якім пашэнціла вырвацца з лагераў.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
lucky[ˈlʌki]adj. шчаслі́вы, уда́члівы;
He’s lucky in everything. Яму ва ўсім шанцуе;
be lucky withпашанцава́ць;
We were lucky with the weather. Нам пашанцавала з надвор’ем.
♦
lucky you!/lucky devil!infml шанцу́е ж табе́/яму́!
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Патала́ніць ’пашанцаваць, пашчаслівіцца’ (ТСБМ; акц., Мат. Гом.), патала́ніла ’пашчэнсціла’ (Нас.). Укр.поталани́ти ’тс’, рус.потала́нить ’паспрыяць, паслужыць’. Усх.-славянскае. Да тала́н ’шчасце, знаходка, прыбытак’, тала́нить ’удавацца’, якія з цюрк. моў (параўн. тур., чагат.talan ’здабыча’, казах.талан ’шчасце’ (Міклашыч, Türk. El. Nachtr., 2, 169; Фасмер, 4, 14).