верте́ть несов., в разн. знач. круці́ць, вярце́ць;

верте́ть но́сом круці́ць но́сам;

верте́ть хвосто́м круці́ць хвасто́м;

как ни верти́ як ні круці́;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

тарсі́йны

(ад лац. torsere = вярцець)

звязаны з вярчэннем; т-ая падвеска — падвеска транспартнай машыны, у якой ролю рысоры выконвае скручаны стальны стрыжань.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

Крутаве́рць ’дрэннае надвор’е з мяцеліцай’, ’вірлівая вада’ (ТСБМ). Да круціць (гл.) і вярцець (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Верцішыйка́ круцігалоўка, Jynx torquilla’ (Інстр. II). Утварэнне, аналагічнае да папярэдняга. Да вярцець і шыя (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Верацяно́. Ст.-рус. веретено, рус. веретено́, укр. верете́но, польск. wrzeciono, чэш. vřeteno, ст.-слав. врѣтено, балг. врете́но, серб. вретѐно. Прасл. *verteno ’верацяно’; ’вось’. Утварэнне ад і.-е. кораня *u̯ert‑ ’вярцець’ з поўнай ступенню вакалізму (параўн. вярце́ць, вароча́ць, варо́ты ад таго ж кораня, але з іншым вакалізмам). Гл. Фасмер, 1, 297.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Вярце́ль ’хвост’ (Заг.), рус. пск. верте́ль ’верць!’. Да вярцець (гл.). Экспрэсіўнае ўтварэнне з суф. Nomina acti ‑lʼь.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

То́чыць, зато́чыла ’карціць, закарцела’, ’няма цярпення’ (Нас.). Да тачыць 1 (гл.), якое да прасл. *točiti ’круціць, вярцець’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

whirl​2 [wɜ:l] v.

1. вярце́ць; вярце́цца

2. круці́ць; круці́цца;

Leaves whirled in the wind. Лісце кружылася на ветры.

3. прано́сіцца, імча́цца; калясі́ць

4. быць збянтэ́жаным; кружы́цца (пра галаву)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Вярча́нка ’коўдра, вытканая з рыззя’ (навагр., Нар. сл.) — аддзеяслоўны назоўнік, утвораны пры дапамозе суф. ‑ан‑к‑а. Да вярцець (гл.).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Вярця́чка 1 ’вадзяная казяўка, Gerinus natator’ (ветк., Мат. Гом.), укр., рус. вертя́чка ’вадзяны жук з сям. Gyrinidae’. Утворана ад вярцець і суф. ‑ʼачк‑а (< ‑ʼakjьk‑a). Аналагічна, паводле ўласцівасці, утвараецца найменне казяўкі ў чэш. vírník ці славац. krútňavec ’тс’.

Вярця́чка 2 ’глісная хвароба, матыліца, цэнуроз жывёл’ (КТС), укр., рус. вертячка ’тс’. Да вярцець (гл.); суф. ‑ачк‑а абазначае працэс дзеяння.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)