Р. па службе (атрымліваць павышэнне). Справа не рухаецца (стаіць на месцы).
2. Рушыцца з месца, адпраўляцца.
Р. ў дарогу.
3. Варушыцца (у 1 знач.), мяняць становішча цела.
Сядзець, не рухаючыся.
Ногі не рухаюцца (не можа ступіць, ісці хто-н.).
|| прым.ру́хальны, -ая, -ае (да 3 знач.; спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Апшы́т ’выгнанне’ (Гарэц.) адстаўка’ (Нас., Шпіл.), дрэнны атэстат’ (Нас.). Рус.абшит ’адстаўка’ з Пятроўскай эпохі з ням.Abschied, магчыма, праз польск.abszyt (Шанскі, 1, А, 23; Фасмер, 1, 58), укр.абшит. Ст.-польск.abszyt ’адстаўка’, abszytować ’адпраўляцца ў адстаўку’. Беларускае слова з польскай, на што ўказваюць словы апшитоваць, апшитованый, фіксуемыя Насовічам, якія не адзначаюцца ў рускай мове, але вядомыя польскай.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ПАСПАЛІ́ТАЕ РУШЭ́ННЕ,
шляхецкае апалчэнне ў феад. Польшчы і ВКЛ (Рэчы Паспалітай); асн. форма арганізацыі ўзбр. сіл дзяржавы, заснаваная на прынцыпе, што кожны шляхціц незалежна ад велічыні маёнтка ў час вайны абавязаны адпраўляцца ў ваенны паход. У ВКЛ з пач. 16 ст. землеўладальнікі ад кожных 8, а з 1566—10 службаў (у службе 2 дымы) выстаўлялі ў войска ўзбр. конніка, а калі зямлі было менш, землеўладальнікі ішлі служыць самі. У П.р. ўваходзілі таксама прывілеяваныя сяляне (асочнікі, стральцы, выбранцы), панцырныя баяры, путныя баяры, мяшчане, якія валодалі зямлёй, казакі, татары і інш. Час ад часу праводзіліся попісы войска Вялікага княства Літоўскага. Колькасць П.р. ВКЛ дасягала 30 тыс.чал. П.р. склікалася соймам, узначальвалася вял. гетманамі Польшчы і ВКЛ, часам каралём. Ужо ў 15 ст. немагчымасць караць шляхту і няздольнасць арганізаваць новыя спосабы вядзення вайны рабілі П.р. малапрыгодным. Існавала да канца 18 ст.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сплаўля́цца1, ‑яецца; незак.
1.Незак.да сплавіцца.
2.Зал.да сплаўляць 1.
сплаўля́цца2, ‑яецца; незак.
1. Перамяшчацца, адпраўляцца ўплынь па цячэнню ракі. Рэчка запаведная, лес не сплаўляецца, рыбу лавіць забаронена, дык няхай яна сабе цячэ, як хоча.В. Вольскі.
2.Зал.да сплаўляць 2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
cruise1[kru:z]n. падаро́жжа па мо́ры, пла́ванне, круі́з;
a round-the-world cruise кругасве́тнае пла́ванне;
go on a cruiseадпраўля́цца ў круі́з
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
puszczać się
незак.
1.адпраўляцца, выпраўляцца (у дарогу);
2.вульг. пагульваць; распуснічаць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
sail1[seɪl]n.
1. ве́тразь, па́рус;
hoist/lower the sails падыма́ць/спуска́ць ве́тразі;
in full sail на ўсі́х паруса́х, по́ўным хо́дам;
under sail пад раскры́тымі паруса́мі
It’s time to hoist sail. Пара адыходзіць.
2. пла́ванне;
go for a sailадпраўля́цца пла́ваць на па́руснай ло́дцы
3. крыло́ ветрака́
♦
set sailfmlадпраўля́цца ў пла́ванне
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
по́шукімн. Súche f -, Súchen n -s, Náchforschung f -, -en (расследаванне);
у по́шуках auf der Súche (чаго-н. nach D);
адпраўля́цца на по́шукі auf die Súche géhen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ábgehen*vi(s)
1) адыхо́дзіць, сыхо́дзіць, адпраўля́цца
2) аддзяля́цца
3) злу́звацца (аб фарбе)
4) выхо́дзіць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)