саніта́ рна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
саніта́ рна-бытавы́
саніта́ рна-бытава́ я
саніта́ рна-бытаво́ е
саніта́ рна-бытавы́ я
Р.
саніта́ рна-бытаво́ га
саніта́ рна-бытаво́ й саніта́ рна-бытаво́ е
саніта́ рна-бытаво́ га
саніта́ рна-бытавы́ х
Д.
саніта́ рна-бытаво́ му
саніта́ рна-бытаво́ й
саніта́ рна-бытаво́ му
саніта́ рна-бытавы́ м
В.
саніта́ рна-бытавы́ (неадуш. ) саніта́ рна-бытаво́ га (адуш. )
саніта́ рна-бытаву́ ю
саніта́ рна-бытаво́ е
саніта́ рна-бытавы́ я (неадуш. ) саніта́ рна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
саніта́ рна-бытавы́ м
саніта́ рна-бытаво́ й саніта́ рна-бытаво́ ю
саніта́ рна-бытавы́ м
саніта́ рна-бытавы́ мі
М.
саніта́ рна-бытавы́ м
саніта́ рна-бытаво́ й
саніта́ рна-бытавы́ м
саніта́ рна-бытавы́ х
Крыніцы:
piskunou2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
жыллёва-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
жыллёва-бытавы́
жыллёва-бытава́ я
жыллёва-бытаво́ е
жыллёва-бытавы́ я
Р.
жыллёва-бытаво́ га
жыллёва-бытаво́ й жыллёва-бытаво́ е
жыллёва-бытаво́ га
жыллёва-бытавы́ х
Д.
жыллёва-бытаво́ му
жыллёва-бытаво́ й
жыллёва-бытаво́ му
жыллёва-бытавы́ м
В.
жыллёва-бытавы́ (неадуш. ) жыллёва-бытаво́ га (адуш. )
жыллёва-бытаву́ ю
жыллёва-бытаво́ е
жыллёва-бытавы́ я (неадуш. ) жыллёва-бытавы́ х (адуш. )
Т.
жыллёва-бытавы́ м
жыллёва-бытаво́ й жыллёва-бытаво́ ю
жыллёва-бытавы́ м
жыллёва-бытавы́ мі
М.
жыллёва-бытавы́ м
жыллёва-бытаво́ й
жыллёва-бытавы́ м
жыллёва-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
камуна́ льна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
камуна́ льна-бытавы́
камуна́ льна-бытава́ я
камуна́ льна-бытаво́ е
камуна́ льна-бытавы́ я
Р.
камуна́ льна-бытаво́ га
камуна́ льна-бытаво́ й камуна́ льна-бытаво́ е
камуна́ льна-бытаво́ га
камуна́ льна-бытавы́ х
Д.
камуна́ льна-бытаво́ му
камуна́ льна-бытаво́ й
камуна́ льна-бытаво́ му
камуна́ льна-бытавы́ м
В.
камуна́ льна-бытавы́ (неадуш. ) камуна́ льна-бытаво́ га (адуш. )
камуна́ льна-бытаву́ ю
камуна́ льна-бытаво́ е
камуна́ льна-бытавы́ я (неадуш. ) камуна́ льна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
камуна́ льна-бытавы́ м
камуна́ льна-бытаво́ й камуна́ льна-бытаво́ ю
камуна́ льна-бытавы́ м
камуна́ льна-бытавы́ мі
М.
камуна́ льна-бытавы́ м
камуна́ льна-бытаво́ й
камуна́ льна-бытавы́ м
камуна́ льна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
культу́ рна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
культу́ рна-бытавы́
культу́ рна-бытава́ я
культу́ рна-бытаво́ е
культу́ рна-бытавы́ я
Р.
культу́ рна-бытаво́ га
культу́ рна-бытаво́ й культу́ рна-бытаво́ е
культу́ рна-бытаво́ га
культу́ рна-бытавы́ х
Д.
культу́ рна-бытаво́ му
культу́ рна-бытаво́ й
культу́ рна-бытаво́ му
культу́ рна-бытавы́ м
В.
культу́ рна-бытавы́ (неадуш. ) культу́ рна-бытаво́ га (адуш. )
культу́ рна-бытаву́ ю
культу́ рна-бытаво́ е
культу́ рна-бытавы́ я (неадуш. ) культу́ рна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
культу́ рна-бытавы́ м
культу́ рна-бытаво́ й культу́ рна-бытаво́ ю
культу́ рна-бытавы́ м
культу́ рна-бытавы́ мі
М.
культу́ рна-бытавы́ м
культу́ рна-бытаво́ й
культу́ рна-бытавы́ м
культу́ рна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 ,
tsbm1984 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
мара́ льна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
мара́ льна-бытавы́
мара́ льна-бытава́ я
мара́ льна-бытаво́ е
мара́ льна-бытавы́ я
Р.
мара́ льна-бытаво́ га
мара́ льна-бытаво́ й мара́ льна-бытаво́ е
мара́ льна-бытаво́ га
мара́ льна-бытавы́ х
Д.
мара́ льна-бытаво́ му
мара́ льна-бытаво́ й
мара́ льна-бытаво́ му
мара́ льна-бытавы́ м
В.
мара́ льна-бытавы́ (неадуш. ) мара́ льна-бытаво́ га (адуш. )
мара́ льна-бытаву́ ю
мара́ льна-бытаво́ е
мара́ льна-бытавы́ я (неадуш. ) мара́ льна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
мара́ льна-бытавы́ м
мара́ льна-бытаво́ й мара́ льна-бытаво́ ю
мара́ льна-бытавы́ м
мара́ льна-бытавы́ мі
М.
мара́ льна-бытавы́ м
мара́ льна-бытаво́ й
мара́ льна-бытавы́ м
мара́ льна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
матэрыя́ льна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
матэрыя́ льна-бытавы́
матэрыя́ льна-бытава́ я
матэрыя́ льна-бытаво́ е
матэрыя́ льна-бытавы́ я
Р.
матэрыя́ льна-бытаво́ га
матэрыя́ льна-бытаво́ й матэрыя́ льна-бытаво́ е
матэрыя́ льна-бытаво́ га
матэрыя́ льна-бытавы́ х
Д.
матэрыя́ льна-бытаво́ му
матэрыя́ льна-бытаво́ й
матэрыя́ льна-бытаво́ му
матэрыя́ льна-бытавы́ м
В.
матэрыя́ льна-бытавы́ (неадуш. ) матэрыя́ льна-бытаво́ га (адуш. )
матэрыя́ льна-бытаву́ ю
матэрыя́ льна-бытаво́ е
матэрыя́ льна-бытавы́ я (неадуш. ) матэрыя́ льна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
матэрыя́ льна-бытавы́ м
матэрыя́ льна-бытаво́ й матэрыя́ льна-бытаво́ ю
матэрыя́ льна-бытавы́ м
матэрыя́ льна-бытавы́ мі
М.
матэрыя́ льна-бытавы́ м
матэрыя́ льна-бытаво́ й
матэрыя́ льна-бытавы́ м
матэрыя́ льна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сацыя́ льна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
сацыя́ льна-бытавы́
сацыя́ льна-бытава́ я
сацыя́ льна-бытаво́ е
сацыя́ льна-бытавы́ я
Р.
сацыя́ льна-бытаво́ га
сацыя́ льна-бытаво́ й сацыя́ льна-бытаво́ е
сацыя́ льна-бытаво́ га
сацыя́ льна-бытавы́ х
Д.
сацыя́ льна-бытаво́ му
сацыя́ льна-бытаво́ й
сацыя́ льна-бытаво́ му
сацыя́ льна-бытавы́ м
В.
сацыя́ льна-бытавы́ (неадуш. ) сацыя́ льна-бытаво́ га (адуш. )
сацыя́ льна-бытаву́ ю
сацыя́ льна-бытаво́ е
сацыя́ льна-бытавы́ я (неадуш. ) сацыя́ льна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
сацыя́ льна-бытавы́ м
сацыя́ льна-бытаво́ й сацыя́ льна-бытаво́ ю
сацыя́ льна-бытавы́ м
сацыя́ льна-бытавы́ мі
М.
сацыя́ льна-бытавы́ м
сацыя́ льна-бытаво́ й
сацыя́ льна-бытавы́ м
сацыя́ льна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сяме́ йна-бытавы́
прыметнік, адносны
адз.
мн.
м.
ж.
н.
-
Н.
сяме́ йна-бытавы́
сяме́ йна-бытава́ я
сяме́ йна-бытаво́ е
сяме́ йна-бытавы́ я
Р.
сяме́ йна-бытаво́ га
сяме́ йна-бытаво́ й сяме́ йна-бытаво́ е
сяме́ йна-бытаво́ га
сяме́ йна-бытавы́ х
Д.
сяме́ йна-бытаво́ му
сяме́ йна-бытаво́ й
сяме́ йна-бытаво́ му
сяме́ йна-бытавы́ м
В.
сяме́ йна-бытавы́ (неадуш. ) сяме́ йна-бытаво́ га (адуш. )
сяме́ йна-бытаву́ ю
сяме́ йна-бытаво́ е
сяме́ йна-бытавы́ я (неадуш. ) сяме́ йна-бытавы́ х (адуш. )
Т.
сяме́ йна-бытавы́ м
сяме́ йна-бытаво́ й сяме́ йна-бытаво́ ю
сяме́ йна-бытавы́ м
сяме́ йна-бытавы́ мі
М.
сяме́ йна-бытавы́ м
сяме́ йна-бытаво́ й
сяме́ йна-бытавы́ м
сяме́ йна-бытавы́ х
Крыніцы:
krapivabr2012 ,
piskunou2012 ,
prym2009 ,
sbm2012 .
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Chará kterbild [ka-] n -(e)s, -er
1) партрэ́ т (літаратурны)
2) бытава́ я замалёўка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
БАТРА́ ЦКІЯ ПЕ́ СНІ ,
песні батракоў, парабкаў, наймітаў у памешчыцкіх або кулацкіх гаспадарках; сацыяльна-бытавая нар. пазаабрадавая лірыка. Змест іх — скарга на гаротнае жыццё, цяжкую працу, здзекі гаспадара, сац. пратэст. Глыбінёй пачуцця вылучаюцца песні парабчанкі-сіраты, вымушанай жыць на «служэбным хлебе», што ела «ў сенцах за дзвярмі, аблівалася слязьмі», і наогул найміткі, бо яе хлеб таксама горкі («хто яго ўкусіць, той плакаці мусіць»). Батрацкія песні ўвабралі ў сябе больш раннія бурлацкія і некаторыя прымацкія песні, блізкія да іх сац. гучаннем.
Літ. :
Петровская Г.А. Белорусские социально-бытовые песни. Мн. , 1982.
т. 2, с. 350
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)