КУ́РДЗІН (Дзмітрый Іванавіч) (13.10.1899, в. Дзмітрычукі Каменскага р-на Пензенскай вобл., Расія — 12.12.1937),
бел. пісьменнік. Скончыў Саратаўскі вет.ін-т (1925). Працаваў ваен.вет. урачом у Мінску і Віцебску, выкладаў у Віцебскім вет. ін-це. У 1937 рэпрэсіраваны, расстраляны ў Віцебску. Рэабілітаваны ў 1957. Пісаў на рус. мове. Дэбютаваў у 1925 вершамі. Аўтар п’ес «Міжбур’е» (паст. БДТ-1 1929), «Контратака» (паст. 1932), «Чалавек вырашае» (паст. БДТ-2 1934), «Азеляненне цэха» (фрагменты апубл. 1935), «Алюр. Тры крыжы», якія вылучаюцца пераканальнымі характарамі, каларытнымі вобразамі, паказам тыповых з’яў тагачаснага жыцця.
Літ.:
Соболевский А.В. Белорусская драматургия в театрах народов СССР. Мн., 1972. С. 46—58;
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
рэпры́за
(фр. reprise = аднаўленне, паўтарэнне)
1) паўтарэнне аднаго з раздзелаў музычнага твора, а таксама нотны знак гэтага паўтарэння;
2) кароткі жартоўны нумар, які выконваюць клоуны або іншыя артысты размоўнага жанру ў цырку і на эстрадзе;
3) паўторны ўдар у фехтаванні;
4) пераход каня на алюр пасля ўзяцця перашкоды.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сту́па, ‑ы, ж.
Драўляная або металічная пасудзіна, у якой таўкуць што‑н. таўкачом. Першае, што ўбачыла .. [Аўгеня] там, была ступа і дзве маладзіцы, нявесткі дзеда Стукача: маладзіцы стаялі адна насупраць другой з таўкачамі і заложна таўклі куццю.Колас.Каля прыпечка стаяла маці і, аберуч трымаючы таўкач, таўкла нешта ў ступе.Кулакоўскі.
•••
Таўчы ваду ў ступегл. таўчы.
ступа́, ‑ы́, ж.
Тэмп руху пры хадзьбе, яздзе на кані; крок. Магчыма, мяккая трава прыглушыла конскую ступу, магчыма, хлопцы, заслухаўшыся, проста не звярнулі ўвагі і палічылі ступу варанога за тупат сваіх коней...Караткевіч.[Коля] раптам ірвануўся наперад па ўсю сваю шырокую ступу. Прысадзісты, каратканогі Міша ледзь паспяваў за ім.Якімовіч.//звычайнаўТзазначэннем. Поступ, паходка. Нялёгка часам ладзіць нам з табою, І ў праваце сваёй — нібы нямы. Лепш падыдзі нячутнаю ступою І абнімі.Пысін.// Самы павольны алюр. Не прызвычаеная да ціхай хады Мяцеліца парывалася час ад часу перайсці з руплівай, дробнай ступы на рысь.Брыль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
pace
[peɪs]1.
n.
1) хада́f.; ху́ткасьць f., тэмп -у m.
2) крок -у m., даўжыня́ кро́ку
3) спо́саб хады́або́ бе́гу каня́(рысь, галёп), алю́р -у m
4) і́нахадзь f. (ко́нскі бег)
keep pace with — не адстава́ць ад каго́, ісьці́ наро́ўні з кім
set the pace —
а) задава́ць тэмп
б) быць пры́кладам для і́ншых
2.
v.
1) задава́ць тэмп або́ ху́ткасьць (у спабо́рніцтвах)
2) кро́чыць, хадзі́ць
pace the floor — хадзі́ць сюды́ -туды́ па пако́і, ме́раць кро́камі пако́й
3) ісьці́ звыча́йным кро́кам
4) ме́раць, вымяра́ць кро́кам
5) практыкава́ць (каня́)
6) ісьці́і́нахадзьдзю (пра каня́)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)