Verbum

трансмісійнае масла

т. 15, с. 507

трансфарматарнае масла

т. 15, с. 512

тэрпенцінавае масла

т. 16, с. 142

СІЛІКО́НАВАЕ МА́СЛА,

тое, што крэмнійарганічныя вадкасці.

т. 14, с. 379

КАМПРЭ́САРНАЕ МА́СЛА,

высокаачышчанае нафтавае ці сінт. масла, якое выкарыстоўваюць у поршневых і ротарных кампрэсарах для паляпшэння герметычнасці камер сціскання, змяншэння трэння і зносу, адвядзення цяпла. Маюць высокую т-ру загарання (190—275 °C). Вызначаюцца высокай тэрмічнай і хім. устойлівасцю. Эксплуатацыйныя ўласцівасці паляпшаюць увядзеннем антыакісляльных, антыкаразійных і дэпрэсарных прысадак (0,02—1% па масе).

т. 7, с. 538

МА́СЛА СМЕТАНКО́ВАЕ,

харчовы прадукт, які з’яўляецца канцэнтратам малочнага тлушчу; адзін з асн. малочных прадуктаў. Вызначаецца павышанай біял. каштоўнасцю і каларыйнасцю (каля 3 МДж на 100 г прадукту). Мае 52—98% тлушчу (у залежнасці ад віду), 1—20% вільгаці, а таксама бялкі, малочны цукар, фасфатыды, тлушчарастваральныя вітаміны A, D, E і інш. рэчывы.

Вырабляюць розныя віды М.с.: салодкасметанковае, кісла-сметанковае, валагодскае (не меней за 82,5% тлушчу), аматарскае (78% тлушчу), сялянскае (72,5% тлушчу), бутэрброднае (зніжанай каларыйнасці і высокай пажыўнасці, за кошт увядзення маслёнкі), таплёнае (98% тлушчу), салёнае (з дабаўленнем кухоннай солі), дэсертнае са смакавымі і пахучымі напаўняльнікамі — какавы, ваніліну і цукру (шакаладнае масла), натуральных сокаў і цукру (фруктовае масла). Гл. таксама Масларобства.

К.​В.​Фамічэнка.

т. 10, с. 185

ІНДУСТРЫЯ́ЛЬНАЕ МА́СЛА,

дыстылятнае нафтавае масла малой і сярэдняй вязкасці. Выкарыстоўваюць як змазачны матэрыял пераважна ў вузлах трэння станкоў, кавальска-прэсавага абсталявання, тэкст. машын, вентылятараў, помпаў і інш. механізмаў, а таксама як аснову пры прыгатаванні гідраўл. вадкасцей, пластычных і тэхнал. змазак. Вырабляюць І.м. з комплексам прысадак (антыакісляльнай, антыкаразійнай і інш.), якія захоўваюць дэталі ад іржаўлення, зніжаюць іх знос, павялічваюць даўгавечнасць вузлоў трэння.

т. 7, с. 238

СЛА́НЦАВАЕ МА́СЛА, сланцавая смала,

адзін з прадуктаў тэрмічнай перапрацоўкі гаручых сланцаў.

т. 14, с. 507

БЕ́ЛАЕ МА́СЛА,

высокаачышчаныя нафтэнава-парафінавыя вуглевадароды. Бясколернае празрыстае мазепадобнае рэчыва. Вырабляецца 2 тыпаў: мед. вазелінавае (кампанент мед. мазяў, слабіцельны сродак) і парфумернае (кампанент касметычных крэмаў, губных памад).

т. 2, с. 385

СІВУ́ШНАЕ МА́СЛА,

адходы вытв-сці этылавага спірту метадам браджэння. Масляністая вадкасць ад светла-жоўтага да чырвона-бурага колеру з непрыемным пахам. Паводле хім. саставу — сумесь ізаамілавага (гл. Амілавыя спірты), ізабутылавага і інш. аднаатамных спіртоў: з альдэгідамі, к-тамі і інш. арган. злучэннямі. Выкарыстоўваюць для атрымання асобных спіртоў. С.м. атрутнае, раздражняе слізістыя абалонкі дыхальных шляхоў.

т. 14, с. 365