У старажытнагрэчаскай міфалогіі героі, якія плавалі ў Калхіду па залатое руно.
[Грэч. Argonáutai ад Argō — назва карабля і náutes — мараплавец.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Góldgrubef -, -n капа́льня зо́лата; перан.залато́е дно
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
гры́ўня, -і, мн. -і, гры́вень і -яў, ж. (гіст.).
1. У Вялікім Княстве Літоўскім: адзінка вагі каштоўных металаў вагой каля фунта¹.
2. У Старажытнай Русі: сярэбранае або залатое ўпрыгожанне, якое насілі на шыі.
3. У Расіі: манета вартасцю ў 10 капеек (разм.).
|| прым.гры́ўневы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рунон. Vlies n -es;
залато́е руноміфал. das Góldene Vlies
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
cielec
м.уст. цялец;
złoty cielec — залатое цяля
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
залаты́, ‑ая, ‑ое.
1. Які складаецца з золата, з’яўляецца золатам. Залаты самародак. Залаты пясок.// Зроблены з золата. Залаты пярсцёнак.// Вытканы, вышыты пазалочанымі ніткамі. Залатыя пагоны.// Які вылічаецца на золата, па курсу золата. Залаты размен. Залатая валюта.
3. Бліскуча-жоўты, падобны колерам да золата. На неба ўсходзіў месяц залаты.Купала.Залатыя промні працягнуліся праз вокны і ў Паходнеў пакой.Хадкевіч.
4.перан. Надта добры па сваіх якасцях; цудоўны, выдатны. Залаты характар. Залатыя словы. □ «Які мілы і залаты хлопец, — падумала.. [Магдалена]. — Як ён завіхаецца каля машыны і які рухавы».Чорны.
5.перан. Шчаслівы, радасны. Залаты час. Залатое дзяцінства. □ Маладая вясна, залатая пара! Будзь красна і ясна, Не шкадуй нам дабра!Колас.
6.перан. Дарагі, любімы. Залатыя мае дзеткі.
7. Як састаўная частка некаторых батанічных і заалагічных назваў. Залатое дрэва. Залатая рыбка.
•••
Абяцаць залатыя горыгл. абяцаць.
Залатая восеньгл. восень.
Залатая галавагл. галава.
Залатая жылагл. жыла.
Залатая моладзьгл. моладзь.
Залатая сярэдзінагл. сярэдзіна.
Залатое вяселлегл. вяселле.
Залатое дногл. дно.
Залатое руногл. руно.
Залаты векгл. век.
Залаты дожджгл. дождж.
Залаты фондгл. фонд.
Залатыя рукігл. рука.
Залатыя словыгл. слова.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ло́таць, ‑і, ж.
Шматгадовая травяністая расліна сямейства казяльцовых з жоўтымі кветкамі, якая расце на балотах, берагах сажалак і інш. За ракою, дзе ўчора Снег вясна мяла, Сёння залатое мора — Лотаць расцвіла.Лойка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пачарне́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Стаць чорным, чарнейшым. Пачарнеў лес, скінуўшы на дол апошняе сваё залатое ўбранне, асірацелі голыя палеткі.Краўчанка.Грачанё за гэтыя дні падрасло і яшчэ больш пачарнела.Якімовіч.Твар .. [Любы Лук’янскай] пачарнеў ад болю.Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
НЕ́СЦЕРКА,
герой бел.нар. казак. Разумны і спрытны бядняк, які ў любых сітуацыях знаходзіць выйсце, можа перахітрыць і паноў. Казкі з героямі, падобнымі да Н. (сюжэтны тып АТ * 847 «Залатое стрэмечка»), ёсць у рус., літ. і польск. фальклоры. На аснове бел. казак пра дасціпнага і знаходлівага бедняка В.Вольскі напісаў прасякнутую яркім нац. гумарам камедыю «Несцерка».