Прычы́на ’з’ява, акалічнасць, якая абумоўлівае другую з’яву; віна’; ’падстава, зачэпка’ (ТСБМ, Нас., Ласт., Ян.; ашм., Стан.; Сл. ПЗБ, ТС), прічы́на ’тс’ (Бяльк.), прычы́нка ’зачэпка’ (Янк. 3.), з далейшым семантычным развіццём — ’выпадак, нагода’ (Дзмітр., Нас., Нар. Гом.), ’напасць’ (швянч., смарг., мядз., Сл. ПЗБ), ’няшчасце, бяда’, ’пажаданне нядобрага’ (Ян.), ’падучая хвароба’ (Нас.). Асобна трэба вылучыць таксама яшчэ больш далёкія ў семантычных адносінах прычы́на ’варажба аб замужжы’ (Маш.), ’бяседа’ (ТС). Укр. причи́на ’падстава’, ’бяда; хвароба, выкліканая чараўніцтвам’, ’віна’, рус. причи́на ’прычына’, дыял. ’дзіўны выпадак; непрыемнасць, напасць, няшчасце’, ’сурокі; хвароба, гарачка; падучая’, польск. przyczyna ’прычына’, чэш. přičina ’падстава, нагода’, славац. príčina, в.-луж. přičina, н.-луж. pśicyna, серб.-харв. причѝна, балг. причи́на, макед. причина ’тс’. Аддзеяслоўны назоўнік ад *pričiniti < *činiti (гл. прычыніць, чыніць) (Бернекер, 1, 156; Брукнер, 82; Фасмер, 3, 369). Паводле Банькоўскага (2, 932), на з’яўленне значэння ’з’ява, акалічнасць, якія служаць падставай для чаго-небудзь’, паўплывалі пераклады лац. causa і ням. Ursache ’прычына’. Для ўсходнеславянскіх моў дапускаецца калькаванне з польскай або чэшскай (ЕСУМ, 4, 583).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ánhalt m -(e)s, -

1) падста́ва; наго́да, прычы́на

2) перапы́нак, пярэ́рва

3) прыпы́нак

4) апі́рышча

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Ánlass m -es, -lässe прычы́на, зачэ́пка, наго́да;

aus ~ з вы́падку;

etw. zum ~ néhmen* скарыста́ць [вы́карыстаць] вы́падак

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Gelégenheit f -, -en вы́падак, наго́да;

bei érster ~ пры пе́ршай наго́дзе;

ich hátte ~ мне тра́піўся вы́падак

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

hap

[hæp]

1.

n., Archaic

1) наго́да f., ша́нец -цу m.; шча́сьце n.

2) здарэ́ньне n.; вы́падак -ку m.

2.

v.i. happed, happing

здара́цца выпадко́ва

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Vórwand m -(e)s, -wände наго́да, прычы́на; адгаво́рка;

er nimmt das zum ~, um… гэ́та для яго́ [яму́] то́лькі прычы́на [наго́да], каб…

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

convenience

[kənˈvi:niəns]

n.

1) зру́чнасьць f.; выго́да f.; наго́да f.

at your earliest convenience — пры найбліжэ́йшай наго́дзе

at your convenience — калі́ вам бу́дзе зру́чна

2) дасту́пнасьць f.

3) Brit. прыбіра́льня f.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

splendid

[ˈsplendɪd]

adj.

1) бліску́чы

a splendid victory — бліску́чая перамо́га

2) пы́шны, велікапы́шны; цудо́ўны

a splendid palace — велікапы́шны пала́ц

a splendid sunset — цудо́ўны за́хад со́нца

3) ве́льмі до́бры; выда́тны

a splendid chance — выда́тная наго́да

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Veránlassung f -, -en

1) прычы́на, наго́да;

bei jéder ~ па ўся́кім вы́падку;

~ bíeten* [gében*] даць падста́ву

2) прымушэ́нне, ініцыяты́ва;

auf ~ des Léiters па ініцыяты́ве [распараджэ́нні] кіраўніка́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

opening

[ˈoʊpənɪŋ]

n.

1) адту́ліна, дзі́рка f.; про́рва, зе́ўра f. (я́мы)

2) пе́ршая ча́стка; пача́так -ку m., усту́п -у m.

3) афіцы́йнае адкрыцьцё (канфэрэ́нцыі)

4) вака́нсія f. (на пра́цы)

5) зру́чная, кары́сная наго́да або́ магчы́масьць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)