БАЛАНСІ́ Р (франц. balancier каромысел, маятнік ),
1) двухплечы (часам аднаплечы) рычаг, які можа выконваць хістальныя рухі вакол нерухомай восі. Прызначаны для перадачы (або ўраўнаважвання) намаганняў на далучаныя да яго цягі ў помпах, вагах, свідравальных устаноўках, рысорных падвесках лакаматываў і вагонаў.
2) Балансір, або баланс, — галоўны рэгулятар (грузік), які замяняе сабой маятнік у гадзіннікавым механізме.
Балансір у гадзіннікавым механізме.
т. 2, с. 239
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
расхіста́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца; зак.
1. Пачаць моцна хістацца.
Маятнік расхістаўся.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв. ). Стаць няўстойлівым ад хістання.
Слупок расхістаўся.
3. перан. Пахіснуцца, разладзіцца.
Дысцыпліна расхісталася.
|| незак. расхі́ ствацца , -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ма́ ятнікавы , ‑ая, ‑ае.
Які мае маятнік . Маятнікавы гадзіннік. // Пабудаваны па прынцыпу руху маятніка. Маятнікавыя прыборы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
pendulum
[ˈpendʒələm]
n.
ма́ ятнік -а m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
pendulum [ˈpendjələm] n. ма́ ятнік (таксама перан. );
the pendulum of public opinion «хіста́ нне ма́ ятніка» (змена грамадскай думкі на процілеглую )
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
разгу́ шкаць , -аю, -аеш, -ае; -аны; зак. , каго-што.
1. Рухаючы з аднаго боку ў другі або зверху ўніз, падштурхоўваючы, прымусіць гушкацца моцна, не спыняючыся.
Р. маятнік .
Р. арэлі.
2. Гушкаючы каго-, што-н. , надаць яму сілу інерцыі для кідання, штуршка і пад.
|| незак. разгу́ шкваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. разгу́ шкванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
асцыля́ тар
(ад лац. oscillare = вагацца)
фіз. сістэма, здольная вагацца адносна стану раўнавагі (напр. маятнік ).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
павага́ цца , ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.
1. Вагацца некаторы час. Маятнік гадзінніка павагаўся і стаў.
2. Пабыць у нерашучасці на працягу нейкага часу. Ваня крыху павагаўся, але згадзіўся: — Прыходзьце. Чым магу — памагу. Новікаў .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кампенсацы́ йны , ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да кампенсацыі (у 1 знач.), звязаны з ёй. Кампенсацыйныя выдаткі.
2. Які служыць для кампенсацыі (у 3 знач.); ізаляваны ад знешніх уздзеянняў. Кампенсацыйная ўстаноўка. Кампенсацыйны маятнік .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)