МАХФУ́З (Нагіб) (н. 24.12.1911, Каір),

егіпецкі пісьменнік. Скончыў Каірскі ун-т (1934). У 1930—40-я г. выступіў з рамант. гіст. раманамі на «фараонскую тэму» («Гульня лёсаў», «Радабіс», «Барацьба Фіў»). У рэаліст. раманах «Новы Каір» (1945), «Завулак аль-Мідак» (1947), «Пачатак і канец» (1949, экранізацыя 1960), трылогіі «Бейн аль-Касрэйн», «Каср аш-Шаук» (Дзярж. прэмія АРЕ 1957), «Ас-Сукарыя» (1956—57) шырокая панарама жыцця грамадства ў 1-й пал. 20 ст. Жыццё краіны пасля нац.-вызв. рэвалюцыі 1952 адлюстравана ў раманах «Жабрак» (1963), «Шлях» (1964), «Балбатня над Нілам» (1966, экранізацыя 1972), «Пансіён «Мірамар» (1967) і інш. Аўтар аўтабіягр. рамана «Люстэркі» (1971—72), зб-каў навел «Пад навесам» (1969), «Апавяданні пра наш квартал» (1975), п’ес і інш. Для яго твораў характэрна спалучэнне традыцый араб. нар. апавядальнай л-ры і еўрап. раманістыкі. Нобелеўская прэмія 1988.

Тв.:

Рус. пер.Дети нашего квартала. М., 1959;

Вор и собаки. М., 1965;

Осенние перепела. М., 1965;

Пансион «Мирамар». Любовь под дождем. М., 1975;

Зеркала. М., 1979.

Літ.:

Кирпиченко В.Н. Нагиб Махфуз — эмир арабского романа. М., 1992.

Н.Махфуз.

т. 10, с. 227

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

дзе́ці (род. дзяце́й) мн., в разн. знач. де́ти;

гэ́та яго́ дз.э́то его́ де́ти;

кні́га для дзяце́й — кни́га для дете́й;

бацькі́ і дз. — отцы́ и де́ти;

не дзяце́й хрысці́ць — (каму з кім) не дете́й крести́ть (кому с кем);

гу́шча дзяце́й не разганя́епосл. ка́шу ма́слом не испо́ртишь;

бага́таму чорт дзяце́й калы́шапосл. у бога́того чёрт дете́й кача́ет

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

зляце́цца сов., прям., перен. слете́ться;

е́лася груганнё — слете́лось вороньё;

на шум ~це́ліся дзе́ці — на шум слете́лись де́ти

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

по́руч нареч. (о людях) ря́дом; (при гл. состояния, нахождения — ещё) во́зле, по́дле;

дзе́ці іду́ць п.де́ти иду́т ря́дом

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уры́мсціцца сов., разг. угомони́ться, успоко́иться, утихоми́риться;

дзе́ці до́ўга не маглі́ ўры́мсціццаде́ти до́лго не могли́ угомони́ться (успоко́иться, утихоми́риться)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

издёргать сов., разг.

1. сашмо́ргаць, вы́шмаргаць; саску́бці, вы́скубці;

де́ти издёргали всю бахрому́ дзе́ці вы́скублі ўсе́ махры́;

2. перен. сту́заць, зату́заць, знервава́ць, зму́чыць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

су́чий

1. су́ччын;

су́чья бу́дка су́ччына бу́дка;

2. сучы́ны;

су́чье вы́мя мед., разг. сучы́нае вы́мя;

3. су́чий / бран. су́чьи де́ти су́кіны дзе́ці.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

узбудзі́цца сов.

1. разг. просну́ться;

дзе́ці ўзбудзі́ліся ад шу́муде́ти просну́лись от шу́ма;

2. возбуди́ться; взвинти́ться;

не́рвы ўзбудзі́ліся — не́рвы взвинти́лись

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

переигра́ть сов.

1. муз., театр. перайгра́ць;

2. в др. знач. перагуля́ць;

переигра́ть па́ртию в ша́хматы перагуля́ць па́ртыю ў ша́хматы;

де́ти переигра́ли дзе́ці перагуля́лі;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

паканча́ць сов. (всё, многое) ко́нчить, зако́нчить, око́нчить;

п. рабо́ту — ко́нчить (зако́нчить, око́нчить) рабо́ту;

дзе́ці ~ча́лі шко́луде́ти ко́нчили (зако́нчили, око́нчили) шко́лу

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)