вы́ратаваць, -тую, -туеш, -туе; -туй; -таваны; зак., каго-што.
1. Пазбавіць ад чаго-н. (страшнага, небяспечнага і пад.).
В. тапельца.
2. Захаваць у цэласці, зберагчы.
В. рукапіс ад знішчэння.
|| незак. вырато́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. выратава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
з’экано́міць, ‑млю, ‑міш, ‑міць; зак., што і чаго, на чым і без дап.
Эканомячы, сабраць, назапасіць, зберагчы. З’эканоміць грошы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зачахлі́ць, ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; зак., што.
Пакрыць чахлом. Зачахліць гарматы. □ Ложкі, крэслы — усе хатнія рэчы Зачахліў [сусед], каб сынам зберагчы. Калачынскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перахава́ць¹, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак.
1. каго-што. Схаваць у іншым месцы.
П. грошы.
2. каго-што. Хаваючы, зберагчы, не даць загінуць.
П. бульбу ў склепе.
3. што. Схаваць, пахаваць усё, многае.
|| незак. перахо́ўваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 і 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
захо́ўваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
1. Незак. да захаваць.
2. Трымаць дзе‑н., каб зберагчы ад пашкоджання, псавання. Захоўваць бульбу ў склепе. Захоўваць мяса ў халадзільніку.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зберага́ць несов.
1. (сохранять в целости) сберега́ть; уберега́ть;
2. (сохранять про запас) сберега́ть, приберега́ть;
1, 2 см. зберагчы́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПАДБО́Р у жывёлагадоўлі,
састаўленне бацькоўскіх пар для атрымання патомства пажаданай якасці; прыём паляпшэння парод с.-г. жывёл. Адрозніваюць П. аднародны (гамагенны) і разнародны (гетэрагенны). Пры аднародным П. выкарыстоўваюць вытворнікаў, падобных адзін да аднаго тыпам целаскладу, прадукцыйнасцю і паходжаннем, каб зберагчы і ўзмацніць каштоўныя якасці бацькоў; пры разнародным П. — пары, якія адрозніваюцца па гэтых паказчыках. Адна з форм аднароднага П. — інбрыдзінг (блізкароднаснае спароўванне для атрымання каштоўных племянных жывёл). Гетэрагенны П. служыць для стварэння новага тыпу жывёл (больш якасных), для ліквідацыі ў патомкаў недахопаў, наяўных у бацькоў, узбагачэння спадчыннасці. П. бывае індывід., групавы, індывід.-групавы, у птушкагадоўлі — сямейна-групавы.
т. 11, с. 487
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПРАПАШНЫ́Я КУЛЬТУ́РЫ,
с.-г. расліны, якія для нармальнага росту і развіцця патрабуюць вялікай плошчы жыўлення і апрацоўкі міжрадкоўяў. Да П.к. належаць збожжавыя (кукуруза, грэчка, проса, сорга, фасоля), тэхнічныя (цукр. буракі, бавоўнік, сланечнік, тытунь), агароднінныя (капуста, памідоры, агуркі, буракі, морква), кармавыя (караняплоды, бульба, кармавая капуста).
Высяваюць або высаджваюць шырокарадковым, квадратным або квадратна-гнездавым спосабамі. Каб знішчыць пустазелле, зберагчы вільгаць і даць прыток паветра ў кораненаселены слой, робяць 2—3-разовае рыхленне міжрадкоўяў у-І—2 напрамках. Пад П.к. павышаецца мікрабіял. актыўнасць глебы, узмацняецца мабілізацыя пажыўных рэчываў П.к. ў севазвароце — добрыя папярэднікі інш. культур, асабліва збожжавых.
т. 13, с. 15
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
зберагчы́ся, ‑рагуся, ‑ражэшся, ‑ражэцца; ‑ражомся, ‑ражацеся; зак.
Застацца ў цэласці, у наяўнасці. У .. вуснай творчасці[народа] зберагліся лепшыя здабыткі старажытнай беларускай літаратурнай мовы. Шакун. // Зберагчы сябе (ад небяспекі, непрыемнасці, смерці); усцерагчыся.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыберагчы́, ‑рагу, ‑ражэш, ‑ражэ; ‑ражом, ‑ражаце, ‑рагуць; зак., што.
Зберагчы, захаваць да якога‑н. выпадку, на запас. Прыберагчы грошы. □ [Гаспадыня:] — Вось, як пакінуў, так і ёсць... Прасіў прыберагчы ўсё гэта... Гартны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)